Ялгызлык

Кызганыч, мин героинямның исемен үзгәртергә тиеш. Чөнки ул үзе хакында язуымны теләми. Әмма мин язам, башкаларга гыйбрәт өчен язам.

Менә ярты сәгатьләп Нурдидә әбиләрнең капкасын кагам. Эчтә буылып-буылып эт өрә. Нурдидә әбинең апасы Рауза ханым миңа дөньядагы иң кәбахәт сүзләрне яудыра. Тик капканы ачмый. Әле өйгә кайнар су алырга кереп китте, ул чыкканчы китмәсәм, өстемә сибәчәк.

Нурдидә апа ишетми. Дөм тынлыкта унбиш еллап инде ул. Моңарчы без аның белән язып кына аралаша идек. Хәер, анысын да аралашу дип атап булса. Алай да, ярап торган булган икән әле. Хәзер бу мөмкинлек тә юк. «Күзләрем томанлы, әйберләрне чак аерам», – дип йөргән Нурдидә әби быел кыш өстеннән бөтенләй сукырайды.

Күзләре күргәндә ул редакциягә килгәләп йөрде. Без биреп җибәргән журнал, үзе яздырып алган газеталары дөнья белән ике арадагы бар элемтәсе иде аның. Ишетмәгән кешегә телевизор карау яки радио тыңлаудан ни кызык бар соң? Хәзер караңгы һәм тып-тын дөньясында япа-ялгызы ул. Бөтен дөньясында бер ялгызы. Этле-мәчеле яшәгән шушы Рауза апасын һәм апасының балаларын исәпләмәгәндә, беркеме дә юк.

Балачагы сугыш елларына туры килмәгән булса, ул да оныклар сөеп, балаларының кадер-хөрмәтендә яшәр иде дә... Өч туган – өч кыз авыл чирәмендә тәгәрәшеп кенә үскәндә сугыш башлана. Нурдидә апага өч кенә яшь булса да, әтисенең сугышка чыгып киткән көнен аз гына хәтерли кебек ул. Фронтка китәсе ирләрнең җигүле атта авылдан чыгып киткәннәрен, әтиләренең, өзелеп: «Китәм инде каласыз. Сагынганда төсем итеп балаларга карарсыз», – дип җырлаганы да хәтерендә шикелле.
Нурдидә әби бик әкрен сөйләшә, миңа ирешкән өзек-төтек иҗекләрдән күзалдымда бу гаилә кичергән коточкыч фаҗига гәүдәләнә. «Әти Суслонгерга эләгә. «Андагы солдатлар ачтан кырыла икән, өсләренә дә, аякларына да юк, яланкул белән кышкы суыкта агач кисәләр», – дигәч, әни аркасына капчык асып, бер-ике тапкыр әтинең ашарына һәм кияренә илтеп кайтканын беләм. Ә бер баруыннан әни кайтмады. Ничек эләккән ул поезд астына – беркем белми. Бәлки, аркасындагы капчыгына кызыкканнардыр, шуны бирмәс өчен тартышканда егылды микән? Әнинең дә, әтинең дә каберләре билгесез».
Өч ятимне әбиләре үстерә. Инде аякка бастык, тормыш рәтләнер дип көткәндә, кабат бәхетсезлек – ут чыгып, өйләреннән кара кисәү генә кала.
Хәзер мин капкасын каккан ихатадагы ике яклы агач йортны янгыннан соң барысы бергә тырышып күтәргән. Бер якта – Рауза апа белән җизниләре, бер якта – икенче апасы белән Нурдидә әби яшәгән. Бүген әби булса да, теге чакта ул да чибәр, чая кыз булган ла. Кияүгә чыкмый калуының сәбәбен чиренә сылтый, врачлар кияүгә чыгарга ярамый, диделәр, ди. «Бергә яшәгән апам исән булганда болай ук кыен түгел иде әле. Икәү бакчасын утырттык, икәү алдык. Хәзер ялгызыма бик кыен. Өйдә үлеп китәрмен дә, беркем дә белмәс, бозылып ятармын дип куркам». Стена аша гына Рауза апа яши. Ләкин апа белән сеңел арасыннан әллә кайчан «кара мәче» узган. Берсе: «Ул бит горур. Мине дә, минем балаларымны да кешегә санамый. Элек без кирәк түгел идек бит, хәзер кирәк булдыкмыни?» – дисә, Нурдидә әбинең үз сылтавы: «Әйберләремне урлыйлар, мин югында кереп, актарынып йөриләр...»
Ишектә кырык йозак. Бер кул белән моның кадәр йозакны ачып керүе Нурдидә әби өчен мең газап. Бер кул белән, чөнки, икенче кулы гипста. Сукыр һәм чукрак булуы өстенә, бер кулсыз да әле ул хәзер. «Кара, суыткычымны нишләткәннәр!» Күрәсен күргән, Нурдидә әбинең үзе белән бергә картайган иске «Свияга»ның резинкасы тузып, магнит кисәкләре ишек яңагына чыгып тезелгән. Ишеге ачылып китмәсенгә әби аны бау белән буып куйган. Ишеттерергә тырышып, бар көчемә колагына кычкырам: «Кеше гаепле түгел, резинкасы ярылганга шулай». Аның килешәсе килми: «Алар яргандыр, үзе ничек ярылсын икән?»
Өйдә салкынча. Газ казаны бик иске булгач, Нурдидә әби аны сирәк кабыза. Өй кечкенә, казанның суы хәзер кайнап чыга, әнә шулай әле кабызып, әле сүндереп, Нурдидә әби аның янында сакта тора.
Килүемнең сәбәбе – әбинең суы беткән. Рауза апа ягында су булса да, бу якка торбалар сузылмаганга Нурдидә әби суны чишмәдән ташый. «Биш литрлы унике шешә сыешлы кул арбам бар иде. Тегеләр ваткан», – ди. Әле дә чыдаган икән әле, дим, инде тәмам череп, тотар җире дә калмаган арбаны күргәч. Урамда буран. Юеш кар бөртекләре машина тәрәзәсенә сылана. Чишмә белән Нурдидә апалар торган йорт арасы биш чакрымлап булыр.
Эшкә баргач, ул яшәгән җирлекнең социаль яклау бүлегенә шалтыратам. Кеше болай интегергә тиеш түгел! Без бит цивилизацияле дәүләттә яшибез.
Бушка социаль хезмәт күрсәтү өчен аның пенсиясе нәкъ 300 сумга артыграк. Ким булса да, социаль хезмәткәр генә Нурдидә әбинең тормышын җайлый алмас иде. Ишетмәгән дә, күрмәгән дә кеше белән ничек аңлашасың? Әле аның янына үтә дә алмыйсың – капка какканны да, тәрәзә шакыганны да ишетми бит ул. Бүген әле ул капшана-капшана булса да үзен-үзе йөртә. Тиздән аңа сиксән тулачак. Мин аның алдында ике генә юл күрәм – йортын ябып, картлар йортына сыену яки туганнары белән араны җайлау. Әлегә Нурдидә әби беренчесен дә, икенчесен дә кабул итми.

фото: https://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (2)
Cимвол калды:
  • 11 декабрь 2019 - 15:32
    Без имени
    80 яшьлек карчыкнын уз туксаны туксан...туганнары белэн буген килеп кенэ дуслашмый инде ул. Картлар йорты гына инде...
  • 22 ноябрь 2019 - 18:25
    Без имени
    Болай интегеп яшэгэнче Нурдидэ эбигэ, картлар йортында кулайрак булыр иде бэлкем минемчэ, туганнарга хэзер ышаныч юк, хэттэ уз балаларыда энисен, этисен картлар йортына озатучылар аз тугел бугенге кондэ.
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8628
    10
    103
  • Егетемне кыйнадым – Ышанмыйсызмы? Чынлап әйтәм! Ул бу хакта хәтта полициягә хәбәр иткән.
    8897
    2
    71
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8725
    8
    68
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4356
    4
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан