Яратам дип әйтә алмадым...

Хикәя 

 

Тәрәзә буенда бер карчык утыра. Кулындагы биш энәсе күз иярмәс тизлектә күзәнәк саный. Бәйләм күзгә күренеп арта, зурая, бераздан аның кысма булачагы да аңлашыла башлый. Картына, гомер иткән Галименә дип бәйли  аны Камилә карчык. Гомер булмаганны, соңгы вакытларда карты “аркам туңа” дип зарлана башлады. Әллә нигә ябыгып та китте. “Әпититем юк” дигән була, кәпризләнде карты... Яше дә бара шул. Аның кордашлары әллә кайчан ахирәттә “фатир алдылар”инде... Карчык, шомланып, карты яткан караватка күз салды. Авырып китә күрмәсен... Картайдылар инде, төз гәүдәләр дә янтайды. Тик торганда башлары әйләнә. Башка елларны бакча тутырып яшелчәсен, чәчәген үстерәләр иде, быел көрәк тотарлык та хәле юк кулларының. Җир җимертеп эшлиләр, гөрләтеп яшиләр иде. Иде шул...  Туксанга җитеп бүлнискә барганы юк иде карчыкның. Беркөнне шунда барып кан басымын тикшертергә кушкач, барган иде, хәйран калып кайтты. Андагы яшьләр! Бөтенесе чирле микәнни? Урман кисмәгәннәр, окоп казымаганнар, таш чыгармаганнар... 

“Лаеш шулпасын” күп чөмерде карчык. Ул вакытлар исенә төшсә, йөрәгенә кан саугандай була. Норма үтисе бар, көч тә, хәл дә юк. Син кисеп әрдәнәгә салган утынны көчлерәк хатыннар урлый да, нормаларын үтәп, кайтып та китәләр. Син кайтып төшәсең фатирга соң гына, өс-баш юеш, мич янында эләргә урын калмаган. Икенче көнне шул кибәр-кипмәс юеш киемеңне киеп, ачлы-туклы тагын урман кисәргә чыгып китәсең. Урамга чыгуга, киемең шакырдап ката. Бет талый... Учак ягып киемеңне утта тотып аласың, чытыр-чытыр килеп бет яна. Бет талаганга чыдый алмыйча, өс киемеңне салып ташлыйсың, күлмәккә “җан керә”, шуыша башлый. Озын, калын толымлы Камилә бигрәк интекте. Ничә тапкыр омтылды кисәргә, өйдәшләре кайчысын талап ала иде. Ахырда кайчыны яшереп үк куйдылар. Чәченең һәр бөртегенә тезелешеп урнашкан бетләр яшь кызның канын шактый эчкәндер. 

Әле ярый сугыш бетте... Сугыш беткән көнне бөтен кеше бәйрәм итте, шатландылар, көлделәр. Кечкенә өйдә ялгызы яшәгән Камилә генә көлмәде. Әтисе һәм өч абыйсының сугышта һәлак булганлыгын хәбәр итүче өчпочмаклы хатларны укып, елады да елады. Бер атна элек кенә үлеп киткән әнисен кызганып яшен түкте.  

Икенче көнне аларга бер солдат керде. Камиләнең кече абыйсы белән бергә булган, аның соңгы хатын алып кайткан икән. Кызның чамасыз хәерче тормышын күреп, Галим солдат аны үзе белән алып китте. Бер айдан өйләнештеләр. Кызга ул чакта егерме яшь иде. Бер тапкыр да егетләр кулы тотып карамаган килеш кияүгә чыкты. Үбешергә дә ояла торган иде... Галим хатынын бик яратты. Аңа авыр эш эшләтмәскә тырышты, “Синең әле бала табасың бар”, – диде. Әмма яшьли урман кисү, окоп казу үз эшен эшләгән, ныгымаган, зәгыйфь организмны нык таушалдырган иде. Балалары булмады аларның. Камилә бик кайгырды, елады, Галиме юатып тормаса, нишләп беткән булыр иде? 

Әллә балалары булмаганга бик яратыштылар, тавышланып яшәмәде алар. Дошманны җиңеп кайткан баһадир кебек ир тормышта шундый йомшак күңелле булыр дип кем уйлаган? Камилә Галименнән башка бер генә минут та тора алмый, аз гына күрми торса да, артыннан эзләп ишегалдына чыгып җитә торган иде. Картының  ачуланып дәшкәнен бер дә хәтерләми карчык. Бик яратышып яшәделәр, Аллага шөкер, ирдән бәхете булды... Карале, иртәгә бергә яши башлауларына 72 ел була икән инде! Карчык эшеннән бүленеп картына дәшеп куйды: 

– Син! Сиңа әйтәм... бик күп яшәгәнбез инде... 72 ел була икән кушылуыбызга да... Сиңа 96, миңа 92... Икебезнекен бергә кушсаң... Бик күп икән шул... Ә? Нәстә дидең?.. Дәшми... йоклыйдыр... Ярар, йокла инде, йокла, картым, менә, кысманы гына бәйләп бетерәм дә коймак белән чәй эчәрбез... Син ярата торган итеп пешердем... Тишекле итеп... 72 ел ашадың инде син шул тишекле коймакны. Кеше саен мин пешергәнне мактап йөри торганиең. И-и, мактап та күрсәттең инде син мине. Бервакыт басуда эшләгәндә, хатыннар: “Тагын бер тапкыр безнең янда сине мактаса, Галимеңне тотып ярабыз, әйт үзенә!” – диделәр. Кыйнарлар да... Ул вакытта хатыннар бә-ә-әк усал иде... 

72 ел диген... Карале, шул гомер бергә яшәлгән, бер тапкыр да Галименә “яратам” дип әйтмәгән икән бит карчык! Нишләп бер дә әйтмәде икән? Бик яратты бит ул Галимен. Башта, яши генә башлаганда, андый сүзне әйтергә оялды, аннан соң болай да беләдер дип уйлады. Соңрак әйтү кирәкми дип уйладымы? Ә бит әйтергә кирәк булган! Көнгә бер генә тапкыр булса да әйтергә кирәк булган! Бөтен йомшак сүзе “син” булды... Ярар, моннан соң көн саен әйтер карчык, менә хәзер чәй эчкәндә әйтә башлар да...Карчыкның энәләре тагын да кызурак биеде.  

Кинәт яңгыр ява башлады. Язгы яңгыр тәрәзәгә сыланып, тавыш-тынсыз гына ява иде. Әйтерсең лә аның бер-бер кайгысы бар, әйтерсең лә шуның өчен яшь коя... Елама, яңгыр, нигә елыйсың?.. Нигә яшьләреңне түгәсең?.. Елап кына гөнаһларны, кайгыларны юып булса икән... 

Карчык ашыга-ашыга кысманы бәйләп бетерде дә кабат картына дәште: 

– Син! Башта чәй эчәбезме, әллә кысманы тегеп киертимме? Ату аркам туңа дисең... Ә? Ишетмисең мәллә син мине? Нәстәгә бер дә сөйләшмәгән булып кыланасың? Килешмәгәнне... 

Карчык карты яткан карават янына килеп басты. Бераз тын гына карап торгач, аның кулындагы кысма идәнгә төшеп китте. Камилә карчык картының юрганын рәтләде, кулларын күкрәгенә куйды, битенә яулык япты. Үзе: 

– Яратам дип әйтә алмадым... Тәки өлгермәдем, – дип кабатлады. 

Кысманы әле урындык башына элде, әле картының өстенә япмакчы булды. Бер кысмага, бер картына карап нәүмизләнде. 

Яңгыр төне буе елады... 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Балан ачылары Әйдәгез, без бу хатынның исемен күрсәтмибез. Шулай исемсез генә булсын ул. Аның ни атлы булуы мөһим дә түгел бит. Ул – шушы көндәлекләрнең хуҗасы.  Теләсәгез, бастырыгыз, гыйбрәт булсын дип, егерме ел элек язылган дәфтәрләрне, миңа биргән иде.
    8788
    1
    58
  • «Насыйбың булыр әле!» Әдибә эштән кайтып керде дә, бермәлгә ишек төбендә тукталып, йорт эченә күз салды. Их, күңелгә рәхәт тә соң нур бөркеп торган өеңә кайтып керүләре! Бар җирдә дә тәртип,
    6354
    3
    55
  • Югалткан мәхәббәт Фәридә Казандагы сәүдә йортында йөргәндә үзенең яшьлек мәхәбәтен очратып, имәнеп китте. «Айрат!» – дигән cүз әйтерсең хатынның теленнән кош кебек чыгып атылды.
    4779
    1
    48
  • SOS! Җанымны коткарыгыз! Бу язма – Бөек Ватан сугышы фронтларының алгы сызыгында көн саен үлем белән очрашып та исән-сау әйләнеп кайткан, ләкин гаиләдә икенче сугышка, ир тарафыннан җәбер-золымга эләгеп, дөньядан вакытсыз китеп барган хатын-кыз язмышы турында...
    5175
    1
    40
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 17 май 2021 - 10:17
    Без имени
    Авыр кайгыгызны уртаклашам Илсия усканем. Сезнен барыгызга да Аллах тагалэ сабырлык бирсен.
    Илсөя Бәдретдинова авыр кайгы кичерә
  • 17 май 2021 - 11:08
    Без имени
    Ускэнем, романтиканы уз семьянда да ясарга була. Иренэ карата рахмэтле булырга ойрэн. Узенэ карата кызыксындыру чаралары уйлап тап. Ял кеннэрендэ семья белэн бергэлэп паркка бару,урманга чыгу. Табигаттэ бик матур урыннар бар бит.Балалар да шат булыр,ирен дэ ,узен дэ.Кичен гади булса да матур итеп стэл эзерлэп, шэм яндырып, тыныч музыка куеп,матур итеп киенеп ирен белэн матур кичлэр ясагыз.Иренэ ни телэгэненне кайбер вакытта булса да анлатырга кирэк,такдим итэргэ. Кешенен кадерен бар вакытта белергэ кирэк.Ирегез дэ, узегез дэ ихтирамга лаек кешелэр бит сез. Ихтирамга лаек кешелэр яратуга да лаек.Сез хатын кыз да ,эни кеше дэ. Бер дигэн матур гаилэ.Бер берегезне куандырып матур итеп яшэу чарасын уйлагыз ускэнем.
    Хисләремне ничек йөгәнлим? 
  • 17 май 2021 - 13:42
    Без имени
    Минем кызым да шулай яшәде. 6 елдан соң бала белән ире кышкы салкында куып чыгарды. Соңыннан бик кайтарасы килде җибәрмәдем. Кабат кияүгә чыкты. Бусы кояшым дип кенә тора .3 кызлары бар хәзер.Ә теге ире өйләнсә дә бер хатын белән дә тора алмады. Кызыгыз бәхетен табар. Чир китә гадәт китми ул. Кире кайта күрмәсен.
    Дөньям җимерек 
  • 17 май 2021 - 15:09
    Без имени
    Их, кешегә киңәш бирүе җайлы да ул.... Притчасы да бик акыллы. Ә менә башка төшсә, акыллы сүз киңәшне үтәве кыен шул
    Син кем: кишер, йомырка яки кәһвә?
  • 17 май 2021 - 15:14
    Без имени
    Гаилэ тормышы таркалуда,хэрбер гыйбрэтне курсэткэндэ,рэхэт яшэгэн хатыннарыбыз хавалана,мактана."Ирлэрне ир иткэн дэ,хур иткэн дэ хатын.Койгэ килми торган ир булмый,акыл белэн ,койлэп яшэргэ кирэк",дип акыл сатарга ярата.Сезгэ Аллахе Тэгалэ тарафыннан бирелгэн язмыш булэген узегезнен тэрбия дип уйлыйсыз,сез акыллы булгач,тормыш майлаган кебек бара,дип хаваланасыз.Юк,мен тапкыр юк!!!Сезнен ирегезне бала вакыттан ук,акыллы эти-эни ,узлэре урнэгендэ дорес итеп тэрбиялэгэннэр.Бу сезнен заслуга тугел,кайната-кайнанагызга рэхмэт укып яшэгез,алар заслугасы,алар тэрбиясе.Сезгэ отышлы лотерея билеты элэккэн,авызыгызны йомыгыз.Менэ сез шушы язмадагы иргэ барыгыз да,акыл белэн,зирэклек белэн кеше ясагыз,шул вакытта,мин сезнен дорес кеше булып,матур сузлэр сойлэп утыруыгызга бэя бирер идем.
    Дөньям җимерек 
Реклама
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»