Бөек Болгар турында инглиз телендә китап чыкты

ЮНЕСКО исемлегенә кертелгән тарихи Болгар җире бүгенге көндә 3 процентка гына өйрәнелгән. Әмма бу кадәрлесе дә Болгарның Идел буенда, дөньяда тоткан урыны турында күзалларга тулы мөмкинлек бирә.

«GREAT BOLGAR» («Бөек Болгар») дигән инглиз телендә дөнья күргән китап тәкъдир ителде. Сыйфатлы кәгазъдә, 400 дән артык битле басманың тиражы 1 мең данә. Ул үз эченә дүрт меңгә якын иллюстратив материал сыйдырган. Биредә төрле төбәкләрдән егермеләп галимнең фәнни хезмәтләре урын ала. Археолог, тарихчылардан тыш, сәнгать белгечләренең, арабыздан инде китеп барган фән кешеләренең дә мәкаләләре дә бар. «GREAT BOLGAR» китабына 1987 елларда ук әзерләнгән фәнни хезмәтләрене дә очратырга мөмкин. Китап ике елга якын әзерләнгән, аның бюджеты 3 млн сум.

Биредә Болгар музей тыюлыгындагы үткәрелгән археологик эзләнүләр нәтиҗәсендә табылган материаллар һәм Болгар цивилизациясенә багышланган  музейдагы экспонатлар кертелгән. Сәнгать, Милли музейлардан, да шулай ук башка ядкарханәләрдән материаллар урнаштырылган. Болгар каласының төзелеш тарихыннан алып бүгенгесенә кадәр мәгълүмат тупланган.

Ни өчен инглиз телендә генә дигән урынлы сорау туарга мөмкин. Болгар тарихын чагылдырган китапның рус телендәге варианты моннан бер ел элек дөнья күргән иде. Ә инде инглиз телендә бастырылуы исә укучылар аудиториясенең киңрәк колачларга дигән максаттан эшләнелгән. Әлеге яңа басма чит ил университетларына, тарих институтларына һәм китапханәләргә таратылачак. Инглиз телле галимнәр, кызыксынучылар өчен Болгар турында менә дигән белешмәлек, диде проект авторлары.

– Чит илләрдә Болгар турында белүчеләр бик аз. ИКОМОС һәм башка оешма вәкилләре, коллегалар белән очрашканда мин моңа инандым. Еш кына Дунай буе Болгары белән дә бутыйлар... Нәкъ менә шуның өчен дә хезмәтләребезне инглиз телендә күрсәтү мөһим дә. Бүген Болгар халыкара оешмага Россиядән бердәнбер археологик объект буларак тәкъдим ителгән, - шәһәр төзелеше һәм архитектура һәйкәлләрен саклау буенча ЮНЕСКО кафедрасының Идел буе бүлеге җитәкчесе Рафаэль Вәлиев.

«GREAT BOLGAR» (Бөек Болгар) китабы кебек хезмәтләр Россиядә бармак белән генә санарлык. Басманың дөньяга аваз салуын җәмәгатьчелек зур вакыйгага тиңләде. Аның белән чит илләрдә гомер итүче милләттәшләребез дә кызыксынуын белдерә.

А.Халиков исемендәге археология институты директоры Айрат Ситдыйков ышандырганча, китапны татар телендә дә әзерлиячәкләр. «Финанс мәсьәләләренә килгәндә, безне аңлау бар. Якын киләчәктә өметләребез акланыр, дип ышанабыз. Инглиз телендә чыккан китап 2014 елда махсус ЮНЕСКОга керер өчен эшләнгәненнән әтрафлырак килеп чыкты. Биредә  бик күп яңа мәгълүматлар да керә алды. Ә инде татарча әзерләгәндә, ул тагын да тулырак булыр, дип ышанабыз», - диде Айрат әфәнде.

Тикшерелгән өч процент җирнең дә материаллары әлегә кадәр әле тулаем аңлатылып бетмәгән. Галимнәребез җыелган материалларны җентекләп өйрәнәсе барлыгын да белдерә. Казу эшләрен генә алып бару Болгар серләрен ачмый... Ә Болгар томлыкларына килгәндә, хәзерге вакытта 6, 7 томнары әзерләнә. Моннан тыш 8,9 томнар да булачак, әмма алар фәнни телдә һәм археологик терминнар кулланып языла.

«GREAT BOLGAR» китабының тулы вариантын Интернет киңлекләренә дә урнаштырырга исәпләп торалар. Якын киләчәктә Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы сайты, Болгар музей-тыюлыгы һәм башка сайтларда аның теләсә кем кереп таныша алачак.

сылтама: http://intertat.ru/tt/society-tt/item/45883-b%D3%A9ek-bolgar-turyinda-ingliz-telend%D3%99-kitap-chyiktyi.html

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Хәшәрәт – Әни, без Фәридә белән өйләнешергә булдык. Син каршы түгелсең бит, әйеме? Зөлфия, улының бу хәбәренә күптән әзер булса да, каушап калды. Бу минутта теленнән нинди генә сүз төшсә дә, ничектер урынсыз, ялгыш булыр кебек тоелды.
    7776
    1
    112
  • Тапшырылмаган имтихан Без еш кына: «Күргәннәрдән китап язырлык, кино төшерерлек», – дибез. Беркемнең дә язмышы ал да гөл түгел. Тик кайберәүләр, аның кире якларын оста итеп яшерә,
    5669
    4
    80
  • Гомернең ике яры Бездә бүген – дебют! Гөлнур Сафиуллинаның дебюты! Ниһаять!.. Аның хикәяләр яза башлавын бик көткән идек без. Хәер, Гөлнурның журналист язмалары ук чын хикәя итеп кабул ителә: йә елмаеп, йә күз яшьләрен тыярга тырышып укыйсың... Ә геройлары үзенә охшаган: тыйнак, акыллы, сизгер күңелле, серле... Кечкенә генә бер сүзе, карашы, хәрәкәте белән дөньяларны үзгәртә, гап-гади тормышны ямьгә төрә белгән... Менә шулай! Хикәяләрендә – фәлсәфә, хисләр, сизгер хатын-кыз йөрәге, тагын әллә ниләр – кыскасы, өр-яңа халәт!
    4732
    6
    53
  • Карындашым – көндәшем  Язын чәчәк аткан алмагачның чәчәкләре ап-ак, бик матур. Ләкин нигә соң алмаларының тәме бертөрле түгел? Берсе баллы, ә икенчесе, карар күзгә матур булса да, эчендә – корт. 
    8175
    2
    48
  • Вәгъдә йөзеге Җамалия әби җырлый-җырлый җеп эрли. Тәрәздән кергән кояш нурлары аның ак яулыгына, кара бөрчекләр төшерелгән ситсы күлмәгенә төшә...
    3886
    7
    47
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 5 март 2021 - 19:29
    Без имени
    Балага 40 конда юк,азырак саклау карактер ул
    Гүзәл Уразова сабые белән хастаханәдә
  • 5 март 2021 - 20:03
    Без имени
    Куз тиядер тугач та фотасын куя башлыйлар бит 40 консез чит кешегэ курсэтмилэр иде бит элек
    Гүзәл Уразова сабые белән хастаханәдә
  • 5 март 2021 - 21:25
    Без имени
    Нинди генә җуләрлекләр эшләми адәм баласы.
    Җиңгәм: «Чибәр ирләр уртак булалар», – диде...
  • 5 март 2021 - 10:20
    Без имени
    Минем кызым да кияүнең беренче хатыны 2 яшьтә ташлап киткәнбаласын тәрбияли (икенче баласын икенче иренә ташлап китте). Ташлап китсә дә интернет челтәрендәге сайтларда "Минем өчен иң кадерле кешеләрем -улларым. Алар өчен генә яшим",-дип яза. Ә үзе бер ирдән икенче иргә йөри. Менә шундый тормыш.
    Әллә?!
  • 5 март 2021 - 11:13
    Без имени
    Мокшы икенче торле эйткэндэ мордва буламы?
    Мокшыларда туйда булдык
Реклама
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...