Язгы ташуга әзерлек: Татарстан шартларында иминлек кагыйдәләре

Язгы ташу – табигатьнең ел саен кабатлана торган күренеше. Карлар эреп, елга-күлләр ташыганда, су басу куркынычы арта. Бу чорда кешеләргә саклык чараларын алдан күрү аеруча мөһим.

Татарстан шартларында язгы ташу кайчан була?

Татарстанда язгы ташу, гадәттә, март ахыры – апрель башында башлана һәм апрель урталарына кадәр дәвам итә. Бу вакытта һава температурасы күтәрелә, кар тиз эри, ә туфрак әле суны тулысынча сеңдереп бетерә алмый. Шуңа күрә су елгаларга, түбән урыннарга агыла. Аеруча Идел елгасы, Кама елгасы һәм вак елгалар тирәсендәге авыллар өчен куркыныч зуррак.

Фаразлар буенча, ташу апрель башларында башланырга мөмкин. Һава температурасының нормадан югарырак булуы карның тизрәк эруына китерәчәк. Бу елгаларда су дәрәҗәсенең кискен күтәрелү ихтималын арттыра.

Кайсы урыннар хәвеф астында?

Республика буенча 200 дән артык торак пунктта су басу куркынычы бар дип санала. Шулай ук дистәләрчә юл участогы һәм күперләр игътибар үзәгендә. Аеруча Казан, Кайбыч һәм Кукмара районнарында хәл катлаулы булырга мөмкин.

Профилактика чаралары

Муниципаль хезмәтләр язгы чорда аеруча мөһим булган эшләрне киң колач белән алып бара. Бүгенге көндә алар ливневка канализацияләрен, су үткәргеч торбаларны, күпер асты юлларын чистарту белән актив шөгыльләнә. Бу эшләр суның иркен агышын тәэмин итү өчен бик кирәк, чөнки кар эрү чорында су җыелу һәм ташу куркынычы арта. Белгечләр һәр участокны җентекләп тикшереп, мөмкин булган киртәләрне вакытында бетерергә тырыша.

Моннан тыш, кар өемнәрен чыгару, боз катламнарын кисү, канаулар ачу кебек эшләр дә дәвам итә. Авыр техника җәлеп ителеп, юл кырыйларында һәм ишегалларында җыелган кар тиз арада чыгарыла. Боз катламнары махсус җайланмалар ярдәмендә ватыла, ә су агып китү өчен канаулар чистартыла һәм киңәйтелә. Боларның барысы да суның тоткарлыксыз агышын тәэмин итәргә, су басу очракларын киметергә ярдәм итә.

Республика күләмендә гадәттән тыш хәлләргә әзерлек тә югары дәрәҗәдә оештырылган. Меңләгән коткаручы тәүлек әйләнәсе кизү тора, алар теләсә кайсы вакытта ярдәмгә килергә әзер. Йөзләгән техника берәмлеге – насослар, экскаваторлар, йөк машиналары – тулысынча әзер хәлдә саклана. Кирәк булган очракта алар оператив рәвештә проблемалы участокларга җибәреләчәк.

Шулай ук вакытлыча урнаштыру пунктларын әзерләү мәсьәләсе дә игътибар үзәгендә. Әгәр су басу куркынычы барлыкка килсә, кешеләрне куркынычсыз урыннарга күчерү өчен махсус пунктлар ачылачак. Анда яшәү өчен кирәкле шартлар тудырылачак: җылылык, азык-төлек, су белән тәэмин итү оештырылачак. Медицина хезмәткәрләре дә әзер хәлдә тора, алар зыян күрүчеләргә вакытында ярдәм күрсәтәчәк.

Халыкны хәбәр итү системалары да даими рәвештә тикшерелә һәм яңартыла. Сиреналар, мобиль хәбәрләр, массакүләм мәгълүмат чаралары аша кисәтү механизмнары сынала. Бу кешеләргә вакытында мәгълүмат җиткерергә һәм кирәкле чаралар күрергә мөмкинлек бирә.

Гомумән алганда, күрелгән чаралар язгы ташу чорын имин уздыруга юнәлтелгән. Муниципаль хезмәтләр, коткаручылар һәм башка җаваплы структураларның бердәм эшчәнлеге нәтиҗәсендә су агымын тоткарламыйча, куркынычларны минималь дәрәҗәгә кадәр киметү максаты куела. Халыкның иминлеге – төп өстенлек булып кала.

Финанслау һәм ныгыту эшләре
Ташуга каршы чараларга зур күләмдә акча бүлеп бирелгән. Гидротехник корылмаларны төзекләндерү, елга ярларын ныгыту, су төбен чистарту кебек эшләр план нигезендә башкарыла.

Белгечләр искәрткәнчә, табигать шартларын тулысынча контрольдә тотып булмаса да, вакытында күрелгән чаралар мөмкин булган зыянны киметергә ярдәм итә. Шуңа күрә һәркемгә рәсми хәбәрләрне күзәтеп бару һәм саклык кагыйдәләрен үтәү мөһим.
 

Язгы ташудан саклануның төп чаралары

Язгы ташудан саклануның иң нәтиҗәле юлы – алдан әзерлек. Иң элек, үзегез яшәгән урынның су басу ихтималын ачыклагыз. Әгәр дә йорт елгага якын яки түбән урында урнашкан булса, документларны, кыйммәтле әйберләрне, көнкүреш техникасын югарырак урынга күчереп куярга кирәк.

Өй тирәсендәге чүп-чарны, агач ботакларын, такталарны җыештырыгыз – алар су юлын томалап, ташу вакытында зыян китерергә мөмкин. Шулай ук электр һәм газ җиһазларын тикшерү, кирәк булса, вакытлыча өзеп тору да мөһим.

Бакчаны ничек сакларга?

Язгы ташу бакчага да зыян китерергә мөмкин. Моның өчен:

• Су агып китү юлларын алдан әзерләгез (канаулар казыгыз). 
• Җирне бераз күтәртеп, түтәлләр ясарга тырышыгыз. 
• Парникларны һәм теплицаларны ныгытыгыз. 
• Орлыкларны, бакча коралларын коры, югары урынга күчерегез. 
• Җиләк-җимеш агачлары тирәсендә су озак тормасын өчен дренаж ясагыз. 

Кош-кортларны һәм терлекләрне саклау

Авыл җирендә яшәүчеләр өчен бу аеруча мөһим:

• Тавык, каз, үрдәк кебек кош-кортларны биек, коры урынга күчерегез. 
• Абзарларны су кермәслек итеп ныгытыгыз. 
• Терлекләр өчен запас азык һәм чиста су әзерләп куегыз. 
• Кирәк булса, вакытлыча башка урынга күчерү мөмкинлеген алдан карагыз. 

Куркыныч вакытында үз-үзеңне тоту

Әгәр су басу куркынычы туса:

• Паникага бирелмәгез. 
• Рәсми хәбәрләрне игътибар белән күзәтегез. 
• Алдан әзерләнгән «тревога сумкасы»н (документлар, дарулар, кием, су һәм азык-төлек) әзер тотыгыз. 
• Балаларны караусыз калдырмагыз, аларны су янына якын җибәрмәгез. 
• Боз өстендә йөрүнең бик куркыныч булуын истә тотыгыз. 

Язгы ташу – табигый күренеш, ләкин дөрес әзерлек һәм саклык чаралары ярдәмендә аның зыянын киметергә мөмкин. Татарстан шартларында бу чорга җитди карау аеруча мөһим. Үзегезне һәм якыннарыгызны саклагыз, куркынычсызлык кагыйдәләрен һәрчак истә тотыгыз.