Бәхет шәүләсе

Тиранның төрлесе була. Кул күтәреп, җәберләп кенә торучыны түгел, кешене рухи яктан басып, иреген чикләп яшәүчеләргә карата да әйтелә ул. Карап торышка менә дигән ир, кайгыртучан әти дип уйларлык кешеләр дә гаиләдә тиран булып чыгарга мөмкин.

Мин аны бу тарихны сөйләргә чак күндердем. «Минем кебекләр белән дөнья тулы, кемгә кызык ул», – дип, бик озак ризалашмады. «Бәлки, кемдер гыйбрәт алыр, син ясаган хатаны кабатламас. Бәлки, кемгәдер тәвәккәлләргә, тормышын үзгәртергә булышырсың», – дигәч, бик авырлык белән генә тормышында булган хәлләрне сөйләтә алдым. Исемнәрнең барысы да үзгәртелде.

Мәктәптә яхшы укыдым, артык тыйнак булдым. Классташ кызларыма егетләр исе керә башлаганда мине бары тик уку һәм китаплар гына кызыксындыра иде. Шуңа күрә дусларым да булмады. Бердәнбер дустым классташым Динар гына иде. Ул да минем кебек шыпырт, ул да китаплар ярата...

Институтны тәмамлагач, эшкә урнаштым. Эштән бәхетем булды, акчасы да әйбәт, күңелемә дә ошый, эштәге кызлар белән дә дуслашып киттек.

Өйлә вакытында кайчак якындагы кафега кергәлим. Беркөнне кафеда заказымны көтеп утырганда яныма таныш түгел берәү килеп: «Сезнең янга утырырга мөмкинме?» – дип рөхсәт сорады. Дөресен генә әйткәндә, чит кеше янында ашарга яратмыйм, ләкин кафеда ул көнне халык күп иде, буш өстәлләр булмаганга, ризалык бирдем. Ниндидер сөйкемле сөяге бар иде бу егетнең. Елмайган саен ике бит уртасына мәхәббәт чокырлары уела. Аның белән танышып киткәнемне сизми дә калдым. Төшке аш тәмамланганда телефон номерым Илсурның (исеме үзгәртелде) кесәсендә иде инде.

Кызларының офицер егет белән танышуына әти-әнием бик шат иде. Илсур артымнан шулкадәр матур йөрде: чәчәкләр, конфетлар, бүләкләрне бер дә кызганмады. Үзе чибәр, зифа, чиста-пөхтә, үзе кайгыртучан. Офицер формасы ничек килешеп тора тагын үзенә! Аңа карап, теләсә кайсы кыз башын югалтыр, валлаһи! Менә мин дә югалттым. Илсур кулымны сорап килгәч, әти-әнием биш куллап фатиха бирде. Бәхетле лотерея билеты тартып чыгарган кешенекедәй иде халәтем. Мин бик тә, бик тә бәхетле идем!

Бәхет беркайчан да түгәрәк булмый, диләр... Беренче кыңгырау инде туйга кадәр үк чыңлады. «Туй күлмәген икәү сайлыйбыз», – диде Илсур. «Туйга кадәр күлмәкне кияү егете күрергә тиеш түгел, диләр бит», – дип карышканыма Илсур катгый җавап бирде: «Икәү сайлыйбыз! Туганнарым алдында оятка калырга теләмим!» – тавышында тимер чыңнары тоеп, имәнеп киттем. Аның болай әйткәненә күңелем бик төшсә дә, сиздермәскә тырыштым. Бу минем беренче җиңелүем булды.

Туй чыгымнарын Илсур тулысынча үзе күтәрде. (Соңыннан моның өчен гомерем буе хәерче идең дигән сүз ишетәчәкмен...) Туйдан соң диңгез буена барырга планлаштырган идек, Илсур анысын да кырт кисте: «Диңгез буенда ял итәрлек акча җыелмады безнең, утыр өеңдә генә!» Күз яшьләрем дә, үгетләвем дә, үпкәләвем дә, сырпалануым да тәэсир итмәде аңа, мин тагын җиңелдем. Илсур үз сүзен бирми торган кеше булып чыкты. Син үлеп каласыңмы, егылып каласыңмы – аңа барыбер, үз сүзе генә өстен чыксын, аныңча гына эшләсеннәр. «Синең янда мин дә бар әле», – дигәндәй, үз сүзеңне кыстыра башласаң, ул ярсый, кычкырырга, хәтта акырырга тотына. Кимсетүле сүзләр дә ычкындырырга мөмкин. Офицер белән яшәүнең ничек икәнен мин бик тиз төшендем. Өйләнешүебезгә ярты ел дигәндә, Илсур мине эшемнән чыгарттырды. «Ир хатынының урыны өйдә. Синең төп эшең – өйдә рәхәт атмосфера булдыру, мин кайтышка әзерләнеп тору», – диде ул. Имеш, гаиләбезнең матди уңышы шушыңа бәйле, ул көндәлек проблемаларны хәл итеп йөрсә, эшендә тагын да зуррак дәрәҗәләргә ирешә алмый, зур уңышка ирешкән ирләрнең барысының да хатыннары терәк булып, ирләрен генә кайгыртканнар икән. Эшемне ярата идем. Ул минем җаным ял итә торган бердәнбер урын иде хәзер. Әмма... Илсурның: «Син үзеңне булачак балаларыбыз өчен сакларга тиеш. Эштә дә, өйдә дә эшләп, сәламәтлегеңне какшатасың», – дигәне тагын өстен чыкты. Беренче карашка, ирем мине кайгырта кебек, ләкин ул мине түгел, беренче чиратта үзен кайгырта иде шул.

Эштән китүем зур хата булды. Элек хезмәт хакымның күпмедер өлешен үземә тота алсам, хәзер һәр тиен өчен ирем хисап сорый, үземә юк кына нәрсәләрне дә ала алмый башладым. Мин – алтын читлек эчендәге кошка әверелдем. Безнең өйдә армия тәртипләре иде. Мин, солдат кебек, иремә тулысынча буйсынырга тиеш, «приказы не обсуждаются, а выполняются!» – бездә шушындый кагыйдәләр булды.

Бераздан мин авырга уздым, ә Илсурга полковник дәрәҗәсе бирделәр. Әти-әнием полковник кияүләре өчен үлеп тора, аның белән бик горурланалар, аны яраталар иде. Кызларының ниләр кичергәнен, чын мәгънәсендә бер хокуксыз тоткын хәлендә яшәвен алар күз алдына да китермәде. Алар алдында Илсур үзен искиткеч итеп күрсәтә иде шул – өстемә кидемме, туңмыйммы, эссе түгелме, ашадыммы, ял иттемме – барысын да контрольдә тота. Берсендә хәтта шундый хәл булды: кичке якта хәл белешергә бергә эшләгән кызлар килде. Сөйләшә-сөйләшә, вакыт шактый узды. Илсур эштән соң гына кайта, шуңа да иркенләп аралаштык. Ирем кайтканда, алар әле китмәгән иде. Ул кайтып керде дә, булды, җитте, сөйләштегез, аңа ял итәргә кирәк, дип, кызларны өйдән этеп диярлек чыгарып җибәрде. Шулкадәр оялдым. «Моннан соң мин югында өйгә кеше җыеп ятмыйсың. Хатын-кызның дуслары булмый. Аларның сиңа кирәге юк. Сиңа мин булган җиткән. Өйгә мин ял итәргә кайтам, кеше күрергә түгел!» – дип ачуланды ул мине. Бу кешедән тизрәк качарга кирәк дигән уй узды башымнан. Икенче көнне ниятемне әти-әнигә җиткердем. Әлеге хәбәрдән әнинең йөзе агарып килде. «Юләрме әллә син?! Шундый ирдән китәләрмени? Балаңны ятим итмәкче буласыңмы? Тапкансың проблема, ире иреген чикли, имеш! Көне буе эшләп, эт булып арып кайткан, ялгыз бала үстергән хатыннардан сора, аларның тормышлары ничек икән? Бәхетлеме икән алар?» – әни мине эт итеп сүкте. Әти исә, карасына кабып, бөтенләй башка бүлмәгә чыгып китте. «Бала күтәреп кайтасы булма!» – дигәнен генә ишетеп калдым. Монда да мине аңлаучы булмавына шул чакта инандым.

Улымны бик авырлык белән таптым. Кан басымнарым күтәрелеп, үлгәндә калдым дисәм дә була. Аннары да тиз генә кеше була алмадым әле. Авырлы вакытта җыйган килограммнарым да һич кимемәде, киресенчә, бала тапкач тагын да тазардым. Эчтән гел стресс кичерүем сәламәтлегемне тәмам какшатты, миндә диабет таптылар. Хәзер мин Илсурга тулысынча бәйлелеккә төштем. Нинди сүзләр белән генә кимсетмәде ул мине! Исемем имгәккә әйләнде. Миңа даруга киткән акчаны санап үзәгемә үтте. Иң аянычы: бала алдында хурлый иде. Ә читләр алдында аннан да яхшы кеше юк сыман кылана. Әйтсәң, кеше ышанмаслык, валлаһи!

Шулай яшәлде, тешне кысып түзелде... Бер хокукым, бер ирегем булмады. Илсур нәрсә алса – шуны кияргә, ул нәрсә әйтсә, шуны эшләргә тиеш идем. Аның хатын-кызлар белән чуалуын да белдем. Белеп ни эшли ала идем соң? Мин инде үз бәхетемә тәмам кул селтәгән идем...

Әниләрнең хәлен белергә барганда берсендә Динарны очраттым. Олыгайса да, ул миңа һаман элеккечә тоелды: тыныч, салмак. Мине күргәч, Динарның йөзләре яктырып китте. «О-о, классташ! Сине дә күрер көн булыр икән!» – дип, тыйнак кына елмаеп куюлары балачактагы дуслыкны искә төшерде. «Бер утырып сөйләшмичә, сине җибәрәсе дә килми бит әле», – дип, Динар мине бер кафега чакырды. Аның да тормышта бәхете булмаган икән, хатыны белән аерылышканнар, балалары үсеп, үз тормышларын корганнар. «Синеке ничек соң? Ирең полковник дип ишеткән идем...» – дип, күзләремә текәлде ул. Йә, нәрсә дип әйтим, мин бәхетсез, коточкыч бәхетсез, ирекле баштан иремнең колы булып яшәдем, диимме? Күзләремне яшереп: «Ярый, зарланмыйм», – диюдән башкасын әйтә алмадым. Саубуллашканда Динар телефонымны сорап алды. Номерымны чит кешегә бирү минем өчен үтә дә хәтәр гамәл иде, билгеле. Илсур белсә, ни буласын да уйларга куркыныч. Әмма минем Динар белән алга таба да аралашасым, кемгә дә булса эчемне бушатасым килде. Без аның белән яшерен генә языша башладык. Динарның акыллы сүзләрен уку җаныма дәва иде. Мин аңа бөтен тормышымны түкми-чәчми сөйләп бирдем. «Гомер бер генә бирелә. Мин дә яшьлегемдә яшерен генә өзелеп сөйгән кызыма хисләремне белдерә алмаган өчен әлеге көнгә кадәр үкенеп яшәдем. Ул ханым хәзер бәхетле дип үз-үземне юата идем. Ялгышканмын... Ул кыз... син идең... Иртәгә үк барып, аерылышырга гариза язасың! Калган гомеребезне бәхетле яшәргә безнең хакыбыз бар!» – дигәне бар дөньямны үзгәртте. Әйтерсең, моңарчы көл астында калып пыскыган күмерләр кинәт дөрләп китте – минем үз-үземә ышанычым барлыкка килде. Үземне канатлары язылган кош кебек хис иттем.

Аерылышырга гариза биргәнемне белгәч, Илсурның ничек дулаганын белсәгез. Юк, башта шок булды анда, тотлыгып калды хәтта. Аның фикеренчә, мин, аңа сәҗдәләр кылырга тиеш кеше, ничек җөрьәт итеп, аңа каршы баш күтәрәм?! Янау да, кимсетү дә, хәтта куркыту да – берсе дә калмады. Әмма мин дә бу юлы үз дигәнемдә нык тордым. Гомеремдә беренче тапкыр аның янауларыннан курыкмадым: чөнки инде югалтыр нәрсәм калмаган иде, тагын бер-ике ел аның белән яшәсәм, чынлап үләчәк идем.

Динар – Аллаһы Тәгаләм җибәргән коткаручы фәрештәм минем. Киемнәремне җыеп, мин туп-туры аның фатирына күчендем. Икебезгә шундый рәхәт безнең. Сине бертуктаусыз кимсетеп, янап, фәрман биреп тормасалар, яшәү шулкадәр ямьле, тормыш шундый тәмле икән бит!

Киңәшем шул: үзеңне кимсеткән, хурлаган тиран иргә түзеп яшисе түгел икән. Иң элек үз фикерегезне якларга өйрәнегез. Барыбызга да гомер бер генә бирелә. Хатын-кыз балалар хакына дип түзә, ләкин синең бу корбаның аларга кирәкме соң? Безнең дә улыбыз үсте, үз тормышын корды. «Ник түзеп яшәдең, ник вакытында китмәдең? Сабыр итеп кемгә нәрсә расладың соң?» – дигән сүзләре үзәгемне өзә. Әйе, мин курыктым, шушы куркаклыгым өчен бик олы хак түләдем – сәламәтлегемне бетердем. Барыгызга да хатын-кыз бәхете телим.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (10)
Cимвол калды:
  • 1 декабрь 2020 - 12:02
    Без имени
    Яшь вакытта эшлеген хаталарны тезэтуе бик авыр.
  • 2 июнь 2020 - 14:01
    Без имени
    Минем дэ кызык шундый ир белэн торды . Аерылды хэзер башка ир белэн . Бәхетле.
  • 15 февраль 2020 - 21:17
    Без имени
    Мин дэ 17ел торганнан сон качып киттем,иртэрэк качасы калган,гомеремне эрэм иттем...
  • 12 февраль 2020 - 20:44
    Без имени
    33 ел миндә шулайрак яшим.
  • 21 гыйнвар 2020 - 22:09
    Без имени
    Бик матур язылган...
  • 19 гыйнвар 2020 - 20:55
    Без имени
    👍мин Дэ качтым андый кешедэн. Алар уз узлэрен генэ ярата Хэм кайгырта.
  • 17 гыйнвар 2020 - 19:06
    Без имени
    Биктэ дэрес эшлэгэн кыл булып ис Энлеген бетереп газап чигеп.
  • 17 гыйнвар 2020 - 11:41
    Без имени
    Искиткеч матур хикэя .
  • 17 гыйнвар 2020 - 11:18
    Без имени
    Военный булу-булмауда түгел хикмәт, психик авыру бу ир.
  • 17 гыйнвар 2020 - 08:00
    Без имени
    Эйе,охшаш язмышлы кешелэр без,ул хатын тэвэкэл булганмы?Тагы шул тэкьдирдерме?Бэхетле яшэсеннэр.Безнен Гомер узлы инде.(((
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4392
    10
    113
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12873
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2720
    9
    87
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11 Көн артыннан көн, ай артыннан ай узды. Икенче балама көмәнле вакытымда без, кайнана белән кайната яшәгән йорттан башка чыгып, үз йортыбыз белән яши башлаган идек...
    10855
    13
    74
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    13438
    4
    73
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 29 сентябрь 2022 - 14:49
    Без имени
    Очень жизненно интересная история!👏👏👏
    Үз кызы итеп кабул итте
  • 29 сентябрь 2022 - 13:17
    Без имени
    Искиткеч шагыйрэ!
    Лена Шагыйрьҗан шигырьләре
  • 29 сентябрь 2022 - 20:53
    Без имени
    ФӘгыйләүүүүү, сез кая?) дәвамын көтәбез бит, һаман язмыйсыз. Языгыз инде, тизрәк укыйсы килә биииииит!!!!😻
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 28 сентябрь 2022 - 08:57
    Без имени
    Эчә инде ул,туктамый хәзер.Алма агачыннан ерак төшми шул.Ераграк тәгәрәгәне бик сирәк аның.Бер ни эшли дә алмыйсыз,кызганыч.Ә кызыгыз,нәрсә булса да булыр инде диеп,буйсынган тормышы белән....
    Бүре баласын бүреккә салсаң да...
  • 27 сентябрь 2022 - 18:49
    Без имени
    Кияугэ чыкканда баласы бар икэнен белмэдегез мени? Ул беренче хатыны хэм баласы янына кире китэргэ дэ момкин, беренче хатын Аллахтан
    Баладан көнләшәм
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда