Коронавирус вакытында уразаны ничек тотарга?

Быелгы Рамазан ае 24 апрельдән – җомга көнне башлана. Таң атканчы мөселманнар сәхәрне ашап, уразага керәчәк, насыйп булса. Беренче тәравих намазы 23 апрель төнендә укыла. Әмма дөньяда таралган коронавирус чире аркасында мәчетләрдә җәмәгать белән тәравих намазлары укылмаячак.

Күпләрне вирус таралган чорда организмга зарар китерми генә уразаны ничек тоту мәсьәләсе дә кызыксындырадыр.

 

Россия Мөселманнары дини җыены мөфтие Әлбир Крганов «Россия сегодня» мәгълүмат агентлыгына белдергәнчә, вирус таралган вакытта ураза тоту-тотмау һәркем өчен индивидуаль рәвештә генә, анда да табиб һәм имам белән киңәшләшкәннән соң гына хәл ителә ала. «Һәркем үз хәлен үзе белә. Бүген табиблар белән телефон, скайп аша хәбәрләшеп була, имамнардан да консультация алырга мөмкин. Мин мәчетләргә, мөфтиятләргә, дини уку йортларына мөрәҗәгать итәргә, шалтыратырга киңәш итәр идем», – ди Әлбир Крганов. Аның сүзләренчә, мәчетләр бүген ябык түгел, бары күмәк намаз уку гына вакытлыча туктатылды. Анда дежур имамнар эшли. Алар мөселманнарга киңәшләрен бирергә әзер.

Җитди авырып киткән кеше уразаны савыгып беткәннән соң да тота ала, дип белдерә ул. «Диндә шундый тәгълимат бар: сәламәтлегеңә зыян китерә торган нәрсәләрне эшләү тыела. Кешенең гомере, сәламәтлеге бик мөһим. Боларга хәтта Аллаһ хакына, дин хакына да зыян итәргә ярамый. Уразага керер алдыннан табиб белән киңәшләшегез», – ди Әлбир әфәнде Крганов.

Ул мөселманнарны өйдә калырга, эпидемия вакытында мәчетләргә йөрмәскә, онлайн трансляцияләрне карап барырга чакыра.

Гарәп Әмирлеге табиблары исә коронавирус йоктыручы кешеләргә дә, авыру җиңел формада узса, уразага керергә киңәш итә, дип яза, Gulf News. Әмма Абу-Дабидагы Кливленд клиникасы табибы Фернанда Бонилла әйтүенчә, коронавирус әле тиешенчә өйрәнелеп бетмәгән һәм ач торган вакытта аның кеше организмына ничек тәэсир итәсе билгесез.

Без исә Казан шәһәренең «Туган авылым» мәчете имам-хатыйбы Илнар хәзрәт Зиннәтуллин белән элемтәгә кереп, бүгенге вәзгыятьтә уразаны ничегрәк тоту хакында белештек. «Быелгы ураза да башка еллардагысыннан бернәрсәсе белән дә аерылмый, – диде хәзрәт. – Коронавирусның уразага тәэсире юк. Бөтен булган үзгәреш – өйдә булу мәҗбүрияте генә. Шул сәбәпле, тәравих намазларын да өйдә генә укырга туры килә. Ул, егерме рәкагать күләмендә ястүнең фарызы белән сөннәтен укыганнан соң, витр намазына кадәр кылына. Шулай ук быел мәчетләрдә ифтар мәҗлесләре дә уздырылмаячак. Кемнең үз өендә мәҗлес уздырасы килә, анысы аның ихтыярында. 

Коронавирус башка чирләр кебек үк. Әгәр кеше авыруы көчәя яки ураза тоту аның чирләвенә китерә дип саный икән, уразага керми. Ә сау-сәламәт кешегә, ач тору чиренең азуына китермәсә, ураза тоту тиеш. Бу коронавируска гына түгел, башка бөтен чирләргә дә кагыла. Уразада вакытта кешенең температурасы күтәрелеп, аңа дару эчәргә кирәк булса, уразаны боза. Моның өчен ул уразаны башка көннәрдә тотып бетерергә тиеш була». 

Алай да хроник чирләре булган, коронавирус белән авырып савыккан кешеләргә ураза вакытында үз сәламәтлекләренә аеруча игътибарлы булу кирәк. Иммунитетны тиешле дрәҗәдә тоту өчен дөрес туклану мөһим. Ә бүгенге вазгыятьтә вирустан саклаучы төп калканыбыз да – иммунитет.

Ураза тотучы кешенең рационында күп күләмдә яшелчәләр, җиләк-җимешләр, эшкәртү аша узмаган ризыклар булырга тиеш. Суның да тәүлеклек нормасын куллану мөһим. Ул – 1,5–2 литр. Моңа шулпалар да, ризык составында булган сулар да керә. Сәхәр һәм ифтар вакытларында шушы норманы тутырырга тырышырга кирәк.

 

Татарстан Диния нәзарәте мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин да мөселманнарны ураза вакытында күп кешелек ифтар мәҗлесләреннән тыелып торырга чакырды. Ифтарны үз гаиләң белән генә уздырырга киңәш итә ул.

Быел Рамазан ае 30 көннән киләчәк. Ураза гаете 24 майга туры килә.

 

Ураза тотучыга ничек тукланырга

Сәхәрдә нәрсә ашарга ярый

Табиблар иртән катлаулы углеводлар белән тукланырга киңәш итә. Болар: боткалар; үрдерелгән бөртектән пешерелгән икмәк; яшелчә салаты; кипкән җиләк-җимеш – өрек, күрәгә, финик хөрмәсе; чикләвек, банан, бал.

Катлаулы углеводлар озак эшкәртелә, аларда калория күп. Шуңа күрә тамак та тиз генә ачмый.

Эчемлекләрдән – су һәм чәй, компот, морс, әйрән (өйдә үзең ясаганы).

 

Сәхәрдә нәрсә ашарга ярамый

Аксымлы ризыклардан тыелыгыз. Аксым озак эшкәртелә, әмма бавырга авырлык китерә. Ә ураза вакытында аңа болай да күп эшләргә туры килә. Ысланган, тозлы, майлы кыздырылган ризыкларны кулланмагыз. Шулай ук балыкны да ифтарга калдырыгыз. Балыктан соң су эчәсегез киләчәк. Иртәнге кофены да башка төрле эчемлеккә алыштырыгыз. Кофе бик нык сусата. Белеп торыгыз: күбрәк ашаган саен, аны эшкәртү өчен организм суны күбрәк сарыф итә.

 

Ифтарда нәрсә ашарга

Иттән һәм яшелчәдән әзерләнгән ризыклар, ярмадан пешерелгән ашлар, боткалар. Баллы тәм-томны бик чамалап кына. Печенье-конфетларны финик хөрмәсенә, өрек яки күрәгәгә алыштырыгыз. Боларда витаминнар да, минераллар да бар. Суны, чәйне, кесәл, компот, әйрән, морсларны мөмкин кадәр күбрәк эчәргә тырышыгыз. Өстәлдә җиләк-җимеш, яшелчә, чикләвек гел булып торсын.

 

Ифтарда нәрсә ашарга ярамый

Колбаса, казылык, сосискалар, тозлы яки ысланган балык, тозлы каты сыр, тиз әзерләнә торган токмачлар, әзер боткалар. Чөнки алар бик нык сусата.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Балан ачылары Әйдәгез, без бу хатынның исемен күрсәтмибез. Шулай исемсез генә булсын ул. Аның ни атлы булуы мөһим дә түгел бит. Ул – шушы көндәлекләрнең хуҗасы.  Теләсәгез, бастырыгыз, гыйбрәт булсын дип, егерме ел элек язылган дәфтәрләрне, миңа биргән иде.
    8787
    1
    58
  • «Насыйбың булыр әле!» Әдибә эштән кайтып керде дә, бермәлгә ишек төбендә тукталып, йорт эченә күз салды. Их, күңелгә рәхәт тә соң нур бөркеп торган өеңә кайтып керүләре! Бар җирдә дә тәртип,
    6354
    3
    55
  • Югалткан мәхәббәт Фәридә Казандагы сәүдә йортында йөргәндә үзенең яшьлек мәхәбәтен очратып, имәнеп китте. «Айрат!» – дигән cүз әйтерсең хатынның теленнән кош кебек чыгып атылды.
    4779
    1
    48
  • SOS! Җанымны коткарыгыз! Бу язма – Бөек Ватан сугышы фронтларының алгы сызыгында көн саен үлем белән очрашып та исән-сау әйләнеп кайткан, ләкин гаиләдә икенче сугышка, ир тарафыннан җәбер-золымга эләгеп, дөньядан вакытсыз китеп барган хатын-кыз язмышы турында...
    5175
    1
    40
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 17 май 2021 - 10:17
    Без имени
    Авыр кайгыгызны уртаклашам Илсия усканем. Сезнен барыгызга да Аллах тагалэ сабырлык бирсен.
    Илсөя Бәдретдинова авыр кайгы кичерә
  • 17 май 2021 - 11:08
    Без имени
    Ускэнем, романтиканы уз семьянда да ясарга була. Иренэ карата рахмэтле булырга ойрэн. Узенэ карата кызыксындыру чаралары уйлап тап. Ял кеннэрендэ семья белэн бергэлэп паркка бару,урманга чыгу. Табигаттэ бик матур урыннар бар бит.Балалар да шат булыр,ирен дэ ,узен дэ.Кичен гади булса да матур итеп стэл эзерлэп, шэм яндырып, тыныч музыка куеп,матур итеп киенеп ирен белэн матур кичлэр ясагыз.Иренэ ни телэгэненне кайбер вакытта булса да анлатырга кирэк,такдим итэргэ. Кешенен кадерен бар вакытта белергэ кирэк.Ирегез дэ, узегез дэ ихтирамга лаек кешелэр бит сез. Ихтирамга лаек кешелэр яратуга да лаек.Сез хатын кыз да ,эни кеше дэ. Бер дигэн матур гаилэ.Бер берегезне куандырып матур итеп яшэу чарасын уйлагыз ускэнем.
    Хисләремне ничек йөгәнлим? 
  • 17 май 2021 - 13:42
    Без имени
    Минем кызым да шулай яшәде. 6 елдан соң бала белән ире кышкы салкында куып чыгарды. Соңыннан бик кайтарасы килде җибәрмәдем. Кабат кияүгә чыкты. Бусы кояшым дип кенә тора .3 кызлары бар хәзер.Ә теге ире өйләнсә дә бер хатын белән дә тора алмады. Кызыгыз бәхетен табар. Чир китә гадәт китми ул. Кире кайта күрмәсен.
    Дөньям җимерек 
  • 17 май 2021 - 15:09
    Без имени
    Их, кешегә киңәш бирүе җайлы да ул.... Притчасы да бик акыллы. Ә менә башка төшсә, акыллы сүз киңәшне үтәве кыен шул
    Син кем: кишер, йомырка яки кәһвә?
  • 17 май 2021 - 15:14
    Без имени
    Гаилэ тормышы таркалуда,хэрбер гыйбрэтне курсэткэндэ,рэхэт яшэгэн хатыннарыбыз хавалана,мактана."Ирлэрне ир иткэн дэ,хур иткэн дэ хатын.Койгэ килми торган ир булмый,акыл белэн ,койлэп яшэргэ кирэк",дип акыл сатарга ярата.Сезгэ Аллахе Тэгалэ тарафыннан бирелгэн язмыш булэген узегезнен тэрбия дип уйлыйсыз,сез акыллы булгач,тормыш майлаган кебек бара,дип хаваланасыз.Юк,мен тапкыр юк!!!Сезнен ирегезне бала вакыттан ук,акыллы эти-эни ,узлэре урнэгендэ дорес итеп тэрбиялэгэннэр.Бу сезнен заслуга тугел,кайната-кайнанагызга рэхмэт укып яшэгез,алар заслугасы,алар тэрбиясе.Сезгэ отышлы лотерея билеты элэккэн,авызыгызны йомыгыз.Менэ сез шушы язмадагы иргэ барыгыз да,акыл белэн,зирэклек белэн кеше ясагыз,шул вакытта,мин сезнен дорес кеше булып,матур сузлэр сойлэп утыруыгызга бэя бирер идем.
    Дөньям җимерек 
Реклама
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»