Блоги
Ундүртенче көн
Көнебез Осло белән танышуга багышланды. Шәһәрне безгә бүген, Багирның үтенече буенча, Александр исемле яшь норвегияле егет күрсәтәчәк. Билгеле, күп җирләрне мөстәкыйль гизгән, ирекле сәяхәтчеләр буларак безгә кемнеңдер ярдәме кирәк тә түгел иде.
Көнебез Осло белән танышуга багышланды. Шәһәрне безгә бүген, Багирның үтенече буенча, Александр исемле яшь норвегияле егет күрсәтәчәк. Билгеле, күп җирләрне мөстәкыйль гизгән, ирекле сәяхәтчеләр буларак безгә кемнеңдер ярдәме кирәк тә түгел иде. Әмма хуҗа кеше бу хакта тыңларга да теләмәде. Җитмәсә, көнлек чыгымнарның барысын да үз өстенә алды. Артык карышып тору файда китермәячәген без бик яхшы беләбез (Төркиядә, Кавказда бу нәкъ шулай). Шуңа күрә машинага утырдык та, киттек.
Осло – музейлар, истәлекле урыннарга бай шәһәр. Монда бар да гади, купшылык та юк. Ләкин һәр нәрсә яшәү өчен уңайлы булырлык итеп эшләнгән. Шәһәрдә яшеллек күп. Биек биналар да аз. Иң элек Ослоның иң югары ноктасы булган Хольменколлен калкулыгына тукталдык. Биредә чаңгы трамплины, дөньядагы иң иске чаңгы музее, биатлон трассасы урнашкан. Ел саен биатлон буенча Дөнья кубогы чемпионаты да монда уза. Чаңгы шуу – норвегиялеләр өчен чын-чынлап милли спорт төре, яшәү рәвеше. Шәһәр урамнарында җәйге чорда да күпсанлы чаңгычыларның махсус тәгәрмәч көйләнгән чаңгыларда йөрүләрен күрергә була. Монда җәйге чорда да чаңгы ярышлары үткәрелә. Ярышларда патша гаиләсе дә актив катнаша. (Норвегия – ул патшалык.) Чаңгы музее белән танышып чыкканнан соң, бу төр спорт белән шөгыльләнү теләге бермә-бер арта. Музейда төрле тарихи экспонатлар белән беррәттән, 40 яшендә сигезенче тапкыр Олимпия уеннары чемпионы булган Бьордаленның спорт җиһазлары да саклана. Милли горурлык!
Киләсе тукталышыбыз Кон-Тики музее. Бу музейда атаклы сәяхәтче Тур Хейрдалның эшчәнлеге турында мәгълүматлар, аның җитәкчелегендә Атлантик һәм Тын океаннарын йөзеп чыккан Кон-Тики, Ра исемле көймәләре урнаштырылган. Кон-Тики музеен барып карарга һәр кешегә киңәш итәр идем. Менә монда ул – чиксезлек, омтылыш, иреклек... Үзебез дә бу урыннан зур тәэсирләр белән киттек.
Минем өчен Ослодагы тагын бер мөһим урын – ул Тынычлык өчен Нобель премиясе үзәге. Нобель премиясен ел да Швеция башкаласы Стокгольмда тапшырыла. Әмма берсе генә – Ослода. Аңа, кыска гына итеп әйтсәк, дөньяда тынычлык, тигезлек урнаштыруга хезмәт иткән кешеләр лаек була. Тынычлык премиясенә ия булу – ул минем дә матур бер хыялым. Әлеге үзәккә эләккәч, шушы хыялыма бераз гына якынайган кебек булдым.
Бу – безнең Норвегиядәге соңгы кичебез. Төнлә без паромга утырып Даниягә, аннан Германиягә юл алабыз. Бу илдә уздырган 11 көн безгә яңа хисләр, ачышлар, тәҗрибә бүләк итте. Бик теләп тә, барып җитә алмаган урыннар да булды билгеле, әмма күңел сизә: Алла боерса, без монда кабат кайтачакбыз. Шушы урында сәяхәтебезнең беренче өлеше тәмам.
-
Проза
Кайту-2
Мин һаман да тынычлана алмый сулкылдап, бер кулыма төенчегемне тотып, икенче учымнан һаман да әбинең итәген ычкындырмыйча, аның белән янәшә атладым. Вокзалдагы теге кыз – бер миңа, бер әбигә аптырап карады:
-
Күңелеңә җыйма
«Мине картлар йортына илтегез...»
Булат бабай өчен һәр иртә газаптан башлана. Күптән уянса да, улы белән килене эшкә киткәнче тормый ул, «уралып йөрмим» дип уйлый. Бүлмә ишеген әкрен генә ачып: «Әти, без киттек», – дип, килене көн саен эндәшә, өстәл тутырып ашарга әзерләп калдыра. Әмма менә инде бер елдан артык Булат бабай үзен «артык кашыкка» санап, күңел интегүләре белән яши.
-
Күңелеңә җыйма
Ышанасыңмы?!
Күңелгә уелып кала торган очрашулар була кайвакыт. Еллар узгач та исеңә төшеп кат-кат уйландыра, йөрәкне сискәндерә торган сөйләшүләр була. «Бу ханым белән дә язмыш мине юкка гына таныштырмагандыр. Аның сөйләгән һәр сүзе күңелемдә юкка гына уелып калмагандыр», – дип, Әминә апа хатирәләр төенен сүтеп җибәрде. Мин аның авыр язмышы, кичергән кайгы-хәсрәтләре турында шактый ишеткән, хәбәрдар идем. Гомер уртасында япа-ялгыз калган бу бичара ханымның күңел яраларын актарып югалтулары турында сорашуым түгел. Юк... Әминә апа үзе теләгәнен, күп еллар берәүгә дә сөйләргә базмаган бер хатирәсе белән уртаклаша. Әйтерсең мине дә җитәкләп шул көнгә, шул тукталышка алып китә...
-
Проза
Вакыт караклары
«Котылган икән...» – дип уйлады Рәсмия. Фәһимнең «каты рәнҗегәнсең» дигәннәре исенә төшеп, адымнары салмакланды. «Бәхилләшмәдек тә», – дип күз аллары дымланды. Йөрәк авыр таш астында калган төсле иде.
-
Яшәеш
Яратасыңмы?!
Торалар да: «Син иреңне яратасыңмы?» – дип сорыйлар. «Әтәчегез йомырка саламы» дигән күк менә. Ирең булгач яратасыңдыр инде аны... Бервакыт шулай, эштә тагын бу темага сүз киткәч, мин сорауга җавап биреп тормадым. Башта иремнең үзеннән сорыйм әле, ул соң үзе мине ярата микән, аннары сезгә әйтермен, дидем.
Комментарий юк