Тузганак чәчәгеннән бал әзерлибез

Май ае – табигатьнең иң матур,  яшәргән мизгеле.  Шомырт,  сирень, алмагачлар шау чәчәккә күмелә, болын-кырлар сап-сары төскә керә: тузганаклар чәчәк ата. Бүген сүзебез сары төсле, йомры башлы тузганак чәчәге турында. Күп кеше бу үләнне чүп үләненә саный, түтәлләрдән өзеп атарга ашыга. Ә бит тузганак витаминнарга бай, файдалы дару үләне булып санала. Алай гына да түгел, уңган хуҗабикәләр бу чәчәктән бал, төнәтмә дә әзерлиләр. Бу үсемлекнең файдасы бахисап. Тузганак тимер, фосфор, калий, инулин, А hәм С витаминнарына, аксым кушылмаларына бай. Аның согында бәвел кудыру тәэсиренә ия булган тараксацин матдәсе бар икән. Тузганактан ясалган төнәтмә шикәр диабеты, үт куыгы hәм бавыр авырулары, авитаминоз, анемия белән интекәннәргә шифа бирә.

Кызык факт: тузганак чәчәкләре иртәнге 6.00 да ачылып, кичке 15.00 тә ябыла, монда бер-ике минут кына аерма булырга мөмкин. Тузганак чәчәгенең ачылу-ябылу вакытына карап, безнең әби-бабайларыбыз сәгать йөрешен тикшерә торган булганнар. 

Бу чәчәк тулысынча ашарга яраклы. Тузганак чәчәкләреннән бал кайнаталар, яфраклардан тәмле салат, тамырларыннан организмга файдалы төнәтмә  әзерлиләр.

Казанда яшәүче Алсу ТӨХВАТУЛЛИНА  тузганак чәчәгеннән тиз арада әзерләнә торган бал ясап күрсәтте. 

Моның өчен 350  данә тузганак  башы, су, шикәр комы кирәк.
2 литр суга бер аш кашыгы тоз салып, чәчәкләрне ике сәгать дәвамында батырып тотабыз. Ике сәгать узгач, чәчәкләрне судан алып, ярты литр  чиста су салынган кәстрүлдә 20 минут кайнатабыз.  «Суның нинди булуы әhәмиятле түгел. Мин бал ясар өчен чишмә суын кулланам», – диде Алсу апа. Чәчәкләрне талгын утта болгатып торабыз. 20 минут узгач, утны сүндереп  төнәтәбез.  «Чәчәкләрне суда төн кундырсаң, тагын да әйбәтрәк ди», – Алсу апа. Төнәтер өчен 4-5 сәгать вакыт кирәк.  Шуннан, чәчәкләрне сөзеп алабыз. Барлыкка килгән сыекчага 750 грамм шикәр комы салып, талгын утта кабаттан 15-20 минут чамасы кайнатабыз. Бал кайнап чыгар алдыннан     лимон согы яисә апельсин кабыклары салырга мөмкин. Лимон кабыгын вак угычтан уып та кушарга була. 

Утны сүндергәннән соң, кайнатманы  янәдән дүрт сәгать төнәтәбез. Әзер балны банкаларга салып, караңгы урында яисә суыткычта саклыйбыз.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (2)
Cимвол калды:
  • 21 май 2021 - 18:23
    Без имени
    Рэхмэт зур!шэп!
  • 21 май 2021 - 15:13
    Без имени
    Бал тугел инде,тузганак вареньесв
Хәзер укыйлар
  • Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин... Сүземне ерактанрак башлыйм әле. Әти үлгәндә мин әле тумаган да булганмын – әни 7 айлык корсаклы килеш калган. Аңа бу вакытта нибары 21 яшь булган...
    7028
    2
    50
  • Ялгыз канат Ире чит хатынга чыгып китсә дә, йөрәк болай әрнемәс иде. Хыянәтен кичерә алмый, мендәр кочаклап елар да, мәхәббәтне нәфрәткә әйләндереп яшәр иде. Ә ул хатынына гына түгел, балаларына, әти-әниләренә, диненә, үзенә хыянәт итте. Миләүшә яшь көе ирсез калды.
    7833
    0
    36
  • Рәхмәт, әнием! Аның ирен үтереп ташладылар. Дөресрәге, үләр дәрәҗәгә җиткәнче кыйнап ыргыттылар... Аңсыз гәүдәсен өйләреннән ике йөз метрлар чамасы җирдә, барак кебек шыксыз йортларның пычрак ишегалдыннан таптылар...
    4112
    0
    34
  • Бар җылымны сиңа бирәм, әни... Әнигә бар җылыңны да, назыңны да, яратуыңны да бирәсең, чөнки ул әни, һәм башкача уйлау, яшәү мөмкин түгелдер... Ә үз әниең булмаса?! Кемгә бүләк итәргә? Сине ничек бар шулай кабул итә торган кем бар тагын?! Әни бар! Иремнең әнисе!
    2129
    0
    32
  • Синнән башка беркем кирәкми Нурзидә белән Рәдиснең балалары юк. Күп еллар юк инде. Нурзидә моның белән күптән килеште. Рәдис тә килешкән кебек булган иде... 
    1932
    1
    23
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда