Байлар да елый

Поезд алга ургый. Янымда утыручы ике ханымның тавышы да, тәгәрмәчләр агымына кушылып, келдер-келдер колагыма агыла:
— Авыр, ямьсез замана. Мин дә бәхетсезләрнең бәхетсезе ... — диде аның тәрәзә буенда утырганы, авыр көрсенеп. — Әй, битәрләдем дә инде Азатны... Бигрәк тәмсез телләндем. “Икенче эшкә урнаш.

Бу өч тиен акчага ике баланы ничек карыйм да, гаиләне ничек алып барыйм? Үз гомеремдә минем дә кешечә киенәсем, рәхәтлеккә коенып яшисем килә” — дип, көн саен ишектән кайтып килешкә ана эт сыман таларга керешә идем. Әни: “Сабыр ит, балам, дөньясы шундыйга китте бит. “Зарплат" түләмәгәнгә ир генә гаепле түгел", — дип, гел мине “көйләргә" тырышты. Ямьсез сүзләремә бик нык борчылганын беләм Азатның. Шулай булса да “эчтән янганын" миңа сиздермәскә тырыша иде. Беркөнне кайтты да: “Күрше бүлектәге Салихны иртәгә җирлиләр", — дип, мине пошаманга салды. Йөрәгем дертләп китте. Салихның хатыны Лилиягә дә, минем шикелле үк, акча җитми иде. Ире: “Гаиләмне туендыра алмыйм", — дип, язу калдырган икән", — диделәр. Бу күңелсез хәлдән соң күпмедер вакыт тавыш-тынсыз гына берберебезнең кадерен белеп йөргән булдык та, миңа янә “акча җитми” башлады. Балалар да мәктәбенә акча дип тинтерәтәләр. Бер базарга чыгып кергәндә ипи, сөт, ай, йомырка, шикәр, он, ярмасына акча кирәк. Тузынуларым да болай башка яшәр чама калмаганга сызлануымнан иде инде. Алланың рәхмәте килгәндер, дим, беркөнне Азат “балкып” кайтып керде дә: «Банкка эшкә урнаштым», — диде. Әй, сөенгәннәребез шушында?!

Китте җайлы тормыш: акча өйгә вакытында кайта, тиенне тиенгә кушып, санап яшәлгән көннәр әкренләп артта кала барды. «Банк “киңәйде”, аның белә бергә Азатымның да дәрәҗәсе үсте. Дәрәҗәсе белән акчасы. Квартираны зурракка, машинаны яңасына, өй җиһазларын чит илнекенә алмаштырдык, Ашау — “байдан”, кием-салым — кешедә булмаганы. Ел саен Канар утравында ял итеп кайтабыз. Бу бәхеткә ышанмый торган чакларым да еш була иде. Барысы-барысы хыялда күзаллаганча кирәгеннән артык әйбәт иде шул. “Бер кешенең дә кесәсе буш түгел” диюләре шулкадәр дөрес икән! Байлык килде — әмма җан тычычлыгымны, өреп, җилгә очырдылармыни?! Тәрәз төбендә Азатымның эштән кайтуын көтеп тилмерүләрем ешайганнан-ешайды. Баштарак сабырлык белән түзәргә тырышып карадым. Әмма “утырыш”, “җыелыш”лары ешрак кабатлана торган булды. “Төнгә кадәр калма инде ”, — диюемә, кунарга да кайтмый башлады. Сабырлык йөгәненнән ычкындым беркөнне: кичләтеп эшенә юл алдым. Кызганычка каршы, эшендә каравылчы гына иде. “Балам авырта”, — дигәч, абзый кеше мине жәлләп, иремнең кайдалыгын әйтте. Хәзергәчә үкенеп бетә алмыйм: ник кенә бардым икән мин анда?!

Ишекне ачып җибәрүем белән, Азатымны башкалар куенында күргәннән соң, йөрәгем тотып коелып төштем. Шуннан соң бик каты авырдым... — Беравыкка ханым тынып калды. — Әйе-е-е, — дип сузды аннары әрнү һәм үпкәле тавыш белән, — ирем озак кына югалып торганнан соң өйгә кайтты. Элек “Кадриям” дип торучы Азатым түшәктә бер тәмле сүзгә тилмереп ятучы хатынын да, “Әти!”, дип, үзенә килеп сарылган балаларын да күрмәмешкә салышты. Аның өчен без әллә бар, әллә юк! Сырхаулы тәнем, авыртулы җанымнан хәлсезләнеп беткән күңел кинәт йомшап төште. (Элеккеге ажгырып торган Кадрия бит әле мин!?) Илереп-илереп елыйсы, аяк табаннарын ялыйсым килде иремнең. Аянычлы халәтемне яшерергә ниятләп: “Болай йөрүеңә балалар да бик борчыла. Кунарга булса да өйгә кайт”, — дидем. “Ә-ә-ә, шулаймыни? — диде гомер кызмаган Азатым, кабынып китеп. — Хәзер син шулай уйлыйсыңмыни инде? Элек минем кеше булып калуым сине бервакытта да кызыксындырмады. Сиңа акча гына кирәк бит”, — дип, җан ачуы белән акча төргәген өстемә ыргытты. Төргәк чишелеп, йөзәрлекләр йөземә очты. Өстемә пычрак су бөркеделәрмени, тәнем чирканудан тетсенеп куйды. Түшәгемнән торып, иремнән гафу сорыйсым, барысын-барысын бәйнә-бәйнә аңлатасым килде. Тора алмадым шул, иремнең: “Эзләмә мине”, — дип, ишекне “шап” итеп ябып чыгып китүе мине янә түшәккә екты. Әйбәт иде бит, игелекле, тәрбияле иде Азатым. Әйт әле, Гөлнира, акча гына шулай боза ала микәнни соң кешене? — диде ханым ачыргаланып.

Әмма әлегәчә сүзсез утырган ханым дәшмәде.
— Ике ай җанымны куяр урын таба алмый җәфа чигәм. Эх, сабырсызландым шул, сабырсызландым... Азатымны югалта-сымны белсәм?!...

Шунда тавышсыз гына елавын сизенеп, беренче тапкыр ханыма борылып карадым. 40 яшьләрдәге сөйкемле йөзле бу кешене юатырлык сүзләрне күңелемнән эзлим. Әмма табалмыйм. Хәер, кайсыбызга җиңел икән бу тормыш дәрьясында гизүе, дип уйлап куям. Еракта ялтыраган пыяла күзне генә түгел, акылны да камаштыра шул кайчакта. Хакыйкатьтә адәм заты һәр “нәрсә” өчен түләп яши. Еш кына шәхси бәхете белән дә. Чөнки яшәү бизмәне, ни дисәң дә, акча белән генә үлчәнми.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (1)
Cимвол калды:
  • 16 гыйнвар 2021 - 09:58
    Без имени
    Сабыр итэ белергэ Иде эти энидэн урнэк булмаган сезгэ
Хәзер укыйлар
  • Кар патшабикәсе Билгеләнгән вакытта кафеда иде инде кыз. Ишекне ачып керде дә, ярым буш залга күз йөртеп, үзенә кирәкле кешене эзләде. Гомерендә беренче күрүе булса да, ул аны әллә каян таныды. «Снежная королева!» – дигән уй сызылып үтте кабат. Ханбикәләрдәй затлы иде ханым.
    8334
    1
    113
  • Хәшәрәт – Әни, без Фәридә белән өйләнешергә булдык. Син каршы түгелсең бит, әйеме? Зөлфия, улының бу хәбәренә күптән әзер булса да, каушап калды. Бу минутта теленнән нинди генә сүз төшсә дә, ничектер урынсыз, ялгыш булыр кебек тоелды.
    7172
    1
    106
  • Тапшырылмаган имтихан Без еш кына: «Күргәннәрдән китап язырлык, кино төшерерлек», – дибез. Беркемнең дә язмышы ал да гөл түгел. Тик кайберәүләр, аның кире якларын оста итеп яшерә,
    5372
    4
    78
  • Гомернең ике яры Бездә бүген – дебют! Гөлнур Сафиуллинаның дебюты! Ниһаять!.. Аның хикәяләр яза башлавын бик көткән идек без. Хәер, Гөлнурның журналист язмалары ук чын хикәя итеп кабул ителә: йә елмаеп, йә күз яшьләрен тыярга тырышып укыйсың... Ә геройлары үзенә охшаган: тыйнак, акыллы, сизгер күңелле, серле... Кечкенә генә бер сүзе, карашы, хәрәкәте белән дөньяларны үзгәртә, гап-гади тормышны ямьгә төрә белгән... Менә шулай! Хикәяләрендә – фәлсәфә, хисләр, сизгер хатын-кыз йөрәге, тагын әллә ниләр – кыскасы, өр-яңа халәт!
    4494
    6
    49
  • Карындашым – көндәшем  Язын чәчәк аткан алмагачның чәчәкләре ап-ак, бик матур. Ләкин нигә соң алмаларының тәме бертөрле түгел? Берсе баллы, ә икенчесе, карар күзгә матур булса да, эчендә – корт. 
    7890
    2
    48
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 5 март 2021 - 10:20
    Без имени
    Минем кызым да кияүнең беренче хатыны 2 яшьтә ташлап киткәнбаласын тәрбияли (икенче баласын икенче иренә ташлап китте). Ташлап китсә дә интернет челтәрендәге сайтларда "Минем өчен иң кадерле кешеләрем -улларым. Алар өчен генә яшим",-дип яза. Ә үзе бер ирдән икенче иргә йөри. Менә шундый тормыш.
    Әллә?!
  • 5 март 2021 - 11:13
    Без имени
    Мокшы икенче торле эйткэндэ мордва буламы?
    Мокшыларда туйда булдык
  • 5 март 2021 - 13:55
    Без имени
    йоремсэк ирлэр. дэ. йоремсэк. хатыннар да. мэнге. гафу. итэ алмаслык. кешелэр. алар. кеше. дип. атап. булса
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 4 март 2021 - 21:40
    Без имени
    Укенеп уз узeнне бетермаска булган сезга, мин уземнен тормыштан чыгып эйтам, мин яшь вакытта ирнен изменаларын кичереп килдем,яра инде,балалар бар,бала хакы дип, шунда УК сезнен кебек кутареп сугарга булган, олыгайгач пенсияга чыккач барыбер чыгып китте ,сезнен ипташегез кебек эйберларен жыеп,азгын кеше барыбер азгын була,курасен, хазер инде минда Бер узем яшап ятам, сезда шул кадар кайгырмагыз ,узегезне бетермагез,балаларыгыз исан булсын
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 4 март 2021 - 21:04
    Без имени
    Бик сирэк очрый торган чын мохэббэт.
    Минем йолдызым
Реклама
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...