Очып кына китәр идем Актанышка...

 «Ак калфак» татар хатын-кызлары иҗтимагый оешмасының Актанышта узган күчмә утырышы татар халкының йолаларын, гореф-гадәтләрен, шул якның күренекле шәхесләрен, авылларның тарихын һәм яшәешен өйрәнүгә - авыл туризмына багышланган иде. Искиткеч сәяхәт булды ул!

Район үзәгенең, авылларның төзеклеге, чисталыгы, чәчәкләргә, яшеллеккә күмелгән булуы бер сокландырса, халкының - ихласлыгы, кунакчыллыгы, тырышлыгы, җитәкчеләрнең - игътибарлылыгы, кече күңелле булуы, балаларның таланты шаккаттырды. «Җырлаем», «сөйләем», «бараем» дип көйләп сөйләшүләре, үзләреннән кечерәкләргә, якын күреп, «үскәнем», «апаем» дип эндәшүләре колакка җыр булып ишетелде. Һәр авылдан чыккан атаклы якташлары, авылдашлары белән горурланып, Актанышның йөзек кашы булган Әлфия апалары Афзалова кебек «үдебеднекеләр» дип мактанып алулары да шулкадәр килешә иде аларга!

Без, гадәттә, чит илләргә барын кайткач, күргәннәребезне авыз суларын корытып, шаккатып, могҗиза итеп сөйлибез. Актаныштан да шундыйрак халәттә кайттык. Такталачык, Уразай, Иске Кормаш, Байсар, Әлем, Тат. Суыксу, Теләкәй, Зөбәер, Әтәс...Без булган авыллар болары. Һәркайсы күңелгә җыр булып, картина булып кереп калды. Драматург Риза Ишморат, шагыйрь Гамил Афзал, трагик артист Мохтар Мутиннарны, Татарстан хөкүмәте җитәкчесе булган Шәйгәрдән Шәймәрдәновларны, легендар Мирсәет Ардуановларны биргән авыллар. Кормаш авылыннан гына да өч халык рәссамы чыккан. Васил Маликов, Зилфәт Басыйров, Әсгать Сәфәргалиннар! 

Тарантаслы атларга утырып авылларга барулар, су юлы күрсәтү, бал менү, алма бакчасында карга боткасын уздыру, исем кушу йолалары белән танышулар, «Кичке уен», сабантуй бәйрәмнәрен тамаша кылулар, Җамбай күлендә көймәдә йөзүләр, печәнчеләр белән уха ашаулар, дару үләннәре җыюлар, яланда калай мичтә пешкән тәбикмәк, ихата мичендә пешкән татар шәңгәсе, мунча себеркесе бәйләү, чәкчәк пешерү, корт ясау, сипарат аерту, май язу буенча мастер-класслар, Байсар базарын тамаша кылу, андагы Андрей купец йортлары, Сөн елгасында аяк чылату, Агыйделдә паромда йөзеп, «карабай»га биюләр (анысын да мастер-класста өйрәндек!), Актаныш басмаларыннан узулар... Татарстанның беренче Президенты Минтимер Шәймиевнең туган авылы Әнәктә, Минтимер Шәрип улы туган йортта аның туганнары белән аралашулар...

 Болар һәркайсы иркенләп аерым язарлык матур истәлекләр.»Ак калфак»ның ерак-ераклардан килгән эшлекле ханымнары сокланып, әллә никадәр тәҗрибә, рухи байлык туплап китте Актаныштан. Туган җир, Актаныш турындагы җырлар исә сәфәребезнең аерылмас юлдашы булды. Гармуннарга кушылып, биредә откан җырларыбыз берсен берсенә ялгады:
«Очып кына китәр идем 
Актаныш якларына...»

яки 

«Ераклардан күрнеп тора
Актаныш басмалары...»

монысы тагын:

«Юанычым, таянычым,
Талчыгып кайтыр төшем...»

«Без тагын киләбез әле Актанышка!» «Очып кына китәр идем Актанышка!»... Алар шулай таралышты.
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Гөр-гөр килеп яшәү «Бар әле...» дигән эш барлыгын беләсезме? Без белми идек, Актаныш районы Пучы авылында аңлаттылар.
    3319
    5
    124
  • Җизнәм Көнозын елап ятам, миндә берәрсенең эше булсачы! Чынында еламыйм да инде хәзер, туйдым, күз яшьләре дә чыкмый, көчәнсәм дә.
    10447
    5
    69
  • «Бүтән әнием юк...» – Әнием Картлар йортында минем...
    8931
    11
    61
  • Дуслыкның чиге бармы? Искән җил аның күлмәген тәненә сылады да, түгәрәкләнеп килгән корсагы сизелде. Ир моны күреп, тетрәнеп китте. Ул сүз әйтә алмаслык дәрәҗәгә җитте. Хатынының корсагыннан күзен ала алмады.
    5760
    0
    60
  • Көнче киленем Берничә көннән соң Алсу миңа үзе шалтыратты. «Әни, мин өй җыештырыр идем, Булат белән урамда йөрергә килә алмассыңмы», – диде. Ярты сәгать эчендә аларның ишек төбендә идем.
    3954
    1
    45
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 29 ноябрь 2021 - 12:37
    Без имени
    Физәлиянең барлык әсәрләре дә тәрбияви, матур эчтәлекле, бик яратып укыйм рәхмәт.Баласы ана назына, иркәләвенә мохтаҗ чагында, чирле баласын ташлап киткән кешене ничек кичермәк кирәк, бу очракта мин Илүсне гәепләмәс идем
    ​Югалган әни
  • 28 ноябрь 2021 - 19:09
    Без имени
    Июнь аенда туучыларныкы тамчы да туры килми.
    Туган ай буенча холык билгеләү
  • 29 ноябрь 2021 - 02:43
    Без имени
    Нинди үрнәк гаилә. Фәнил абыйдан күпкә яшь, мин алай булдыра алмас идем.
    Нәселнең матур киләчәге – тамырларның нык булуында
  • 29 ноябрь 2021 - 10:39
    Без имени
    Гафу итегез бэлки мин дорестэ уйламыймдыр ,чирле баласын ташлап китткен (эни )кешене миндэ гафу итэ алмас идем ,устерген ,аякка бастырган гына чын эни булып каладыр ул ,кайберэулэр ния эзлэп бармаган ул дилэр ,э ния анарга ул хазер кирэк ,бэлэкэй чагында ,чирле чагында балага кирэк булган ,хазер бер кирэгедэ юк ,узе кермэген бит димэк ана кирэкмэген улы ....
    ​Югалган әни
  • 26 ноябрь 2021 - 17:41
    Без имени
    Ришат бэхетле булыгыз концертынны карадым тетевизордан семья белэн искиткеч мэгнэле матур Мишэрский эйтсэм натуральный булды Унышлар балам сина хэр яклап бик матур жырлыйсыз!!!
    Ришат Фазлыйәхмәтов: “Начар сүз әйтүчеләр Тәтишкәмне белми...”    
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан