Рәдиф Гаташ шигырьләре

Бу, бәлки, илаһи бер халәт...

Сафоны укыган кызга
Борынгы бер йола, сыктау микән? –
Кыз озату, чеңләү, елау, дисәм? –
Юнаннардан Сафо шигырендә
Бер мисраг-юл безгә килеп җиткән: 
– Әй, гыйффәтем, 
               син китәмсең миннән?..

Хушлашып, бу – яшьлегенә дәшү?!
Сүзе «Пакуа» (Лесбоста сөйләшү!),
Ә безнеңчә Пакьлек дияргәме?! –
...Бер тамырдан сафлык, син күр әле!

Һәм Сафодан тагын бер юл беләм. –
Кызы бер көн сорый әтисеннән:
– Буй үстердем, 
                нишлим аның белән?
Һәм әтисе әйтә: – Кияүгә бирәм...Нинди охшаш җыр 
                  «Тәнәкәй» белән!

Һәр заманда һәр халыкта гелән
Әйтсен кызлар шулай 
                      саф күңелдән:
– Кызлык дәверем, сау бул! 
Хәерең белән... 
Бүген син китәсең инде миннән...
...Борынгы бу йола мәңгелек 
булса икән!


* * *
Анар, нар гөлем! – 
кыйммәтме базарың?
Бәһалы булырмы сиңа язарым?
...Ут чәчәгең күреп хыял күзаллый
Ничә төшең – 
Җимешең, гранат-анарым!
Миндә бүген синнән, 
анар, нар-ялкын,
Янудан нинди дәва табармын?
Синең утта янам мин – 
дәрт корбаны,
Бәлки, Гөл өчен 
                 корбанга ярармын?!

Дога беләнме утыңны басармын,
Әллә ахыргача сөеп «азармын»?
Җәзасын миңа татыйсы... 
                           Бүген син
Бу базарда бәһалы бул, язарым!

Анар – ут гөлем! 
Беләм: зур базарың...


Борынгы илаһи бәет
Аһ, мивәләр – 
мул җимешләрең, ахры,
Күзне камаштырып ук 
                         үзенә тартты.

Телсез калдырды илаһи матурлык:
Укып бер, гомергә ятта калырлык.

Пар газәлме? Йә гыйшкый 
дастан димме?
(Чын илһамда 
              бабамнар язган димме?)

Аһ, түшкәйләр... 
йоклыймы ике җәйран:
Авыз-борынында кан табы – 
ул каян?

Җырдагыча: «пар кавын», 
«куш алмалар»
Әйтә: «Бел, безне пар кыйлган
 Алла бар.

Каһреннән аның курык – 
Хак көченнән,
Соклан, ләкин саклан 
шәһвәт хисеңнән.
Пакь таулар дип санап, 
кыйл син гыйбадәт,
Бу – савап... әҗерен бирер 
Хак мең кабат!»


* * *
Сизәм: «яшерен оҗмах багы
                               гөлләрең»
Дәшә үзенә – ачкан алсу йөзләрен.

– Күр, теләк, хис бакчабыз 
нинди хәлдә?
Сөю көтәбез, наз җитми безләргә.

Чык, дисеңме, таҗыбызда? 
Бәлки, яшь?
Шуны аңлый алган җан 
безгә сердәш!

Сүзсез сөйлибез: ут яна иреннәр,
Хәлебезне аңлар тик асыл ирләр.

Ә шагыйрьдән 
(гашыйк хәйләле булмый!)
«Тел яшерәбез»... 
Ачылсак – халәт шундый.


* * *
Йә, ни әйтерсең? Бу, бәлки,
Илаһи бер халәт?
Акылдан, аңнан өстен мәл! –
Кайтсын кабат-кабат.
Тезләреңә башны куйдым:
Той хис шашынганын.
Бу – күкләргә ашкынганы,
Очуы бу – җанның,
Кочуы бу синең җанны
Биекләрдә аның...
Сүзләр беткән, безләр күптән
Өстен көч кулында.
Моңарчы очрашмадыкмы
Мәңгелек юлында? –
Барысы да җанга якын,
Минеке тоела...

Ни ди хисең? Хәтерлиме
Бу халәт-утны ул?
Тән – фани, ди,
Җан – мәңгелек;
Сөеп, бәхетле ул:
Очкан вакытында туктаткан
Хаос-вакытны ул!


Кыз җыры

Талдан күпер салырмын,
Каршы чыгып алырмын,
Талдан күпер тар булыр,
Тар булса да – бар булыр.
Халык җыры.

Чирмешәндә талларым,
Күпер итеп салмадым:
Кайчан, кемнәр кискәннәр?
Булып хәтер салларым,
Уйдан кичә талларым...

...Бакырчыда үскәнмен
Шул талларга сарылып.
Таллы ярда көткәнмен
Сөюемне, табынып, –
Яшьли уты кабынып...

Инде ярда чагым юк, –
Таянырга талым юк,
Мәхәббәтен күпер итәр
Яшьлек ярым тагын юк.
«Зифа буйлы талым» дигән
Былбыл телле ярым юк...
Серем сөйләр талым юк!

Чирмешәндә – талсыз яр!
Тал калдырган моңым бар.
Бакырчыдан өлеш – көмешем,
Хәтта алтын җырым бар.
Яшьлегемә – Сөюемә
Күпер булсын! – уем бар.
Сагынганда чәчләремнән
Һаман салган юлым бар.

Һаман исән талларым...

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4636
    11
    116
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    13274
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2880
    9
    88
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11 Көн артыннан көн, ай артыннан ай узды. Икенче балама көмәнле вакытымда без, кайнана белән кайната яшәгән йорттан башка чыгып, үз йортыбыз белән яши башлаган идек...
    11501
    16
    76
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    13912
    4
    73
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 3 октябрь 2022 - 22:11
    Без имени
    Фикеремне калдырган идем, нигэдер бик озак тикшерэлэр))). Дэвамын котэм. Зур рэхмэт Авторга! Татарча рэхэтлэнеп укыдым. Раушанияны жэллэдем. Нигэ ул шул хэтлем .... юаш булды икэн?!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:54
    Без имени
    Минем энкэем дэ шулай яшэгэн. Балага узгач(мин,а), энисе(минем эбием) кышкы буранга карамыйча, 100 километр ераклыгына карамыйча, ат ж,игеп чанага, узенен, кызын туган оенэ алып кайткан. Э минем "этием", 42 яшендэ исерек килеш кышкы суыкта, алачыкта тун,ып улгэн, "хатыны"(бергэ яшэгэн бичэсе) "исерек син"дип оенэ кертмэгэч....
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:55
    Без имени
    Дэвамын котэм, кадерле Автор!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 30 сентябрь 2022 - 09:42
    Без имени
    Бер конне Ирегез егетегезгэ узе сойлэп бирэчэк сезнен кем икэнегезне. Ох ялгышасыз. Иргэ ышанма иделгэ таянма, тем более аерылганга
    Газаплы очрашу
  • 30 сентябрь 2022 - 16:56
    Без имени
    Зур рэхмэт сезгэ! Шундыйтэмне итеп язгансыз! Сезнекуреп сойлэшэсе, утырып чэй эчэсе килеп китте.
    «Ике ишек тишеп, икең ике якка чыгарга язмасын...»
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда