«Кайгы» дип юраган бәхет

Якшәмбе иртәсе акрын гына өйләгә авышып барган мәл иде. Казан тимер юл вокзалы тирәсе, гадәттәгечә, бер генә мизгелгә дә тынмый. Кешеләр ташкыны, язгы боз кузгалган елгадай, өзлексез бер агым булып ишекләрдән керә, платформаларга ашыга, шәһәр ягына тарала. Кемдер кулына чәчәк бәйләме тотып, якын кешесен каршы алырга килгән: кемдер, авыр чемоданын сөйрәп, юл мәшәкатьләреннән арынып, туган туфрагына аяк басуына сөенә. Ә кемдер, поездга кадәр вакытын үткәрергә теләп, вокзал мәйданындагы эскәмиягә җайлап кына утырган да, кешеләр агышын күзәтә.

Вокзал – үзе бер аерым дөнья. Биредә һәр кеше үз язмышын күтәреп йөри, һәркемнең үз тарихы, үз өмете, үз сагышы бар. Бер почмакта озак аерылышкан кешеләр күз яшьләре белән кочаклаша, икенче якта кемдер кул болгап озатып кала. Кемнеңдер күзләрендә – бәхет очкыннары, кемнеңдер карашында – билгесезлек һәм борчылу. Поездлар тавышы, игъланнар яңгыравы, тәгәрмәчләр шыгырдавы, кешеләр сөйләшүе – барысы да кушылып, шәһәрнең үзенә генә хас бер моңын тудыра сыман.

Мондый урыннарда тормышның чын йөзе аеруча ачык күренә. Биредә очраклы танышулар да, язмыш бүләге булган очрашулар да, күңелдә озак сакланырлык вакыйгалар да көтмәгәндә генә туа. Кайчак берничә минут эчендә кеше гомер буе оныта алмаслык хәлләрнең шаһиты булып куя. Бу якшәмбе дә, башкаларыннан аерылып тормаган кебек күренсә дә, вокзал мәйданында булганнарның хәтерендә озак сакланырлык бер вакыйга әзерләп куйган иде.
Вокзал мәйданының читтәрәк өлешендә бер яшь кыз пәйда булды. Ул яшь каендай төз, нечкә билле, җил искәндә дә сыгылып китәрдәй зифа буйлы иде. Озын керфекләре күләгәсендә тагын да тирәнәеп күренгән зур коңгырт күзләре өзлексез кешеләр агышын күзли. Әйтерсең лә ул меңләгән таныш булмаган йөз арасыннан бер генә кешене эзли, һәм шул кешенең пәйда булуы бөтен дөньясын үзгәртергә тиеш.

Кайчак кызның ирен читендә сизелер-сизелмәс кенә елмаю пәйда була да, шунда ук сүрелә. Көтүнең һәр минуты сәгатькә тиң тоеладыр аңа. Вакыт, юри үч иткәндәй, акрынрак ага кебек. Тирә-юньдәге шау-шу, поездлар гөрелтесе, игълан тавышлары, кешеләр сөйләшүе – боларның берсе дә кызның игътибарын җәлеп итми. Ул үзе өчен генә мөһим булган очрашу турында уйлый.

Аны читтән күзәткән кеше, мөгаен, «кемне шулай өзелеп көтә икән бу кыз?» дип уйлап куяр иде. Әмма мәхәббәт көткән йөрәкнең серен чит-ят күзләр генә аңлап бетерә алмый. Өмет белән сагыну кушылган мизгелләрдә кеше бөтенләй икенче халәткә күчә: тирә-юньдәге меңләгән кеше арасыннан аның өчен бер генә кеше мөһим булып кала. Кызның күзләрендә дә нәкъ менә шул халәт – сагыну белән өметнең бергә үрелгән нурлы чагылышы балкый иде.

Нәкъ шул вакытта, кешеләр ташкынын ерып чыккандай, ике чегән хатыны күренде. Аларның күзләре, базарда табыш эзләгән сәүдәгәрнеке кебек, бер кешедән икенчесенә күчеп йөри, һәр йөзне сынап карый иде. Кемнеңдер ашыгуы, кемнеңдер уйчанлыгы, кемнеңдер икеләнүе – алар өчен кеше күңеленә керүгә ачкыч кебек. Озакламый икесенең дә игътибары ялгызы гына басып торган яшь кызга төште.

Бер-берсенә күз карашы белән генә аңлашкандай, алар кыз ягына атлады. Әмма, яшь корбанга икәүләп ташлану артык күзгә бәрелер дип уйладылармы, берсе бераз читтәрәк туктап калды. Икенчесе, йөзенә ясалма ягымлылык чыгарып, елмаерга тырышып, кыз янына ук килеп басты.

– Кызым, туктап кына тор әле, – диде ул, тавышын мөмкин кадәр йомшартып. – Бер генә сүз әйтәм. Алла хакы өчен тыңла. Язмышыңны укып бирәм, йөрәгеңдәге серләреңне ачам. Синең күңелеңдә зур борчу бар. Күзләрең әйтеп тора бит моны. Әйдә, багып кына карыйм, бәхетеңне күрсәтим…

Сүзләрен әйткәндә ул кызның күзләренә текәлде, кулына кагылырга омтылды, әйтерсең лә язмыш җебен шул мизгелдә үк тотып алырга тели. Мондый сүзләрне ул, мөгаен, көненә дистәләгән кешегә кабатлыйдыр. Кемдер туктап кала, кемдер ышана, кемдер акчасын чыгарып бирә. Ә бүгенге «табыш» та аңа җиңел генә эләгер кебек тоелгандыр.

Ләкин кызның йөзендә курку да, кызыксыну да күренмәде. Ул бары тик күзләрен генә читкә борды, әйтерсең лә бу сүзләрне инде әллә ничә тапкыр ишеткән кеше сыман, сабырлыгын югалтмыйча җавап кайтарды.

– Рәхмәт, кирәкми, – диде ул тыныч кына. – Зинһар, миңа комачауламагыз. Мин бер кешене көтәм.

Ләкин чегән хатыны чигенергә ашыкмады. Киресенчә, кызның тынычлыгы аны тагын да дәртләндергәндәй булды. Ул, бер адым якынрак килеп, тагын да татлырак тавыш белән сөйләшә башлады. Борчуны бәхеткә әйләндерергә вәгъдә итте, күз тиюдән сакларга сүз бирде, язмышындагы авырлыкларны күрүен кабатлады. Әмма кыз, сабырлыгын җуймыйча, бер үк сүзне генә кабатлады:

– Юк. Кирәкми. Зинһар, китегез.

Ләкин чегән хатынының чигенергә исәбе юк иде. Кызның һәр «юк» дигән сүзе аны туктатмый, киресенчә, тагын да ныграк тырышырга мәҗбүр итә сыман. Ул, сүзләренең көчен арттырырга теләгәндәй, тавышын әле йомшарта, әле серле пышылдауга күчерә. Бер мәл бәхет вәгъдә итә, икенче мәлдә көтелгән байлык турында сөйли, аннан соң кинәт кенә йөзе җитдиләнеп китә дә, имеш, кыз өстендә кара күләгә күрүен әйтеп, аны куркытырга керешә.

– Кызым, тыңла әле мине... Синең юлыңда сынаулар күп. Әмма мин ярдәм итә алам. Язмышыңны үзгәртеп була әле. Бер генә сүземне тыңласаң, күңелең тынычланыр, эшең уңар, бәхетең ачылыр…

Ул, сүзләрен куәтләргә теләгәндәй, кулларын болгый, кызның күзләренә текәлә, аның игътибарын үзенә җәлеп итәргә тырыша. Әмма яшь кыз һаман да сабырлыгын югалтмый. Аның җаваплары кыска да, төгәл дә иде:

– Кирәкми. Зинһар, тынычлыкта калдырыгыз мине.


(Дәвамы бар.)