«Миләшләрем»не визит карточкасына әйләндергән җырчы: Алсу Хисамиева бүген кайда?

1990 нчы елларда татар эстрадасында Алсу Хисамиева исеме иң популяр җырчыларның берсе иде. Аның башкаруындагы «Бишек җыры», «Миләшләрем», «Пар алма» кебек җырлар радио һәм телевидение эфирларыннан төшмәде, концертларга килгән тамашачылар аларны җырчы белән бергәләп башкарды. Моңлы һәм үзенчәлекле тавышы, ихлас башкару манерасы, тыйнаклыгы һәм сәхнәдәге зәвыклы образы белән Алсу кыска вакыт эчендә меңләгән тамашачының мәхәббәтен яулады.

Ул елларда Алсу Хисамиева Чаллы шәһәренең генә түгел, бөтен Татарстанның иң күп чакырылган артистларының берсе иде. Аның концертларын республиканың шәһәр-районнарында һәрвакыт көтеп алдылар, Россиянең татарлар күпләп яшәгән төбәкләрендә узган гастрольләре дә зур уңыш белән үтте. Кайсы сәхнәгә генә чыкмасын, тамашачы аны җылы алкышлар белән каршы алды, ә җырлары тиз арада халык арасында таралып, яратып тыңлана иде.

Алсу Хисамиева популярлыкка омтылып шау-шу тудырган җырчылардан булмады. Киресенчә, ул тамашачы мәхәббәтен иҗаты, моңы һәм ихласлыгы белән яулады. Җырчы турында матбугатта да күбрәк аның башкару осталыгы, яңа җырлары турында яздылар. Тамашачылар аны һәрвакыт зәвыклы, тәрбияле, эчкерсез артист буларак кабул итте.

Шуңа күрә дә иҗатының иң матур чорында Алсу Хисамиеваның сәхнәдән кинәт кенә юкка чыгуы күпләр өчен көтелмәгән хәл булды. Башта ул концертларда сирәгрәк күренә башлады, аннары бөтенләй мәдәни тормыштан читләште. Еллар үтсә дә, аның ни өчен мондый карар кабул итүе турында төрле фаразлар йөрде. Әмма җырчы үзе бу хакта киң җәмәгатьчелеккә аңлатмалар бирмәде, шәхси тормышын күз уңыннан читтә тотуны өстен күрде.

Бүген дә Алсу Хисамиеваның иҗатын яратучылар аны сагынып искә ала. Социаль челтәрләрдә, матбугат редакцияләренә килгән хатларда һәм комментарийларда: «Алсу Хисамиева кайда?», «Нигә ул җырламый?», «Сәхнәгә кире кайтырмы?» кебек сораулар еш яңгырый. Димәк, сәхнәдән киткәненә күп еллар узса да, аның исеме татар эстрадасын сөючеләр күңелендә яши, ә башкарган җырлары үзенең кадерен югалтмый.

Әнисе иҗаты белән башланган юл

Алсу Хисамиеваның иҗат юлы гаиләсе белән тыгыз бәйләнгән. Аның тәүге зур уңышы әнисе – шагыйрә Кадрия Хисамиева сүзләренә язылган «Бишек җыры» белән башлана. Моңлы, эчтәлекле бу җыр яшь башкаручының мөмкинлекләрен ачып җибәрә, аны татар тамашачысына таныта. Җыр кыска вакыт эчендә радио һәм телевидение эфирларына эләгә, концерт программаларының даими өлешенә әверелә.

Алсуның иҗади үсешендә Кадрия Хисамиеваның роле зур була. Әнисе аның өчен шигырьләр генә язып калмый, кызының иҗатына рухи терәк тә була. Шул сәбәпле җырчының репертуарында эчтәлекле, милли рухлы, лирик әсәрләр өстенлек итә. Алсу үзе дә һәр җырны күңел аша үткәреп башкаруы белән аерылып тора.

Бераздан аның репертуары тагын да байый. Тамашачы «Миләшләрем», «Пар алма», «Кура җиләк» һәм башка җырларны яратып кабул итә. Аларның һәркайсы диярлек концертларда алкышларга күмелә, радиоларда еш яңгырый.

Алсу Хисамиева иҗатында композитор Зөфәр Хәйретдинов белән хезмәттәшлек аерым урын алып тора. Алар иҗат иткән җырлар арасында бигрәк тә «Миләшләрем» һәм «Пар алма» киң популярлык казана. Соңрак Зөфәр Хәйретдинов үзе дә: «Миләшләрем» җырын Дилә түгел, Алсу Хисамиева визит карточкасына әйләндерде», – дип белдерде. Бу сүзләр җырчының әлеге әсәрне никадәр үзенчәлекле итеп башкаруын һәм тамашачы күңелендә нәкъ менә Алсу исеме белән сакланып калуын раслый.

1990 нчы елларда Алсу Хисамиева башкарган җырларның күбесе татар эстрадасының алтын фондына керде. Җырчының моңлы тавышы, ихлас башкару манерасы һәм җыр сайлаудагы зәвыгы нәтиҗәсендә ул кыска вакыт эчендә татар эстрадасының иң танылган һәм иң яраткан артистларының берсенә әверелде.

Асаф Вәлиев: «Алсу Хисамиева хәзер ислам динен тота, намаз укый»

Алсу Хисамиеваның иҗаты турында соңгы елларда матбугатта сирәк язылса да, аның белән бер сәхнәдә эшләгән артистлар вакыт-вакыт истәлекләре белән уртаклаша. Шундыйларның берсе – Татарстанның халык артисты Асаф Вәлиев. Ул 2020 елда үзенең социаль челтәрендә Алсу Хисамиеваның яшьләр форумында ясаган чыгышын урнаштырып, элекке хезмәттәшен җылы сүзләр белән искә алган иде.

Асаф Вәлиев әйтүенчә, Алсу Хисамиева аның иҗат юлында мөһим урын алып торган җырчыларның берсе булган. Алар 1991–1993 елларда бергә гастрольләргә йөргән, республика шәһәр-районнарында һәм Россиянең татарлар яшәгән төбәкләрендә концертлар куйган. Ул чорда яшь җырчының моңлы тавышы, тыйнаклыгы һәм сәхнәдә үзен тотышы тамашачыларның күңеленә тиз үтеп кергән.

Социаль челтәрендәге язмасында Асаф Вәлиев болай дип искә ала:

«Алсу Хисамиева минем концерт төркемемдә 1991–1993 елларда эшләде. Аннан соң ул сирәк җырлый башлады. Бу инде 2008 елдагы чыгышы. Алсу хәзер ислам динен тота, намаз укый».

Әлеге сүзләрдән күренгәнчә, җырчының сәхнәдән китүе кинәт кенә булмый. Башта ул чыгышларын сирәгәйтә, аннары исә иҗаттан бөтенләй читләшә. Асаф Вәлиев фикеренчә, Алсу Хисамиева бүген тыныч тормыш алып бара һәм дин юлын сайлаган.

Җырчының бу язмасы тамашачылар арасында да зур кызыксыну уяткан. Комментарийларда күпләр Алсу Хисамиеваның иҗатын сагынуларын, аның җырларын бүген дә яратып тыңлауларын язып калдырган.  «Бик ярата идем Алсуның җырлавын», «Бик матур җырлый иде, күңелгә ятышлы тавышы бар иде», «Сезнең дуэтны бик ярата идек»; «Алсу кебек ихлас җырчылар сәхнәдә бик аз калды», – дип фикерләре белән уртаклашты социаль челтәр кулланучылары.

Бу комментарийлар Алсу Хисамиеваның иҗатының вакыт сынавын узуын күрсәтә. Сәхнәдән киткәненә күп еллар узса да, аның башкаруындагы җырларны тамашачы онытмый, ә исеме һаман да 1990 нчы еллар татар эстрадасының иң якты җырчыларының берсе буларак искә алына.

«Әнием исән-сау. Барысы да яхшы»

Җырчыны якыннан белгән кешеләр Алсу Хисамиеваны тыйнак һәм эчке дөньясы бай шәхес буларак искә ала. Алар әйтүенчә, ул беркайчан да гайбәт сөйләмәгән, хезмәттәшләре белән бәхәсләргә кермәгән, һәркем белән ихтирамлы мөнәсәбәттә булган. Сәхнәдә дә, тормышта да зәвыклы, тәрбияле булуы белән аерылып торган.

Алсуның әнисе – шагыйрә Кадрия Хисамиева, әбисе дә ислам кануннары буенча яшәгән кешеләр булган. Якыннары сүзләренә караганда, Алсу үзе дә шул кыйммәтләрне кабул итә. 

Татарстанның атказанган артисты Гөлдания Хәйруллина да үз вакытында журналистларга Алсу белән элемтәләренең өзелүен, хәтта телефон номерын да алыштырган булырга мөмкинлеген сөйләгән иде.

Алсу Хисамиева үзе бүген дә киң җәмәгатьчелек алдында күренергә омтылмый. Шулай да аның улы Самат журналистларның хәлен сорашуына: «Әнием исән-сау. Барысы да яхшы», – дип җавап биргән иде. Бу хәбәр җырчының иҗатын яратучылар өчен иң сөенечле яңалыкларның берсе булды.

Билгеле булганча, Самат Казан федераль университетын тәмамлаган һәм үз юлын тапкан.

Тамашачы күңелендә яшәгән моң

Алсу Хисамиева татар эстрадасында озак еллар эшләмәсә дә, аның иҗаты күпләрнең хәтерендә саклана. Бүген дә «Бишек җыры», «Миләшләрем», «Пар алма» җырлары яңгыраганда, тыңлаучылар иң элек Алсу Хисамиева башкаруын искә төшерә.

Сәхнәдән ераклашуны сайласа да, ул татар эстрадасы тарихында үз урынын алган җырчыларның берсе булып кала. Тамашачылар аны әле дә җылы хисләр белән искә ала, ә аның җырлары еллар узса да үз кыйммәтен югалтмый.

Без сагынабыз сине, Алсу!