“Пожарник”


 (тормыштан алынды )

 Район үзәгенә вак чебешләр сатып алырга барган Нәзифә олы юл чатындагы тукталышта автобустан төште дә, тузанлы авыл юлына борылды. Моннан ул яшәгән Яңа Тукран авылына хәтле 4-5 чакрым ара. Машина сирәк йөри. Берәр җигүле ат куып җитеп, хуҗасы утыртмасмы, дип, артына борылып карый-карый, авыр гына йөген күтәреп атлап барганда, аны үзәк өзгеч сирена тавышы белән гүелдәп, ике пожар машинасы куып узып китте. Нәзифә чебешләр салган катыргы тартмасын юл читенә куйды да, тузан туздырып зур тизлектә җилгән машиналар артыннан белер-белмәс догасын үзалдына пышылдап карап калды. “И, Аллам! Кемнәргә ачы бәла килгән?! Кемнәрдә янгын чыккан?! Ярдәмеңне салчы, Раббем?” Тынычлыгын югалткан хатын, җәһәт-җәһәт атларга тырышып, юлын дәвам итте.
 Ни дисәң дә, район үзәгеннән урап кайтканчы ярты көн узды. Балалар мәктәптән ачыгып кайткандыр. Ни эшләп яталардыр? Таза-иминнәрме? Бианайга артык ышаныч юк. Ире дә тиздән эштән кайтырга тиеш. Йөгерә-атлый яшәгән йортына кайтып кергән хатын өйне танымады... Бәләкәй генә, такта түбәле, биш тәрәзәле йорт урынында иде. Андагы бөтен җиһаз, кием-салым , әйберләр урам якка чыгарып өелгән... Тик ишегалдындагы абзар юк... Абзар урынында янып үлгән мал үләксәләре көйрәп ята... Мунча да юк... Хәтта бәдрәф тә юкка чыккан... Ишек алды үзе дә юк... Алар урынында кара көеп, ярым янган күмерле бүрәнәләр ята, корымлы, котсыз баганалар төтенләп тырпаеп утыра... Мунча әле булса, котны алып, шартлап янып ята... Бер янгын машинасы мунчаны сүндерә... Берсе, йорт янып китмәсен өчен, аңа су сиптерә... Җыелышкан авыл халкы өй каршында катып калган Нәзифәне сырып алды. Хатын, берәр нәрсә аңларга тырышып, бер тын өнсез карап торды да: “Балаларым! Кайда минем балаларым?!” − дип үзәк өзгеч тавыш белән кычкырып, дерелдәгән аякларында чак абына-сөртенә йорт эченә атылды. Буш йорттан аны ире чак тартып-сөйрәп диярлек чыгарды. Биш баланың барысы да исән-имин икәнлеге аныклангач, ир белән хатын, башларына көтмәгәндә килгән бәладән исергәндәй, ни кылырга, нигә тотынырга белми, исәңгерәп калдылар. Ничә ел тир түккән ихатаны ялкын теле бер сәгатьтә ялмап кына чыкты. Бур урласа да нидер калдыра, ә янгын юк. Сигез кешелек зур гайлә бер мизгел эчендә шулай аянычлы хәлдә хуҗалыксыз, ихатасыз, мунчасыз, малсыз, утынсыз калды. Кечкенә генә йортларын Алла саклап калды. Биш баланы кызганды, ахры, алар яланда торып калмады.
 Янгын чыгуның сәбәпләрен тикшерә башлагач, төп сәбәпчесе билгеле булды. Төпчек малай биш яшьлек Зөфәр йомырка пешерер өчен сәндерәдә яккан учактан башта абзар янып китә. Аннан ут мунчага, каралтыларга күчә. Болай да бай яшәмәгән гайлә бала шуклыгы аркасында соңгы байлыгын да югалтты. Мунча керим дисәң, мунча юк. Мал ябыйм дисәң, абзар юк. Йомышыңны үтим дисәң, оят җиреңне яшерер урын да юк... Ни балта, ни көрәк-сәнәк, ни чалгы... Ни чана, ни арба... Ни башка кирәк-ярак... Биш бала үстереп яткан гайлә бу афәттән бик озак терлекләнде, бик зур авырлык белән аякка басты. Яңа абзар, мунча салганчы, ихата төзегәнче, кирәк-ярак булдырганчы берничә ел үтте. Шулай да, балалар арасында иң шук, иң тере төпчек малай ныклап аңлады, башкача кулына шырпы алып шаярмады. Шул куркынычлы вакыйгадан соң Зөфәргә үскәнче “пожарник” кушаматы ияреп йөрде. Озак ачуланып буламы соң бу карап торырлык матур, шук малайга? Арада бер наян, тере, тиктормас бала бит бу! Шул тиктормаслыгы, усаллыгы аркасында ниләр генә эләкмәде үзенә дә! Биек тирәктән егылып, кулын да сындырды Зөфәр үскәндә. Болдырдан очып төшеп, башын да ярды. Каны күпләп аккан баланы чак үлемнән алып калдылар табиблар. Бала-чага үскәндә егылмый-бәрелми тормый. Шулай да, әтисе белән әнисенең, бу бала да имин үсеп җитсә икән, дип гаҗизләнгән чаклары еш булды. Төпчек малай үсә торды, әтисенең беренче ярдәмчесенә әверелә торды. Мәктәптә яхшы укыды. Үсмергә акыл керә торды, балачак шуклыклары артта кала бара торды.
 ... Еллар үтте. Ике малай, өч кыз биш якка таралып, кош балаларыдай, туган нигезгә кунакка гына очып кайта башладылар. Аллага шөкер, уңдылар Нәзифә белән Харис балалардан. Кайсын алма, әткәй-әнкәй, дип өзгәләнеп тора. Алар арасында атасы-анасы өчен җанын бирергә әзер торган төпчек уллары Зөфәр, күрше авылның бер акыллы гына кызына өйләнеп, Уфага төпләнеп, матур гына тормыш корды. Менә кайчан кайтара башлады егет әткәй-әнкәсенә булган бурычын. Беренче хезмәт хакыннан ук диярлек өй тутырып заманча җиһазлар алып кайтты. Башка туганнар да карашмый түгел әткәй-әнкәсен. Тик бу улларының күңеленә ходай аерым бер мәрхәмәтлек, рәхимлек салган, булса кирәк. Ара ерак, үз тормышым-мәшәкатем бар, дип тормый, атна саен хатыны, балалары белән авылга йөгереп кайта да җитә. Йорттагы бер генә эш тә аңардан башка эшләнми. Олыгаеп барган әткәй-әнкәсенә карт көннәрендә ныклы терәк булып, үз иңнәрен куя. “Әткәй-әнкәй” дигән изге төшенчәнең мәгънәсен беркайчан да исеннән чыгармады Зөфәр. Кулыннан, көченнән килгәнчә әти-әнисен саклады, яклады, тәрбияләде, хөрмәтләде. Хатыны да иренең ата-анасын, үзенекедәй тигез күреп, кабул итте. Хастаханәдә шәфкать туташы булып хезмәт иткән хатын бианасы белән биатасы авырып киткәндә үз өендә дә кадерләп карады, хастаханәгә дә урнаштырды, авылга кайтып та дәвалады. Озак еллар буена ныклап авырган әтиләрен карау авырлыгы да күбесенчә Зөфәр белән аның мәрхәмәтле хатынына төште.
 Туганнар әткәй-әнкәй канаты астына бергә җыелышканда, әлбәттә, хәтирәләр барлау, истәлекләргә бирелү башлана... “Пожарник” энекәшләрен кызарта-кызарта, янгын турында тагын бер кат сөйләтәләр. Инде әниләре дә бу хакта күбрәк елмаеп искә алса да, олыларча, Аллам күрсәтмәсен, уттан-күздән сакла, дип, авыз эченнән укынып куя. Ә Зөфәр балачак усаллыгы, шуклыгы белән әткәй-әнкәсенә күрсәткән зыянын инде мең кат түләсә дә, үзен алар алдында һаман да бурычлы тоя. Ерак-ераклардан җыелган дүрт туган, әниләренә кушылып, ата-ана кадерен белгән энекәшләренә рәхмәт укыйлар. Үзләре дә олыгаеп барган балалар өчен иң зур бәхет – туган нигезгә, картайган әнкәң канаты астына җыелу. Ә ана өчен иң зур бәхет – төпчек баласы кебек таянычы барлыгын белеп тыныч картаю.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (5)
Cимвол калды:
  • 28 октябрь 2021 - 02:23
    Без имени
    Бик тэ гыйбрэтле.
  • 28 октябрь 2021 - 02:23
    Без имени
    Сокландыргыч, гыйбрэтле хикэя! Рэхмэт, Физэлия! Рэхэтлэнеп укыдым!
  • 28 октябрь 2021 - 02:23
    Без имени
    Шэп язасыз Физәлия! Рахмат!
  • 28 октябрь 2021 - 02:23
    Без имени
    Кеше нилэр генэ кичерми бу доньяда.Минем дэ энем абзарны яндырган иде,берсендэ ботенлэй янып бетте,икенчесендэ куршелэр куреп сундерделэр.Аллага шокер,балалар узлэре исэн калган.
  • 28 октябрь 2021 - 02:23
    Без имени
    Бала чакта аңламыйча,шуклык белән каралты- кура, маллар янып бетүенә сәбәпче булган Зөфәр, ходай рәхмәте белән бик тәу фикълы, игелекле егет булып үсеп җитә, әти- әнисенә картаймыш көнендә ярдәм итә, тәрбияли. Үзенә күрә хатыны да тәрбияле хатын булып чыга. Тәрбиясез, тәуфикъсыз кешеләрне күреп җан борчыла. Тырышып тәрбияләп үстергән балалар, туганнар барысы да шулай игелекле булсыннар иде,ходай тәгалә ярдәмен салса иде.
Хәзер укыйлар
  • Оясында ни күрсә... Оясында ни күрсә ...Очканында шул булыр. Халкыбызның буыннан-буынга күчеп килгән әлеге мәкале бүген дә үзенең актуальлеген югалтмый. Ә очар өчен һәр кешегә ныклы канатлар, кайтырын сагынып көтә торган нигез кирәк. Бала өчен ул башта ата-ана йорты булса, үсә төшеп насыйбын очраткач, үз өенә әверелә. Бүгенге геройларыбыз Земфира һәм Рамил Әхмәтшиннарның йорты да хәзер туганнарны гына түгел, балаларны, оныкларны бергә туплый торган җылы учак булып тора.
    2708
    28
    251
  • Үгиләр... Илзирә бүген әбисенә төшеп китте. Әнисенә үпкәләде. Үз әтисе үлеп, икенче иргә кияүгә чыкканнан соң әнисе ике арада өзгәләнә: бер яктан балалары, икенче яктан яңа ире. Ир – ир инде ул. Ничек Илзирәгә ышанмый әнисе?! Ана кеше иренә түгел, кызына ышансын өчен нәрсә эшләргә кирәк бу Хариска? Башка чыдар хәле калмады бугай кызның...
    7233
    2
    106
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 27 октябрь 2021 - 02:02
    Без имени
    Рэхмэт🙏🙏🙏👍👍👍
    "Хатын-кызларны күралмый башлаган идем..."
  • 26 октябрь 2021 - 21:51
    Без имени
    Урыс, татар, дип аермау - диннән ерак булудан килә. Милләт тә шулай югала инде.
    Язмыш шаяруы
  • 26 октябрь 2021 - 19:22
    Без имени
    Гомер буе үзе дә буталчык яшәгән, язма да шулай. Һәр кемнең үз юлы, язмышы. Киңәш сорар киләләр дип арттырып та җибәрәсез. Кем кемнән сорап чыга соң ул?! Сез ханым үәегезне бик диндар, акыллы, гел хәзрәт белән генә киңәш итеп яшәгән кеше шикелле кыланасыз. Язмагыз ышандырмады. Бәлки башка кешеләр язарлар
    Язмыш шаяруы
  • 26 октябрь 2021 - 15:49
    Без имени
    Экият
    Җәннәт... Иреңнең аяк астында
  • 26 октябрь 2021 - 12:46
    Без имени
    Нәфисә ханым да август аеннан бирле караңгы гүрдә..... Кабере нур белән тулсын.Бездән риза булып ятсын.
    Сыналган мәхәббәт
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан