Рәдиф Гаташ шигырьләре

Бу, бәлки, илаһи бер халәт...

Сафоны укыган кызга
Борынгы бер йола, сыктау микән? –
Кыз озату, чеңләү, елау, дисәм? –
Юнаннардан Сафо шигырендә
Бер мисраг-юл безгә килеп җиткән: 
– Әй, гыйффәтем, 
               син китәмсең миннән?..

Хушлашып, бу – яшьлегенә дәшү?!
Сүзе «Пакуа» (Лесбоста сөйләшү!),
Ә безнеңчә Пакьлек дияргәме?! –
...Бер тамырдан сафлык, син күр әле!

Һәм Сафодан тагын бер юл беләм. –
Кызы бер көн сорый әтисеннән:
– Буй үстердем, 
                нишлим аның белән?
Һәм әтисе әйтә: – Кияүгә бирәм...Нинди охшаш җыр 
                  «Тәнәкәй» белән!

Һәр заманда һәр халыкта гелән
Әйтсен кызлар шулай 
                      саф күңелдән:
– Кызлык дәверем, сау бул! 
Хәерең белән... 
Бүген син китәсең инде миннән...
...Борынгы бу йола мәңгелек 
булса икән!


* * *
Анар, нар гөлем! – 
кыйммәтме базарың?
Бәһалы булырмы сиңа язарым?
...Ут чәчәгең күреп хыял күзаллый
Ничә төшең – 
Җимешең, гранат-анарым!
Миндә бүген синнән, 
анар, нар-ялкын,
Янудан нинди дәва табармын?
Синең утта янам мин – 
дәрт корбаны,
Бәлки, Гөл өчен 
                 корбанга ярармын?!

Дога беләнме утыңны басармын,
Әллә ахыргача сөеп «азармын»?
Җәзасын миңа татыйсы... 
                           Бүген син
Бу базарда бәһалы бул, язарым!

Анар – ут гөлем! 
Беләм: зур базарың...


Борынгы илаһи бәет
Аһ, мивәләр – 
мул җимешләрең, ахры,
Күзне камаштырып ук 
                         үзенә тартты.

Телсез калдырды илаһи матурлык:
Укып бер, гомергә ятта калырлык.

Пар газәлме? Йә гыйшкый 
дастан димме?
(Чын илһамда 
              бабамнар язган димме?)

Аһ, түшкәйләр... 
йоклыймы ике җәйран:
Авыз-борынында кан табы – 
ул каян?

Җырдагыча: «пар кавын», 
«куш алмалар»
Әйтә: «Бел, безне пар кыйлган
 Алла бар.

Каһреннән аның курык – 
Хак көченнән,
Соклан, ләкин саклан 
шәһвәт хисеңнән.
Пакь таулар дип санап, 
кыйл син гыйбадәт,
Бу – савап... әҗерен бирер 
Хак мең кабат!»


* * *
Сизәм: «яшерен оҗмах багы
                               гөлләрең»
Дәшә үзенә – ачкан алсу йөзләрен.

– Күр, теләк, хис бакчабыз 
нинди хәлдә?
Сөю көтәбез, наз җитми безләргә.

Чык, дисеңме, таҗыбызда? 
Бәлки, яшь?
Шуны аңлый алган җан 
безгә сердәш!

Сүзсез сөйлибез: ут яна иреннәр,
Хәлебезне аңлар тик асыл ирләр.

Ә шагыйрьдән 
(гашыйк хәйләле булмый!)
«Тел яшерәбез»... 
Ачылсак – халәт шундый.


* * *
Йә, ни әйтерсең? Бу, бәлки,
Илаһи бер халәт?
Акылдан, аңнан өстен мәл! –
Кайтсын кабат-кабат.
Тезләреңә башны куйдым:
Той хис шашынганын.
Бу – күкләргә ашкынганы,
Очуы бу – җанның,
Кочуы бу синең җанны
Биекләрдә аның...
Сүзләр беткән, безләр күптән
Өстен көч кулында.
Моңарчы очрашмадыкмы
Мәңгелек юлында? –
Барысы да җанга якын,
Минеке тоела...

Ни ди хисең? Хәтерлиме
Бу халәт-утны ул?
Тән – фани, ди,
Җан – мәңгелек;
Сөеп, бәхетле ул:
Очкан вакытында туктаткан
Хаос-вакытны ул!


Кыз җыры

Талдан күпер салырмын,
Каршы чыгып алырмын,
Талдан күпер тар булыр,
Тар булса да – бар булыр.
Халык җыры.

Чирмешәндә талларым,
Күпер итеп салмадым:
Кайчан, кемнәр кискәннәр?
Булып хәтер салларым,
Уйдан кичә талларым...

...Бакырчыда үскәнмен
Шул талларга сарылып.
Таллы ярда көткәнмен
Сөюемне, табынып, –
Яшьли уты кабынып...

Инде ярда чагым юк, –
Таянырга талым юк,
Мәхәббәтен күпер итәр
Яшьлек ярым тагын юк.
«Зифа буйлы талым» дигән
Былбыл телле ярым юк...
Серем сөйләр талым юк!

Чирмешәндә – талсыз яр!
Тал калдырган моңым бар.
Бакырчыдан өлеш – көмешем,
Хәтта алтын җырым бар.
Яшьлегемә – Сөюемә
Күпер булсын! – уем бар.
Сагынганда чәчләремнән
Һаман салган юлым бар.

Һаман исән талларым...

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 8352
    4
    110
  • Син мине гафу ит Экраннарга «Зөләйха күзләрен ача» фильмы чыккач, күпләр андагы кайнана образын кабул итә алмады. Татар карчыклары андый усал булмаган, дигән фикерләр дә ишетелде. Бүген язарга теләгән вакыйгам – геройларымның исемнәре үзгәртелсә дә, тормыштан алынган чын хәл. Арабызда Галимҗан Ибраһимовның Сабирасыдай («Татар хатыны ниләр күрми») усал кайнаналар әле дә бармы дигән сорауга җавап табарсыз сез анда.
    9798
    2
    63
  • Дәва Авылына кайтты. Авыл үзгәрмәгән, ул – үзгәргән. Хәтта исәнләшеп үткән авылдашлары да, танымыйча, артыннан карап калды. Нәфис гәүдәле, сара чәчле хатын ят иде аларга. Ә ул бер ел элек кенә дегет кебек кара чәчле, интегеп яшәгәне йөзенә чыккан Мәрсилә иде бит. Тик аның тормышындагы авырлыклар узды. Ак полосадан бара ул. Чәчен дә шуңа буятты...
    5434
    4
    54
  • 4712
    0
    40
  • Дус кызым ирем белән очраша бугай Кайдан башларга икән? Минем әле бу турыда беркемгә дә сөйләгәнем юк. Әни аны дөрес аңламаячак.
    7989
    20
    33
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 6 август 2020 - 11:58
    Без имени
    Бик матур язгансыз Венера !Э чынлыкта бу булган хэл !Фэридэ ул чыннан да бик лаеклы ,хормэтле ,бик чибэр дэ унган да хатын -кыз !Исеме генэ узгэртелгэн .
    Күз яшьләрең булып мин тамам...
  • 6 август 2020 - 15:36
    Без имени
    Сабак алмаган бу хатын
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 19:21
    Без имени
    Йозлэтэ чыгар ул аферисттан-узе генж тугел-7 буынына кадэр тошэр лэгьнэте!
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 00:58
    Без имени
    Исән - сау Илдар! Тырыша- тырмаша Рузалиясе белән яшәп ята. Сәламәтлеге алга таба түгел, алай да бирешми. Һәр көнгә сөенеп, Аллага шөкер дип яшиләр. Юмористик хикәяләре һәрдаим "Татарстан яшьләре" битендә дөнья күрә. Биш китабы чыкты, алтынчысының табадан төшкәнен көтәләр.
    Мәхәббәт сурәте
  • 5 август 2020 - 20:19
    Без имени
    Ачыктан ачык ирегезгэ эйтегез, без кем сон сина дип. Нармальный хатын яшь баласы булган килененэ булышыр иде, сездэ узем эзерлэп идем дип. Юбилей бит диеп. Э малае аркылы эш йортмэс иде. Или узегез кайнана бн ачыктан ачык сойлэшегез. Акылы булса анлар. Э болай тавыш тын булмагач, сезгэ ошый дип уйлый. Ир кеше ойдэ нэрсэ бар нэрсэ югын белми ул. Тавыш чыга дип тэ курыкмагыз, бер чыгада бетэ ул. Э бала бн берни эйтмичэ, ачуыгвзны эчкэ йотып кайтып китеп, доресен эйтергэ кирэк. Алар ял итэсе килгэндер дип кенэ уйларга может.
    Көйсез кайнана хикмәтләре
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...