Яратам дип әйтә алмадым...

Хикәя 

 

Тәрәзә буенда бер карчык утыра. Кулындагы биш энәсе күз иярмәс тизлектә күзәнәк саный. Бәйләм күзгә күренеп арта, зурая, бераздан аның кысма булачагы да аңлашыла башлый. Картына, гомер иткән Галименә дип бәйли  аны Камилә карчык. Гомер булмаганны, соңгы вакытларда карты “аркам туңа” дип зарлана башлады. Әллә нигә ябыгып та китте. “Әпититем юк” дигән була, кәпризләнде карты... Яше дә бара шул. Аның кордашлары әллә кайчан ахирәттә “фатир алдылар”инде... Карчык, шомланып, карты яткан караватка күз салды. Авырып китә күрмәсен... Картайдылар инде, төз гәүдәләр дә янтайды. Тик торганда башлары әйләнә. Башка елларны бакча тутырып яшелчәсен, чәчәген үстерәләр иде, быел көрәк тотарлык та хәле юк кулларының. Җир җимертеп эшлиләр, гөрләтеп яшиләр иде. Иде шул...  Туксанга җитеп бүлнискә барганы юк иде карчыкның. Беркөнне шунда барып кан басымын тикшертергә кушкач, барган иде, хәйран калып кайтты. Андагы яшьләр! Бөтенесе чирле микәнни? Урман кисмәгәннәр, окоп казымаганнар, таш чыгармаганнар... 

“Лаеш шулпасын” күп чөмерде карчык. Ул вакытлар исенә төшсә, йөрәгенә кан саугандай була. Норма үтисе бар, көч тә, хәл дә юк. Син кисеп әрдәнәгә салган утынны көчлерәк хатыннар урлый да, нормаларын үтәп, кайтып та китәләр. Син кайтып төшәсең фатирга соң гына, өс-баш юеш, мич янында эләргә урын калмаган. Икенче көнне шул кибәр-кипмәс юеш киемеңне киеп, ачлы-туклы тагын урман кисәргә чыгып китәсең. Урамга чыгуга, киемең шакырдап ката. Бет талый... Учак ягып киемеңне утта тотып аласың, чытыр-чытыр килеп бет яна. Бет талаганга чыдый алмыйча, өс киемеңне салып ташлыйсың, күлмәккә “җан керә”, шуыша башлый. Озын, калын толымлы Камилә бигрәк интекте. Ничә тапкыр омтылды кисәргә, өйдәшләре кайчысын талап ала иде. Ахырда кайчыны яшереп үк куйдылар. Чәченең һәр бөртегенә тезелешеп урнашкан бетләр яшь кызның канын шактый эчкәндер. 

Әле ярый сугыш бетте... Сугыш беткән көнне бөтен кеше бәйрәм итте, шатландылар, көлделәр. Кечкенә өйдә ялгызы яшәгән Камилә генә көлмәде. Әтисе һәм өч абыйсының сугышта һәлак булганлыгын хәбәр итүче өчпочмаклы хатларны укып, елады да елады. Бер атна элек кенә үлеп киткән әнисен кызганып яшен түкте.  

Икенче көнне аларга бер солдат керде. Камиләнең кече абыйсы белән бергә булган, аның соңгы хатын алып кайткан икән. Кызның чамасыз хәерче тормышын күреп, Галим солдат аны үзе белән алып китте. Бер айдан өйләнештеләр. Кызга ул чакта егерме яшь иде. Бер тапкыр да егетләр кулы тотып карамаган килеш кияүгә чыкты. Үбешергә дә ояла торган иде... Галим хатынын бик яратты. Аңа авыр эш эшләтмәскә тырышты, “Синең әле бала табасың бар”, – диде. Әмма яшьли урман кисү, окоп казу үз эшен эшләгән, ныгымаган, зәгыйфь организмны нык таушалдырган иде. Балалары булмады аларның. Камилә бик кайгырды, елады, Галиме юатып тормаса, нишләп беткән булыр иде? 

Әллә балалары булмаганга бик яратыштылар, тавышланып яшәмәде алар. Дошманны җиңеп кайткан баһадир кебек ир тормышта шундый йомшак күңелле булыр дип кем уйлаган? Камилә Галименнән башка бер генә минут та тора алмый, аз гына күрми торса да, артыннан эзләп ишегалдына чыгып җитә торган иде. Картының  ачуланып дәшкәнен бер дә хәтерләми карчык. Бик яратышып яшәделәр, Аллага шөкер, ирдән бәхете булды... Карале, иртәгә бергә яши башлауларына 72 ел була икән инде! Карчык эшеннән бүленеп картына дәшеп куйды: 

– Син! Сиңа әйтәм... бик күп яшәгәнбез инде... 72 ел була икән кушылуыбызга да... Сиңа 96, миңа 92... Икебезнекен бергә кушсаң... Бик күп икән шул... Ә? Нәстә дидең?.. Дәшми... йоклыйдыр... Ярар, йокла инде, йокла, картым, менә, кысманы гына бәйләп бетерәм дә коймак белән чәй эчәрбез... Син ярата торган итеп пешердем... Тишекле итеп... 72 ел ашадың инде син шул тишекле коймакны. Кеше саен мин пешергәнне мактап йөри торганиең. И-и, мактап та күрсәттең инде син мине. Бервакыт басуда эшләгәндә, хатыннар: “Тагын бер тапкыр безнең янда сине мактаса, Галимеңне тотып ярабыз, әйт үзенә!” – диделәр. Кыйнарлар да... Ул вакытта хатыннар бә-ә-әк усал иде... 

72 ел диген... Карале, шул гомер бергә яшәлгән, бер тапкыр да Галименә “яратам” дип әйтмәгән икән бит карчык! Нишләп бер дә әйтмәде икән? Бик яратты бит ул Галимен. Башта, яши генә башлаганда, андый сүзне әйтергә оялды, аннан соң болай да беләдер дип уйлады. Соңрак әйтү кирәкми дип уйладымы? Ә бит әйтергә кирәк булган! Көнгә бер генә тапкыр булса да әйтергә кирәк булган! Бөтен йомшак сүзе “син” булды... Ярар, моннан соң көн саен әйтер карчык, менә хәзер чәй эчкәндә әйтә башлар да...Карчыкның энәләре тагын да кызурак биеде.  

Кинәт яңгыр ява башлады. Язгы яңгыр тәрәзәгә сыланып, тавыш-тынсыз гына ява иде. Әйтерсең лә аның бер-бер кайгысы бар, әйтерсең лә шуның өчен яшь коя... Елама, яңгыр, нигә елыйсың?.. Нигә яшьләреңне түгәсең?.. Елап кына гөнаһларны, кайгыларны юып булса икән... 

Карчык ашыга-ашыга кысманы бәйләп бетерде дә кабат картына дәште: 

– Син! Башта чәй эчәбезме, әллә кысманы тегеп киертимме? Ату аркам туңа дисең... Ә? Ишетмисең мәллә син мине? Нәстәгә бер дә сөйләшмәгән булып кыланасың? Килешмәгәнне... 

Карчык карты яткан карават янына килеп басты. Бераз тын гына карап торгач, аның кулындагы кысма идәнгә төшеп китте. Камилә карчык картының юрганын рәтләде, кулларын күкрәгенә куйды, битенә яулык япты. Үзе: 

– Яратам дип әйтә алмадым... Тәки өлгермәдем, – дип кабатлады. 

Кысманы әле урындык башына элде, әле картының өстенә япмакчы булды. Бер кысмага, бер картына карап нәүмизләнде. 

Яңгыр төне буе елады... 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    11177
    5
    141
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    6813
    1
    90
  • 7808
    2
    52
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8853
    1
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2020 - 15:08
    Без имени
    👍👍👍
    ​ Адашкан шәүләләр
  • 23 сентябрь 2020 - 19:18
    Без имени
    Великовозрастный балаларны карарга жигелергэ кем кушты? Узегез гаепле бит!!!
    Ана рәнҗүе төшәргә дә мөмкин
  • 23 сентябрь 2020 - 15:25
    Без имени
    Шундый тәрбияви әсәрләр иҗат итүчеләр бик сирәк шул.Урының җәннәт түрләрендә булсын иде,Туфан абый
    Сиңа дигәне...
  • 24 сентябрь 2020 - 05:08
    Без имени
    Купме бала устерергэ кочен житэ, шул кадэр табарга кирэк минемчэ. А не плыть по течению. Башны да эшлэту кирэк.......
    ​Туасы Җаннар хакына
  • 24 сентябрь 2020 - 10:43
    Без имени
    Кирэкми ул кире кайту. Шундый яхшы ирен була торып. Калсын кунел турендэ генэ...
    Кар бөртеге
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...