Яратам дип әйтмәдем...

Туганымның күзләрендә әле һаман да яшь. Аның исемен ишетүгә, аның сүзләрен искә төшерүгә, бит алмалары буйлап тәгәрәгән яшьләрен дә сөртмичә, ул шундук күңелендә яңарган хатирәләрне берәм-берәм тергезә башлый. Ире вафат булуына ел үтеп китсә дә, берсе дә онытылмый. Ул шулай ди. «Үкенәм хәзер, никләр яратам дип гел кабатлап тормадым икән?! Никләр җылы сүзләрне аз әйттем икән?! – ди ул, әллә үзенә үпкәләп, әллә  миңа гыйбрәт булсын дип. 

Кызганычка каршы, бергә гомер кичкән кешеләрнең бик азы гына, гомерләре кояш баешына борылганда, бер-берсенә җылы-матур сүзләр, ә бигрәк тә, «яратам» сүзен әйтүдән әллә тарсыналар, әллә инде кирәк дип тапмыйлар. Әкренләп, кайчандыр өзелеп сөйгән ирең, фатирдашыңа әйләнә дә куя. Шәхсән мин үзем, урамнан җитәкләшеп узган әби-бабайларга, артыма борыла-борыла, сокланып карыйм. Бар бит дөньяда бәхетле кешеләр! 

Югалткач кына аңлыйбыз шул нидән, кемнән мәхрүм калганыбызны. Моннан күп еллар элек республиканың ерак читендә урнашкан авылларның берсенә командировкага барып, анда күргән-ишеткәннәремнән хәйран калып кайткан идем. Моңа ике дистә ел узып китсә дә, ул сөйләшү, әледән-әле искә төшеп, тетрәнеп куям. Булса да булыр икән дөньяда шундый хәлләр. Ике хатынга бер ир... Ә хатыннар – үзләре күрше, үзләре дус. «Апалы-сеңелле шикелле яшәдек», – дигән иде 90 га якынлашып килүче әбиебез. Мине искереп беткән өйнең кыйшайган баскычына утырып каршылаган карчык, ул чагында кемгә дә сабак булырдай сүзләрне күп әйтте. Ләкин мин аның белән барыбер килешмәдем. Сүзләрен сәерсенеп тыңладым. Ничек инде алай була? Ир бирмәк, җан бирмәк, дип тикмәгә генә әйтмиләр бит. Әбигә шулай дип акыл сатып та карадым. Ул мине ишетмәде. Карашын бик еракка, зәңгәр болытларга текәп, тагын да уйчанлана төште. Кемне югалткан, кемне эзли? Карчык, уйларымны укыгандай: «Алар инде күктә, әнә шул зәңгәр болытлар артында... Мин көн саен шушында чыгып утырам да, алар белән сөйләшәм, ник мине дә үзегез белән алып китмәдегез? – дим. – Без шундый тату яшәдек. Ирем – булдыклы, тырыш кеше иде. Безне мохтаҗлыкта яшәтмәде. Тик бер генә үкенечле нәрсә: безнең балалар булмады. Гомер буе өчәү яшәдек. Алар әнә бер-бер артлы китеп бардылар. Ә мин калдым. Гомеремдә беренче мәртәбә көндәшемнән көнләштем: бәлкем, Салихҗаным аны күбрәк яраткандыр, шуңа үзе белән башта аны алып киткәндер, дим. Бигрәк бер-бер артлы күченделәр бит... Мине ялгыз калдырып...». 
«Соңгы сулышында икегез дә янында булгансыздыр бит? Кайсыгызга нәрсә әйтте?» – дип сорыйм әбидән. «Икегезне бер күрдем», – диде. Безнең өчен моннан да кадерле, моннан да җылы сүзләр юк та иде. Ул аз сөйләшә иде, әмма яратканын сиздерә белә иде.

Авылдашлары башта бу гайре табигый хәлләрне өнәп бетермәгән. Кеше телендә гел алар булган. Әкренләп күнеккәннәр, килешкәннәр тагын. «Ничек шулай яшәргә була? Гаҗәп...». «Гаҗәпләнмә, – ди карчык, – бер дә гаҗәпләнмә. Тату яшәр өчен адәм баласына бер җылы сүз җитә. Бер җылы сүз...», – ди ул, әйткәненә тирән мәгънә салып.

Бер җөмләдән башлады, икенчесе белән тәмамлый, димәгез. Һәр ике очракта да асылы бер аларның: ир белән хатын арасындагы мөнәсәбәтләр, кайчандыр бер-береңә әйтелми калган иң кирәкле, иң мөһим сүзләр... 

«Башта – яшьрәк чакта, «сөеклем», дидем. Картая башлагач, андый сүзләр әйтергә ояла башладым: «картым, бәгърем» дия идем. Аңлый иде ул мине. Аңа шул сүз дә җитә иде». Әби мине шундый сүзләр белән озатып кала. Ә мин гомеремә җитәрлек сабак алып, җаны чыгарга җиткән җил капканы киереп ачып, тизрәк кайтыр юлга борылам.

Бу дөньяда хәзер инде япа-ялгыз калган ул карчыкның да үкенече бардыр дим. Ирен бер дә ике каен арасында адаштырып йөртәсе килмәгәндер, әлеге дә баягы «бер җылы сүз»не дә үзенең генә ишетәсе килгәндер. Ә бәлкем, ул да соңгы сулышында яткан иренә: «Мин сине бик яратам», – дигән сүзләрне әйтмичә калуына үкенәдер. Мөгаен, шулайдыр. «Бер-берегезнең кадерен белегез!» – дигәнебез, һәркайсыбызга киләчәкне уйлап яшәүгә ишарә бит, җәмәгать...

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (1)
Cимвол калды:
  • 23 июль 2020 - 13:37
    Без имени
    Моселмэннарда *яратам" дию бик юк инде ул, элеккелэрдэ бигрэк тэ.Ир кеше эшлэре белэн яратуын курсэтэ ул.Э бу хикэядэ исэпкэ алдым:ирем булдыклы тырыш кеше иде,; искереп беткэн ойнен кыйшайган баскычы.Бу ирнен вакыты булмаган, ике арада йореп???
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7457
    1
    71
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8561
    2
    62
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    5693
    3
    55
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4221
    0
    47
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 24 гыйнвар 2022 - 09:59
    Без имени
    Эйе, балалар бер дэ дорес эшлэмилэр, акыллы ир булса, яратсан, бер нигэ дэ карамыйча кушылыгыз. Килешерлэр тора-бара, минем бер танышым 70яшендэ чыкты бер бабайка, бик матур, тату яшилэр, соенеп бетэлми, балалары да йорешэлэр, ризалаштылар.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 24 гыйнвар 2022 - 09:31
    Без имени
    Исэнмесез,тормыштан алынган эсэр ,куп мени шундый вакыйгалар. Рэхмэт сезгэ ,ошады
    Колынлы бия
  • 24 гыйнвар 2022 - 12:09
    Без имени
    Андый белемнәрне гаиләдә, мәктәптә бирү яхшы булыр иде!
    Акыллы хатын – хәзинә
  • 24 гыйнвар 2022 - 20:35
    Без имени
    Без сонгы поколение эти- энине дэ,балаларны да рэнжетудэн куркучылар. Балалар хэзер эгоистлар аларны тынларга тугел,узенэ ничек унайлы ,ничек рэхэт шулай яшэргэ вакыт житкэн. Хэзер бары тик узегез турында гына уйлагыз.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 24 гыйнвар 2022 - 21:29
    Без имени
    Шулай шул, яндагы бәхетнең күпләр кадерен белми. Не было бы счастья, да помогло несчастье подружек)
    Яратып кочаклау
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда