Туганым шул...

Берсеннән-берсе бәләкәй ике кызчыгын җитәкләп бакчадан кайтып килгән яшь хатын мине күрүгә елмаеп җибәрде. “Бәрәч, үсеп тә җиткәнсез икән ич сез”, — дидем һәм кесәмнән күптән буталып йөргән бер конфет тартып чыгардым. Аны олырагына суздым.
- Кызым, туганың белән дә бүлеш, — диде яшь ана минем хатаны төзәтергә ашыгып.
- Туганым мә, — диде үзенә дә әле булса шул өч яшьләр тирәсе булган кызчык һәм конфетның яртысын сеңлесенең кулына тоттырды. Уңайсызланып киттем. Ничек ди бит, әй! “Туганыңа” диме?! Туганым, әйе туганым шул. Җир йөзендә бертуганыңнан, гомумән, туганнарыңнан да якынрак тагы кем бар дисәм, көләрсез генә. Әлбәттә инде юк. Аны әнә өч яшьлек сабый да белә.
Сабый, бәлкем, беләдер дә. Ә менә өлкәннәргә килгәндә, алары бигүк белеп бетерми шикелле.
Туган белән туган мал бүлешә, туган туганны яманлый, сата — хыянәт итә, суд каршына китертеп хөкем тоттырта... Аларның һәркайсы белән ныклап таныша, тикшерү-эзләнүләргә керешә башлагач та, уйлап куясың: йә, Ходай, кан дошманың да сиңа бу тиклем этлек эшләмәс.

“Апамның ире — минем ирем”

Без аның белән санаторийда таныштык. Сары яфрак түшәлгән аллея буйлап арлы-бирле йөренгән ханым, башта мине туктатып, вакытны белеште. Аннары: “Алай соң да түгел икән үзе... Бераз көтим”, — дип, мин бара торган якка борылды. Сизеп торам, сөйләшәсе килә. Пыскып торган яңгыр астында бер белмәгән ханымның һава торышы турында сөйләп газаплавын бер дә теләмәс идем. Әмма ханымның әйтәсе-сөйлисе килгәне мин көткәннән күпкә җитдирәк һәм серлерәк булып чыкты.
Әйдәгез, әнә теге эскәмиягә барып утырыйк, анда яңгыр тими, — диде ул миңа каршы килергә урын калдырмыйча. Мин иярдем. Аннан, кызыксыну дигән нәрсә дә бар бит әле. Ни әйтер икән?!
- Әзрәк көтик әле, — диде хатын әкрен генә, — кайтмаслармы?
Мин шунда гына хатынның йөзенә күтәрелеп карадым. Аның зур коңгырт күзләре ут кебек яна, бит алмалары алсуланган, ә үзе әллә көзнең ачы җиленнән, әллә көтү тәэсиреннән ара-тирә калтыранып куя. Ханымга утыз-утыз биш яшьләр чамасы булыр. Дәшми генә аны күзәтәм.
- Миңа бик авыр, мин якын кешеләремне югалттым, —диде хатын аның хәленә кермичә, тыныч кына утыруыма үпкәләгәндәй итенеп.
Кайгыгызны уртаклашам. Һәлакәткә очрадылармы?
- Нинди генә һәлакәт әле, үзләре дә аңламыйлар.
- Сез нәрсә, ханым, үлгән кеше турында... — дип, авызымны гына ачкан
идем, ул минем терсәгемнән шундый

итеп тотып алды, авыртудан чак кычкырып җибәрмәдем.
- Әкрен, әнә үзләре, — диде ханым, кайталар...
Сискәнеп, ул текәлгән якка борылдым. Дөньяларын онытып көлешә-көлешә кайтып килгән ир белән хатын, безне күрүгә имәнеп китеп, тып-тын калдылар. Җитәкләшкән куллар ычкынып китте.
- Нишләп утырасыз яңгыр астында? Гөмбә түгелсездер ич, — диде хатын елмаерга тырышып. Елмаю барып чыкмады. Ул менә-менә елап җибәрер сыман иде. Ир берни дәшми, кырт борылды да, йокы корпусына таба атлады. Ә хатын танышым янына килеп чүкте. Иңнәренә кагылды. Күзләренә карады да кычкырып елап җибәрде.
-  Нәрсә эшлим, яратам бит мин аны, — дип өзгәләнде. — Апам, син бит минем бердәндер кыз туганым, иң якын кешем. Син аны минем кебек яратмыйсың да. Беләм ич, әнә күзләрең әйтеп тора. Гаепләмә мине. Ишетәсеңме, гаеплисе булма,—диде кинәт усал итеп. — Мәхәббәт ул, нәрсә аңлыйсың соң син?!
Шулай диде дә, эскәмиягә сеңеп беткән апасына бер сүз әйтергә дә ирек бирмичә, капылт торып ир киткән якка ашыкты.
Мин аңладым, мин барын аңладым.
- Инде нишлисез? — дидем бу гаҗәеп четерекле хәлдән чыгу юлын күз алдына да китерә алмыйча. — Бу бит хыянәт... Беткәнмени ул яшь кызга башка егетләр.
- Кая, бала гына әле ул, аңламый, – диде хатын. Шундый итеп үзәкне өзеп, сеңлесен яратып, кадерләп әйтте ки, мин телсез калдым.
- Сез инде бу хәлегез белән күптән килешкәнсез дә ахрысы?
- Кеше әйткәч, ышанмаган идем. Хәзер менә үз күзләрем белән күрдем.
- Инде нишлисез? — дип кабатладым мин соравымны.
- Нишлисез дип, яратышалар икән, торсыннар.
- Ә сез ирегезне яратмыйсызмы?
-  Яратам, бик яратам. Шулай килеп чыгасын кем белгән аны. Гаеп үземдәдер дә инде,—дип сөйләвен дәвам итә хатын. — Әни безнең гел урын өстендә булды. Авырды ул. Сеңлемне үз баламдай тәрбияләдем. Гел аңа да, аңа гына. Яңа кием — аңа, тәмле ризык — аңа. Үсеп җиткәнен сизми дә калганмын. Хәзер әнә, “яратам” дип, иремне дә алып китте.
- Менә сиңа туган диген, ә?!
- Туганым шул, — диде хатын ишетелер-ишетелмәс кенә итеп. — Кеше арасында гына оят.
Хәтта язылмаган закон кысасына да сыеша алмаслык әлеге вакыйга ни белән беткәндер, әйтә алмыйм. Икенче көнне иртән кичәге танышымның кулына кечкенә генә сумка асып санаторий капкасына юнәлгәнен күреп калдым.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (2)
Cимвол калды:
  • 7 июнь 2020 - 07:07
    Без имени
    Ул бала ойрэнгэн инде апасынын уз авызыннан озеп ана биргэненэ,эгэр апасы аларны тынычландырып,узенэ башканы таба икэн,сенлесе бу ир белэн мавыгуын онытып,тагын апасынын парына кызыгачак,ул шулай тэрбиялэнгэн,апасы аннан бэхетлерэк булырга тиеш тугел.Икесе дэ жэл,Алла сакласын!!!Э ирлэр хэрвакыт диярлек,яшьрэклэргэ каршы тугел.Гыйбрэтле хэллэр.Тормышта булгалый.
  • 8 сентябрь 2019 - 15:43
    Без имени
    Андыйлар күп инде ул... Мин дә беләм андый семьяны
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    9775
    5
    124
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    5653
    1
    77
  • 6708
    2
    46
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    7904
    1
    44
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
  • 18 сентябрь 2020 - 14:47
    Без имени
    Шуннан ни булды?
    Яңгыр 
  • 18 сентябрь 2020 - 15:05
    Без имени
    Фото, фото, купме хатирэ саклый. Ойгэ кайткач, экрен генэ фотоальбом алып, карап утырырга яратам. Менэ балачак, менэ усмер чак, менэ мин инде усеп житкэнмен. Бу ваеыт аралыгында ни генэ булмады, ни генэ тормышта алышынмады. Сагынып искэ аласын. Тагын бер кайтыр идем дип эченнэн генэ хыялланасын.
    Фотолар дәвалый? 
  • 17 сентябрь 2020 - 09:00
    Без имени
    БИК шэп кинэшлэр.Истэ калдырырга кирэк эле.
    Әни кешенең өйләнгән улына киңәшләре
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...