Күңелдәге төер 2

Дәвамы. Башы: http://syuyumbike.ru/news/otkrovenie/kuneldage-toer

Бу сүзләр, пышылдап кына әйтелсә дә, йөрәккә хәнҗәр кебек килеп кадалды. Аптырап, иремә карап сүзсез калдым. Күз карашым аның йөзендә җавап эзләде – бәлки ул шаяртадыр, бәлки үзе дә сүзләреннән кире кайтырга телидер… Әның карашы бик җитди иде.

– Фәнис… – дидем мин пышылдап кына. – Нигә алай дисең?..
Ул иңбашларын сикерептеп алды, әйтерсең бу сорауны күптән көткән, ләкин барыбер җавап бирергә теләмәгән кеше кебек:
– Нигә икәнен үзең дә беләсең, – диде ул. – Мин кеше арасында хур булырга өйрәнмәгән. Кунак дип чакырып, ишек төбенә утырта...  Без кем соң аларга? Кеше көлкесе булып утырыр өчен туйга бардыкмы?

Аның тавышы һаман да тыныч иде, әмма тавышында рәнҗүнең авыр төсе бар иде. Ул рәнҗү аның сүзләрендә генә түгел, кулларын өстәл читендә кысып тотуында да, күз карашын миннән читкә алып китүендә дә сизелә иде. Ул минем күзләремә карамаска тырышты – караса, эчендәге авырлыкны яшерә алмаячак төсле иде.

Мин дәшмәдем, чөнки иремнең һәр сүзе дөрес иде. Мин дә аның хәлендә идем, шул ук кимсетүне тойдым. Әмма күңел төбендә барыбер кечкенә генә бер өмет тибешеп ята – бәлки, туганнар арасында аңлашылмаучылык кына булгандыр, бәлки сеңлем уйлап эшләмәгәндер, бәлки...  Мин шул өметкә ябышырга теләдем.
– Алар, бәлки… – дип башлаган идем дә, сүземне очына җиткерә алмадым.

Фәнис шунда ук күзләрен читкә алды.
– Аклама, – диде ул тыныч кына. – Байлык кешене зур итми икән ул. Күңеле яхшы булса – менә шул чын байлык.

Бу сүзләр өй эчендә озак яңгырап торгандай булды. Мичтәге утыннар да шулчак тынган кебек, чәйнектәге су да кайнаудан туктаган шикелле тоелды. Тынлык кабат безнең арага килеп җитте дә авыр юрган кебек иңнәребезгә ятты.

Кулларымны алъяпкычыма сөрттем. Тик алар барыбер калтыранудан туктамады. Бу минутларда кулдагы бармакларым үземә буйсынмый иде кебек. Күңелемдәге авырлык тамак төбенә төер булып тыгылды, сулыш алуы да кыенлашкандай булды. Нәрсәдер әйтәсе килә – әмма сүзләр табылмый. Телем дә, уйларым да берьюлы бәйләнгән, диярсең.

Иремә каршы бер сүз дә әйтмәдем. Әйтә алмадым, чөнки аның күңелендәге рәнҗү тирән булса, минем йөрәктәге яра аныкыннан да тирәнрәк иде. Ул – гарьләнгән, ә мин – оялган идем. Ул – үпкәләгән, ә мин – эчтән генә ватылган идем. Бу халәтне аңлатырлык сүз юк: күңелдә күренмәс бер яра бар сыман, һәм ул һәр сулыш алган саен әкрен генә сызлый, күзгә күренми, әмма тынгы бирми.

Фәнис чынаягын сак кына өстәлгә куйды. Фарфор төбе агач өслеккә тиеп, бик йомшак кына тавыш чыгарды – шул кечкенә тавыш та бу тынлыкта артык көчле ишетелгәндәй булды. Ул акрын гына урыныннан торды. Аркасын турайтты, җиңнәрен сыпырып куйды – бу хәрәкәтләре дә гадәттәгедән салмаграк иде.

– Тышка чыгып керәм, – диде ул.

Тавышы һаман да тыныч, әмма әрнүле яңгырады. Ул ишеккә таба атлады. Ишек тоткасына кулы тигән мизгелдә генә аның артыннан карап калдым – аркасында әйтелмәгән сүзләрнең, басылып калган рәнҗүләрнең авырлыгы бар кебек иде. Ишек шыгырдап ачылды, тыштан салкын һава бәреп керде һәм ул артына борылып карамыйча гына, урам якка чыгып китте.

Өй эчендә ялгыз торып калдым. Ишек ябылганнан соң калган тынлык авыраеп, бөтен бүлмәне тутырып алгандай булды. Мичтәге утыннар пыскып яна бирә – ара-тирә күмер кисәге чатнап куя. Мин бер генә адым атласам да, күңелемдәге нәзек бер кыл шартлап өзелер төсле тоела иде. Кулларым һаман алъяпкыч читен учлап тоткан, әмма үзем моны сизми дә идем. Шулчак күңелемнән уй үтте: кайчак иң нык рәнҗеткән кеше чит кеше түгел икән – үз каның, үз туганың була икән. Чит кешенең сүзе йөрәккә тисә дә, озак тормый – вакыт аны юа, оныттыра. Ә менә үзеңнеке әйткән сүз, күрсәткән салкынлык… ул тирәнгә кереп утыра. Шуңадырмы, андый яралар озаграк төзәлә. Бәлки, бөтенләй төзәлми дә торганнардыр.

...Бер атнадан яңа хәбәр ишеттем: сеңлем ире белән өр-яңа, зур йорт салып кергәннәр. Бу хәбәрне миңа турыдан-туры әйтүче булмады – авылда сүз җилдән дә тиз йөри бит ул. Берсе әйтә, икенчесе өсти, өченчесе бизи – ахыр чиктә хәбәр үзе бер риваятькә әйләнә.
Күрше Хәдичә апа белән капка төбендә очрашкан көн күз алдыма килде. Ул чакта да көн менә бүгенгедәй тыныч иде. Ул мине күрүгә үк, гадәттәгечә хәл-әхвәл сорашып тормыйча:

– Ишеттеңме соң, сеңлем, Гөлназлар нинди сарай салганнар дип сөйлиләр! – дип сүзен башлады. Күзләре ялтырый, тавышында соклану катыш кызыксыну.

Мин берни белмәгән кешедәй елмайган булып:
– Ишетмәгән идем әле, – дидем.
– Әй, бөтен кеше сөйли бит инде! – дип гаҗәпләнде ул, кулларын җәеп. – Зур йорт, кирпечтән ди. Өч катлы. Коръән ашы да үткәргәннәр икән.

Шәһәрдән атаклы мулла чакырганнар, ди. Кунаклар да күп булган, машиналар тезелеп торган, диләр.

Ул сөйләгән саен, күз алдыма күренешләр үзеннән-үзе туа башлады: киң ишегалды, ялтырап торган тәрәзәләр, капка төбендә тезелешкән машиналар, көлешкән тавышлар… һәм шул күренешләр арасында мин генә юк. Мин баш кактым, имеш, шатланып тыңлыйм. Ә эчемдә нидер кысылып куйды. Күрше апа моны сиздеме-юкмы – белмим, әмма ул сүзен дәвам итте, мин исә инде аның сүзләрен тулысынча ишетми дә башлаган идем.

«Кунаклар күп булган…» – дигән җөмлә генә колакта уелып калды. Кунаклар күп… Ә мин юк.

(Дәвамы: http://syuyumbike.ru/news/otkrovenie/kuneldage-toer-1772189950)