​Үз тиңең булса гына...

Мин үземнең бе­ренче һәм соңгы мәхәббәтемне саклый алмадым, югалттым.  ...Вәкил белән без бер авылда, чирәм өсләреннән яланаяк йөгереп бергә үстек, бергә укыдык. Еллары шундый иде бит — бик иртә олыгайдык. Әтиләр, абыйлар сугышка китүгә, укуны ташлап колхозга эшкә чыктык.
Безнең авылның болыны Агыйдел борылышында иде. Вәкил шунда ат белән печән чаптыра, ә безне, кызларны, аның янына печән җыярга җибәрделәр. Ике-өч кыз тал чыбыкларыннан ясалган куышта яшибез. Бары — бергә, югы — уртак.
Яңгыр яуган көн иде ул. Без җыенып күрше бригададагылар янына кунакка киттек. Кайтыр юлга чыккач, башкалар нигәдер арткарак калдылар, ә мин алдарак атладым. Шул вакыт минер Вәкил куып җитте һәм... “Мин сине яратам!” — диде...
Нәрсә дип җавап бирдем икән әллә оялып дәшми калдыммы, хәзер хәтерләмим. Әмма шул көннән соң гел Вәкилне күрәсем килә генә бит. Хәер, гел бергә эшлибез анысы, кичләрен уенга да бергә чыгабыз. Кызлар без­нең араны беләләр, “Сез бик пар килгән”, — дип тә әйтәләр.
Шулай күңелле генә яшә­гәндә, Вәкилне армиягә ча­кырып хәбәр килеп төште..
Кызлар белән бергә, авыл башына чыгып, озатып кал­дык без аны. Әйтеләсе сүз­ләр инде кичтән үк әйтелгән, ул исән-сау әйләнеп кайтырга, мин көтәргә вәгъдәләр бирешкән идек. Ул киткәч, миңа бик күңелсез булып калды. Вәкил юклыкка озак ияләшә алмадым. Ике арада сагыну хатлары йөри башлагач кына азрак тынычлана төштем. Хатларны мин Вәкилгә гел язып тордым, аның бертөсле солдат тормышына шатлык өстисем, күңелен бик тә күтәрәсем килә иде.
Абыйсы солдатка киткәннән соң, ике ел узгач, Вәкилнең сеңлесе Казанга кияүгә чыкты. Үз йортлары белән яшиләр, иренең тормышка китмәгән апасы да бар, диделәр. Мин моны ишетүгә: “Ул апаларын Вәкилгә бирмәсеннәр тагын”, дип уйла­дым һәм... бу уемны шунда ук оныттым.
Еллар узды. Әкренләп булса да, Вәкил кайтыр көн дә якынлашты. Мин хәзер гел күрешү сәгатьләре турында гына уйлыйм...
Ә Вәкилем... Вәкилем кайткан Казанга, билгеле инде, сеңелләрендә туктаган. Таныштырганнар моны карт кодача белән. “Эшкә монда урнашырсың”, дип, шунда ук пропискага да кертеп куйганнар... Ә беркөнне, эчкән килеш, аны йокларга кодача янына салганнар...
Авылга кайтып ике көн кунып китте Вәкил, ике сәгатькә дә яныма килмәде. “Кәләшенә ишетелер дип курка”, - диделәр күрше кызлары. Алты ел буе гел Вәкил дип типкән йөрәгем ничек түзде икән ул көннәрдә?! Авылда дус, дошман бар бит, бар да безне сөйләде... Кешеләр белән ничек тә азрак аралашырга тырыштым. Өйдә, урамда, фермада авыз эченнән генә һаман җырлап, моңланып йөрим. Әни: “Алар турында начар сүз әйтәсе булма, яманлык кире кайта ул”, — ди. Әйтәмме соң?!. Ул бит минем бердәнберем, беренче мәхәббәтем! Авылга кайтып никах укытып китүләрен ишеткәч тә, бәхетле булсыннар гына, дидем.
Бер елдан аларның уллары туды һәм, ни сәбәпледер,
I шунда ук үлеп тә китте. Мин | аларны чын күңелдән кызгандым, якында яшәсәләр кайгыларын да уртаклашкан булыр идем, мөгаен. Күпмедер вакытлар узгач, сеңлесе белән очраштык. “Ни хәлләрегез бар, ничек яшисез?” — дип сораганмындыр инде. Ул абыйларын сөйләп китте: “Синең каргышың төшкәндер инде, балалары гарип бит”, ди. “Юк, каргамадым, — дидем. — Рәнҗүен рәнҗегән идем, аерылышмасыннар да, тыныч та яшәмәсеннәр, дип уйлаган идем”.
Мин исә кияүгә үзебезнең авылга чыктым. Булачак иремнең апасы димләде. Әти-әнием инде картлар, аларны ташлап барыбер чит­кә китә алмый идем, риза­лаштым.
Матур гына яшәп киттек. Ирем мине ярата. Әниләргә дә булышабыз — яккан мун­чадан, пешкән таба ашыннан калдырмыйбыз. Бер елдан ике йортка куаныч булып кы­зыбыз туды. Өебез иске иде, яңа йорт салып кердек. Аңа мич чыгартып, күчәргә генә өлгердек — икенче кызыбыз туды. Малай көтсә дә, бары­бер сөенде ирем. Тик миңа бәхетле булырга язмаган иде, күрәсең. Кызыма ике ай булган көнне ирем суга төшеп үлде... Озак та тормый әнине җирләдек.
Каенанам уңган карчык иде — сыер да, сарык та ас­радык, икәү кышка печән, утын әзерләдек. Балаларны да бергә үстердек. Минем карт әтиемне дә ундүрт ел буе тәрбияләп, соңгы юлга озаттык.
Ә Вәкил белән ун елдан соң гына күрештек без. Бер дусты аша: “Күрәсем килә”, дип әйттерде. Үпкәләр беткән иде инде, очрашудан баш тартмадым. Кочаклаш­тык та елаштык, аннан сон гына сөйләшә башладык. “Дөресен әйт, Вәкил, син бәхетлеме, мине оныттыңмы?” — дип сорадым. “Юк, уемнан чыкмыйсың”, —  дип җавап бирде. Мин аның дөресен әйткәненә ышанам.
Тагын берничә елдан соң очраклы рәвештә генә Казан урамында очраштык, бер ка­фега кереп, озак кына сөйләшеп утырдык. Яшьлек (онытылмый икән ул, инде оныттым дигәндә дә төшкә керә икән.
39 ел бергә яшәгән каен­анамны җирләдем дә, бөтен­ләй ялгыз калдым хәзер. Кызлар инде кияүдә, балалар үстерәләр. Көзен кыш чыгар­га Казанда яшәүче кызыма барам. Май җитүгә, шәһәр шау-шуыннан туеп, авылым­ны, авылдашларымны сагынып, балаларыма рәхмәт әйтеп үземә кайтып китәм.
Авылыбыз уртасыннан ас­фальт юл уза, бер яктан инеш ураган, икенче яктан биек өянкеләр чорнап алган. Ә урамыбыз — ямь-яшел чи­рәм, каршыбызда күл җәйрәп ята. Шушы кадәр матурлыкны ничекләр сагынмыйсың?!
Ә күңелем моңланганда көйли торган җырым гел бер  минем:
Сандугачлар моңлы сайрый, 
Талына кунса гына.
Кеше бәхетле була ул,
Үз тиңе булса гына.

Мәрдия ГАФИЯТУЛЛИНА

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кар патшабикәсе Билгеләнгән вакытта кафеда иде инде кыз. Ишекне ачып керде дә, ярым буш залга күз йөртеп, үзенә кирәкле кешене эзләде. Гомерендә беренче күрүе булса да, ул аны әллә каян таныды. «Снежная королева!» – дигән уй сызылып үтте кабат. Ханбикәләрдәй затлы иде ханым.
    8468
    1
    113
  • Хәшәрәт – Әни, без Фәридә белән өйләнешергә булдык. Син каршы түгелсең бит, әйеме? Зөлфия, улының бу хәбәренә күптән әзер булса да, каушап калды. Бу минутта теленнән нинди генә сүз төшсә дә, ничектер урынсыз, ялгыш булыр кебек тоелды.
    7426
    1
    108
  • Тапшырылмаган имтихан Без еш кына: «Күргәннәрдән китап язырлык, кино төшерерлек», – дибез. Беркемнең дә язмышы ал да гөл түгел. Тик кайберәүләр, аның кире якларын оста итеп яшерә,
    5477
    4
    78
  • Гомернең ике яры Бездә бүген – дебют! Гөлнур Сафиуллинаның дебюты! Ниһаять!.. Аның хикәяләр яза башлавын бик көткән идек без. Хәер, Гөлнурның журналист язмалары ук чын хикәя итеп кабул ителә: йә елмаеп, йә күз яшьләрен тыярга тырышып укыйсың... Ә геройлары үзенә охшаган: тыйнак, акыллы, сизгер күңелле, серле... Кечкенә генә бер сүзе, карашы, хәрәкәте белән дөньяларны үзгәртә, гап-гади тормышны ямьгә төрә белгән... Менә шулай! Хикәяләрендә – фәлсәфә, хисләр, сизгер хатын-кыз йөрәге, тагын әллә ниләр – кыскасы, өр-яңа халәт!
    4591
    6
    49
  • Карындашым – көндәшем  Язын чәчәк аткан алмагачның чәчәкләре ап-ак, бик матур. Ләкин нигә соң алмаларының тәме бертөрле түгел? Берсе баллы, ә икенчесе, карар күзгә матур булса да, эчендә – корт. 
    8005
    2
    48
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 5 март 2021 - 19:29
    Без имени
    Балага 40 конда юк,азырак саклау карактер ул
    Гүзәл Уразова сабые белән хастаханәдә
  • 5 март 2021 - 20:03
    Без имени
    Куз тиядер тугач та фотасын куя башлыйлар бит 40 консез чит кешегэ курсэтмилэр иде бит элек
    Гүзәл Уразова сабые белән хастаханәдә
  • 5 март 2021 - 21:25
    Без имени
    Нинди генә җуләрлекләр эшләми адәм баласы.
    Җиңгәм: «Чибәр ирләр уртак булалар», – диде...
  • 5 март 2021 - 10:20
    Без имени
    Минем кызым да кияүнең беренче хатыны 2 яшьтә ташлап киткәнбаласын тәрбияли (икенче баласын икенче иренә ташлап китте). Ташлап китсә дә интернет челтәрендәге сайтларда "Минем өчен иң кадерле кешеләрем -улларым. Алар өчен генә яшим",-дип яза. Ә үзе бер ирдән икенче иргә йөри. Менә шундый тормыш.
    Әллә?!
  • 5 март 2021 - 11:13
    Без имени
    Мокшы икенче торле эйткэндэ мордва буламы?
    Мокшыларда туйда булдык
Реклама
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...