«Бөек Болгар» фестивале: җайдаклар атта утырган килеш кәбестә турый!

14-16 августта Болгар дәүләт тарих-архитектура музей-тыюлыгында «Бөек Болгар» Бөтенроссия тарихи реконструкция фестивале узды. ЮНЕСКО бөтендөнья мирасы исемлегенә кергән урында бу шундый икенче чара.
 
«Бөтенесе дә чын-чынлап!» девизы белән үтә торган әлеге масштаблы фестивальдә хәрби ярышлар була. Гаскәриләр, 16-17 гасырдагы хәрбиләр кебек, үзара сугыша. Өсләрендәге киемнәре дә, кораллары да урта гасырларныкын хәтерләтә. Тик бары бер генә аерма бар: фестивальдәге сугыш кораллары очланмаган. Әйтергә кирәк: фестивальдә Россиянең 30 төбәгенннән хәрби клублар катнаша. Моннан тыш, Израильдән килгән команда да бар.
 
Киемнәре 40 килограмм авырлыкта – Беренче чиратта, Россиянең төрле төбәкләреннән килгән катнашучыларга рәхмәт җиткерәсем килә. Былтыргы башлангыч, елдан-ел  үсә бара. Бу фестиваль соңгы еллардагы башкарылган эшләрнең матур дәвамы булып тора. Узган гасырларның вакыйгаларын тарихи реконструкцияләп, сез бик зур эш башкарасыз. Бу вәзгыять мирасыбызны буыннан-буынга күчерүдә дә ярдәм итә, – диде Татарстанның Яңарыш фондының попечительләр советы рәисе Минтимер Шәймиев ачылыш тантанасында.
 
Владимир шәһәреннән килгән тарихи клуб вәкилләре маневрларда гына катнаша. Бу аңлашыла да: аларның җитәрлек дәрәҗәдә саклагыч кораллары юк. Хәер, сугышчылар кырда башкалар ярдәменнән башка бернәрсә эшли дә алмый. Мәсәлән, корал йөртүчеләрсез алар ике кулсыз кебек икән. Саратов өлкәсеннән килгән Константин Бубликов – корал йөртүче ролендә. Алебарда, кылыч, калкан, баклер (кечкенә кылыч), фальшион - сугышчыларның төп кораллар шушылар булуын сөйләде ул безгә. Сугыш кораллары очланмаган, дидек, тик уеннан уймак чыккан вакытлар да юк түгел, җәмәгать! Гаскәриләрнең баш мие селкенү, борыннары җәрәхәтләнгән очраклар да була икән.
 
Катнашучыларның рыцарь кораллары һәм киемнәре 40 килограммга кадәр авырлыкта. Санап чыгарсак, һәр сугышчының авырлыгы кием-кораллары белән бергә 150 килограммга җитә дигән сүз.
 
Фестивальнең беренче ярышы – бугуртта (массовые бои) һәрберсе 30 кешедән торган командалар катнашты. Ул өч “период”тан торды. Чара кунаклары бу төр ярышны җылы кабул итте. Шулай ук 10га 10 дип исемләнгән бугуртлар булды. Тамашачы да бу сугыш хәрәкәтләрен тагын да көтте.
 
Җайдаклар 80 км/сәг белән «оча»
 
Чираттагы тамаша – атлы кавалерия артиллериясе. Берничә этаптан торган ярыш халык күңелен тиз яулап өлгерде. Тарихка күз салсак, атлы кавалерия артиллериясе 15 гасырда барлыкка килгән. Башта рыцарьлар ат өстендә утырган килеш бер-берсен тар-мар итсә, аннан соң инде җирдә күзгә-күз карашып сугышкан.
 
Фестивальдәге атлы кавалерия чыгышы да ул гасырныкыннан аерылмады: кагыйдәләргә тугры калдылар. Дүрт ат һәм дүрт җайдак катнашындагы көрәштә күп сынаулар узарга туры килде. Атлар да сабыр гына маташмады. Җайдакларын тыңламаган очраклар да булмады түгел. Атта утырган килеш мишеньгә тидерү, боҗраларны алырга тиеш иде җайдаклар. Хәтта кәбестә белән алманың да эше “хутка китте” бу турнирда. Ник дигәндә, атта утыручылар аларны сөңге белән турарга тиеш булды. Менә кайда кирәк икән ул егетләргә кухня белән дус булу! Хәер, бу биремнәрнең барысын да алар 80 км/сәг тизлеге белән үтәде. Монысы, һичшиксез,мактауга лаек. Ә жюри әгъзалары исә сынган сөңге, иярдән егылып төшкән өчен икеләтә баллар өстәде. 
 

Кызлардан башка «никак»

 Мондый фестивальләрдә ир-атлар гына катнаша, дип уйлаган кеше бик нык ялгыша. Ник дигәндә, чарага кызлар шактый күп җыелган. Кем әйтмешли, янып торган йортка да керә, чабып килә торган атны да туктата. Бу сүзләр нәкъ менә шушы кызлар хакында. Атлы турнирда алар ярышларны башлап җибәрә, атларны җитәкләп йөртә. Ә иң мөһим бурычлары исә – рыцарьларның гүзәл затлары  (дама сердца) ролен үтәүдер. «Безнең өчен үз клубларбызның гына түгел, башка клубларның рыцарьлары да көрәшә. Бу, әлбәттә, күңелле күренеш. Егетләр җәрәхәт ала калса, алар бүзләре белән дарулар савытын да йөртәбез», – дип сөйли Тверь шәһәренең «Дружина» клубы вәкиле Марина Акулова.
 
Былтыр «Бөек Болгар» фестивален ике көн дәвамында 14 мең кеше караган. Быел фестиваль көннәренең артуы сәбәпле, бу сан 20-24 мең кешегә җитәргә мөмкин. Фестивальдә һөнәрчеләр ярминкәсе, мастер-класслар, балалар мәйданчыгы да эшли.
 
Тамашачы арасында Татарстаннан гына түгел, Россия өлкәләреннән килгәннәр бик күп. Киров өлкәсенең Малмыж районыннан Равилә Зәкиева махсус шушы фестивальне карар өчен бөтен гаиләсе белән килгән. «Чарага «5»ле бәясен бирәм. Әле һаман да монда килгәнгә күңелләр ышанып бетә алмый. Чып-чын тарихи мисал бу безгә. Мөселманнарның җыела торган җире бар икәненә дә бик сөенәм», – дип сөйләде Intertat.ru хәбәрчесенә Равилә апа.
 
Тарихи реконструкция фестивале бүген, 16 август көнне дә дәвам итәчәк. Аның расписаниесендә шәхси номинацияләрдәге турнир, бугуртлар, атлы турнир, тарихи биюләр буенча мастер-класслар, «тере» экспозиция бар.

сылтама: http://intertat.ru/tt/society-tt/item/47557-%E2%80%9Cb%D3%A9ek-bolgar%E2%80%9D-festivale-%D2%97aydaklar-atta-utyirgan-kilesh-k%D3%99best%D3%99-turyiy-video.html

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Ялган никах Танышуларының беренче көнендә үк, ЗАГСка барып, язылышырга гариза биреп кайткан кыз белән егет хакында Нурсөянең моңа хәтле ишеткәне булмады. Андый хәбәр колагына чалынса да, әллә юләр инде болар, дип бармагын чигә тирәсендә борудан башка берни дә кыла алмас иде кебек. Әгәр дә ки уйламаганда-көтмәгәндә ул юләр кыз үзе булып чыкмаса!..
    7114
    0
    72
  • Әти өйләнә Әни үлгәнгә инде биш ел. Әнине югалтуны бик авыр кичерде әти. Хәтта башта минем белән сөйләшми йөрде, үз эченә бикләнде. Аны безнең янга күчергә үгетләдем, әмма ул яшәгән фатирымны калдырмыйм дип каршы килде.
    6543
    2
    65
  • Ялгыз торна Коллективта биш кеше, шуларның икесе генә шәһәрдә туып үскән.  Шунсы кызык – коллективта эшләүчеләрнең берсенең дә шәхси тормышы барып чыкмаган: икесе аерылган, ялгыз бала үстерәләр, өчесе бер тапкыр да кияүгә чыгып карамаган кызлар. Җәмилә арада иң олысы...
    3845
    1
    46
  • Кайту Безне ташлап киткән иремнең сөяркәсе шалтыратты...
    5532
    2
    38
  • Балаларына сыймаган Галия әби Сәяхәт вакытында нинди генә кешеләр күрмисең дә, нинди генә тарихлар ишетмисең – үзе бер китап язарлык. Поездда язмыш тарафыннан гомернең бер аралыгына очраткан юлдашлар бер-берләренә җаннарын бушата, шатлык-кайгыларын сөйли. Бу юлы да шулай булды...
    2781
    1
    32
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 20 май 2022 - 11:45
    Без имени
    Матур гына хикая охшады
    Хәерлесе шул икән...
  • 20 май 2022 - 19:55
    Без имени
    Эгоистка устергэнсез, чынлап та. Ике дэ уйламагыз. Яхшы кешелэр сирэк хэзер, Аллага тапшырыгыз. Беркемне тынламагыз, тулке уз йорэгегезне тынлагыз. Бэхетле булырга беркайчан да сон тугел. Бэхетле булыгыз!
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 20 май 2022 - 01:10
    Без имени
    Әлһәмдүлилләһ
    «Иреңнең әнисен ярат!»
  • 18 май 2022 - 22:33
    Без имени
    Ир кеше яратса,гражданский бракка риза булмый ул,узенеке итэсе килэ ул кызны.Э инде Кыз егет сузенэ ышанып алдан ук ана бирелэ икэн,нэрсэгэ егеткэ ойлэну,рэхэт булганда яши дэ проблемалар тугач тая.
    Ирем миңа өйләнми
  • 18 май 2022 - 21:49
    Без имени
    И аллам, доньяда нинди хэллэр генэ очрамый. Елыйм-елый укыдым. Рэхмэт , шундый узәк озгеч хикәяләрегезгә. И Аллам, хәерле картлыклар, иманлы балалар бир. Хәркемнең картаясы бар бит...
    Балаларына сыймаган Галия әби
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда