Кызыл күлмәк

Яңа елдан күпләр ниндидер тылсым, сер көтә. Белмим нидәндер, мин үзем бер могҗиза да көтмим. Алай да Яңа елда бер дә көтелмәгән сөенечләргә юлыкканым булган икән. Күңелдәге хатирәләрне барлый башлагач, шушы тылсымлы бәйрәм белән бәйле бер хәл искә төште.

Без укыган елларда мәктәптә бик матур итеп Чыршы бәйрәме – бал-маскарад үтә торган иде. Ике катлы таш мәктәпнең зур залында бие-е-ек чыршы бизиләр. Аны алып кайткан көнне барыбыз да түземсезлек белән көтәбез. Без югында алып кайтып куймаганнармы алай-болай, дип, юк йомышны бар итеп, спорт залы урнашкан икенче каттан урыйбыз. Менә берзаман мәктәп ишегалдына арты белән чигенеп зур йөк машинасы керә. Арбасында... Барыбыз да зарыгып көткән чыршы!!! Арбага гына сыеп бетмәгән, очы җирдән сөйрәлә. Зу-у-ур шундый! Ул көнне дәрестә гамь калмый. Шушы көнгә физкультура дәресе булган класслар бәхетле! Алар чыршы исенә, аңа уралып кайткан тәмле урман, саф һава, ылыс исләренә кинәнә инде. Бәхетлеләр!
 

Фото: pixabay.com

Башлангыч сыйныфларда укыганда тизрәк зур буласы килә. Зур буласы килүнең бер сәбәпчесе шушы чыршы. Чөнки аны зур класслар бизи. Ул вакытта ник шундый матур булды икән ул чыршылар? Хәзер менә әллә нинди әкәмәт итеп бизиләр, ул вакыттагыча матур күренми.

Мәктәптә Яңа ел алдыннан гына була торган ыгы-зыгы куба. Бөтен класс бер булып әйлән-бәйлән өйрәнә, күмәк башкарасы җырларны кабатлый. Әле һәр классның үз чыгышы да буласы. Аннары инде аерым номерлар.

Безнең әни бик оста тегә иде. Сеңлем белән безне куандырасы килеп, һәр елга берәр төрле костюм әзерләргә тырыша. Бер елны ул икебезне дә украин кызлары итеп киендерде. Ак бәздән блузкалар текте, аның җиңнәрен аллы-гөлле чигешләр белән бизәде (менә ахмаклар, шуларны саклыйсы дип тә белмәгәнбез без), ак төстән – эчке итәген, көрән җирлеккә кызыл-сары вак чәчәкләр төшкән тукымадан өске итәген текте. Ак сатин алъяпкычларны инде үзебез чигеп бизәдек. Сарылы-кызыллы тасмалар тагылган такыяларны да киеп куйгач, чып-чын украин кызлары булган да куйган идек. Мин әле ул елны украин кызлары биюен дә башкардым.

Тагын бер елны ул безне татар кызлары итеп киендерде. Яшел ефәктән бала итәкле күлмәкләр текте. Ак бәз яулыкларның читен мерешкалап бизәде. Канатлы ак алъяпкычлар текте. Кул эшенә иллә дә оста иде шул ул. Тегүен дә тегә, чигешнең дә ниндие кирәк шундыен чигә, бәйли дә, челтәр дә үрә... Кич эштән кайтканнан соң, төне буена утырып тегә иде бит ул аларны. Сеңлем белән тегү машинасының тигез генә текелдәгән тавышына йоклап китәбез, иртән тагын шул тавышка уянабыз. Әле бит миңа бер пар, сеңлемә бер пар итеп тегә.

Хатирәләргә бирелеп, теге Яңа елдан ераклаштым мин. Ул елны әни безгә яңа күлмәкләр тегә алмады. Кибетләрнең дә шып-шыр буш чагы. Ә бик тә яңа күлмәк киясе килә. Эх, өр-яңа күлмәгеңне киеп әйлән идең шул бал-маскарадта. Сине дус күрми йөргән кызларның янсын иде йөрәкләре! Ул елны мин яңа күлмәксез генә каршыларга әзерләндем.

Әниемнең бертуган абыйсы белән энесе диңгезчеләр иде. Алар ел буе диңгездә балык тоталар да, җәен кунакка кайталар. Сумка тутырып күчтәнәчләр, бүләкләр төяп кайтып төшүләре үзе бер зур бәйрәм. Ул бит җәй көне, ә хәзер кыш, абыйларның кайтырына ярты елдан артык вакыт бар әле.

Иртәгә мәктәптә Чыршы бәйрәме дигән көнне әни авылга – дәү әниебез янына кайтып килде. Дәү әни ялгызы яши һәм аның тормышын сөйрәү дә күбесенчә безнең әни җилкәсендә булды. Авылдан кош тоткандай сөенеп килде ул. «Кызым, анда абыең кайткан. Сиңа бер бүләге бар, әнә үзең сумкадан ачып ал әле!» Бүләккә кем сөенмәс. Әле ишек катындагы сумканы барып ачканчы ук хыялым әллә ниләрне барларга өлгерде. Курчактыр! Әллә унике төсле фломастерлар микән?

Ә анда-а-а!!! Юк, курчак та, фломастерлар да түгел – күлмәк иде! Өр-яңа! Мин бал-маскарадка киеп барачак гаҗәеп матур күлмәк! Кып-кызыл төстә иде ул. Күбәләк канатлы. Алдына караңгы зәңгәр төсле сеткадан кесәләр тегелгән. Бер кат бәби итәге дә шул караңгы зәңгәр төстән. И куанганнарым! Аннары ул күлмәкне Сабантуена да киеп чыктым әле. Менә бит, могҗиза юк дип әйт син шуннан соң.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8898
    10
    104
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8982
    8
    72
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4693
    4
    55
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5940
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан