“Мизгелләр һәм мәңгелек: XIX йөз ахыры – XX йөз башы фотографияләрендә татарлар”




6 -20 октябрьдә Россия дәүләт сәнгать китапханәсендә (Мәскәү шәһәре) Зәңгәр залында Татарстанның Милли китапханәсе күргәзмәсе ачыла. Күргәзмә  “Мизгелләр һәм мәңгелек: XIX йөз ахыры – XX йөз башы фотографияләрендә татарлар” дип атала. 


“Әлеге вакытта Татарстан Республикасы Милли китапханәсенең Кулъязмалар һәм сирәк китаплар бүлегендә 1500 дән артыграк фотография саклана. Бу уникаль коллекция. Алар Казан тарихын, татар халкының көнкүрешен чагылдыра. Мәскәүдәге экспозициядә шуларның 132 се урын алачак”, – дип сөйләде “Сөембикә”гә китапханәнең Кулъязмалар һәм сирәк китаплар бүлеге мөдире Айрат Заһидуллин. 
Коллекция шәхси архивлардан, археологик-этнографик экспедицияләрдән туплаган. Кайберләре Китапханә фондына бүләк рәвешендә килеп кергән. 

XIX йөз ахыры – XX йөз башында фотография сәнгатьнең үзенә бер үзенчәлекле төре буларак үзенә урын билгели, ул бигрәк тә татар халкының хәлле гаиләләренә, сәүдәгәрләр һәм укымышлы катламы тормышына үтеп керә. Күпчелек фотографияләр Мәскәү, Санкт-Петербург, Казан, Әстерхан, Уфа, Пермь, Оренбург, Ялта, Сарапул, Самара, Казакъстан, Үзбәкстан, Польша ательеларында ясалган. 

“Экспозициягә куелачак фотоларны шартлы рәвештә балалар, хатын-кызлар, ир-атлар һәм гаилә фотоларына бүлеп була. Күбесе салоннарда эшләнсә дә, арада өйдә, табигатьтә төшерелгәннәре дә бар. Һәркайсы сәнгать әсәре кебек тулы бер чор турында мәгълүмат саклый, татар халкының көнкүреше, күренекле кешеләре, дин, мәдәният һәм сәнгать әһелләре, фән эшлеклеләре турында сөйли. Фотолардан татар кешеләренең киенү рәвешен, аларның еллар дәвамында ничек үзгәрүен күрергә була. Мәсәлән, татар хатын-кызларының бу чорда Европа модасына иярүе, әмма татар бизәкләрен саклавы күренә. 

Шулай ук экспозициядә татар халкының күренекле шәхесләренең – Шиһабетдин Мәрҗани, Ризаэтдин Фәхретдин, Галиәсгар Камал, Фатих Кәрими, беренче хатын-кыз казия Мөхлисә Бубый, табибә Гайшә Апанаеваның фотографияләрен, сәүдәгәр Мусиннар, Кушаевлар, Даутовларны тамаша кылырга була”, – диде Айрат Җиһангир улы. 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Оясында ни күрсә... Оясында ни күрсә ...Очканында шул булыр. Халкыбызның буыннан-буынга күчеп килгән әлеге мәкале бүген дә үзенең актуальлеген югалтмый. Ә очар өчен һәр кешегә ныклы канатлар, кайтырын сагынып көтә торган нигез кирәк. Бала өчен ул башта ата-ана йорты булса, үсә төшеп насыйбын очраткач, үз өенә әверелә. Бүгенге геройларыбыз Земфира һәм Рамил Әхмәтшиннарның йорты да хәзер туганнарны гына түгел, балаларны, оныкларны бергә туплый торган җылы учак булып тора.
    2708
    28
    251
  • Үгиләр... Илзирә бүген әбисенә төшеп китте. Әнисенә үпкәләде. Үз әтисе үлеп, икенче иргә кияүгә чыкканнан соң әнисе ике арада өзгәләнә: бер яктан балалары, икенче яктан яңа ире. Ир – ир инде ул. Ничек Илзирәгә ышанмый әнисе?! Ана кеше иренә түгел, кызына ышансын өчен нәрсә эшләргә кирәк бу Хариска? Башка чыдар хәле калмады бугай кызның...
    7233
    2
    106
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 27 октябрь 2021 - 02:02
    Без имени
    Рэхмэт🙏🙏🙏👍👍👍
    "Хатын-кызларны күралмый башлаган идем..."
  • 26 октябрь 2021 - 21:51
    Без имени
    Урыс, татар, дип аермау - диннән ерак булудан килә. Милләт тә шулай югала инде.
    Язмыш шаяруы
  • 26 октябрь 2021 - 19:22
    Без имени
    Гомер буе үзе дә буталчык яшәгән, язма да шулай. Һәр кемнең үз юлы, язмышы. Киңәш сорар киләләр дип арттырып та җибәрәсез. Кем кемнән сорап чыга соң ул?! Сез ханым үәегезне бик диндар, акыллы, гел хәзрәт белән генә киңәш итеп яшәгән кеше шикелле кыланасыз. Язмагыз ышандырмады. Бәлки башка кешеләр язарлар
    Язмыш шаяруы
  • 26 октябрь 2021 - 15:49
    Без имени
    Экият
    Җәннәт... Иреңнең аяк астында
  • 26 октябрь 2021 - 12:46
    Без имени
    Нәфисә ханым да август аеннан бирле караңгы гүрдә..... Кабере нур белән тулсын.Бездән риза булып ятсын.
    Сыналган мәхәббәт
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан