​Үпкәләдем генә...



Күп еллар үтеп китте бу хәлләргә. Бу хакта бик язасы килеп йөрсәм дә, яза алмадым. Кыенсындым, уңайсызландым... Яраткан укытучың турында бары мактап кына сөйләргә була. Башкача булдыра алмаганга менә шулай дистәләгән еллар узып киткәндер. Ә ул вакыйга, хәер, вакыйга түгел, язмышымны тамырдан үзгәртергә мәҗбүр иткән бер көн хәтеремнән һич китми. Үпкә-рәнҗү шулай көчле булдымы икән?  

Әнием мине гел: «Кешегә рәнҗергә ярамый, беркемгә дә үпкәләмә. Шундук оныт!» – дип өйрәтә иде. Юк, рәнҗедем дип әйтә алмыйм. Мәктәпне тәмамлап кына килгән 16-17 яшьлек бала рәнҗүнең ни икәнен белми дә бит ул. Тик ул сине гомерең буе озата бара икән, димәк, телисеңме син шуны, юкмы, рәнҗү буладыр инде ул. 

Мин мәктәптә әйбәт укыдым. Шуңа имтиханнарымны да яхшы билгеләренә генә бирәчәгемә иманым камил иде. Бигрәк тә математика, геометрия фәннәрен яхшы белә идем. Хәтеремдә: өчәр-дүртәр бит мәсьәләләрне алдан эшләп куям да, дәрестә эшсез утырам. Математика укытучыбыз кайчак: «Бар, йөреп кер, башкаларга комачаулыйсың», – дип, дәрестән чыгарып җибәрә. Шулай итеп, имтиханнар килеп җитте. Геометрия фәне булдымы инде ул, алгебрамы, хәзер хәтерләмим дә, имтихан башланды. Укытучыбыз: «Йә, кайсыгыз әзерлексез генә сөйли?» – дип сорады. «Мин», – дидем. Чыктым да, 10 минут эчендә катлаулы гына күренгән мәсьәләне чишеп тә күрсәттем. Укытучы миңа карап торды-торды да, кулымнан җавапны тартып алып, андагы өчпочмаклы фигурага карандашын төртә-төртә: «Монда аерым сызык кирәк иде», – дип, бары шуны өчен, аңарчы да фәннәрен гел «бишле»гә укып барган укучысына «дүртле» куеп чыгарды. Мин моны һич көтмәгән идем. Ул хәтта аттестатка да шул билгене куйды. Ни сәбәптән икәнен һич аңламадым. Еллар үткәч, бер сорармын әле дидем, тик менә соңга калдым. 

Ул бик усал иде. Әмма минем бик яраткан укытучым иде. Чыгарылыш кичәсендә сыйныфташларыма: «Борчылмасын, ул кайсы уку йортына да керәчәк», – дип әйтергә кушкан. Миңа барыбер иде инде. Ун ел буена «математик булам, университетның мехматына барам», дип хыялланган идем. Тоттым да, университетның башка бүлегенә укырга кердем. Белмим, кемгә үч иткәнмендер инде. Һәм үкенмәдем. Хәзер мин аңа шушы үчлеге өчен мең рәхмәтләр әйтәм. Язмышымны бөтенләй икенче якка борып җибәрде ич ул. 

Туган ягыма кайткан саен мәктәпкә кереп, шул хакта аңа әйтәсем килеп йөрде. Йөрәк җитмәде. Ни дисәң дә, укытучың бит. Ә шулай да, читтән генә аның язмышы белән кызысынып тордым: пенсиягә чыкканын да, малае өйләнгәнен дә, килененең мин укыган мәктәптә укытуын да... Иренең шул килен белән чуалуын да, бөтен мал-мөлкәтне шул киленгә яздыруын да, укытучымның улы белән өйдән чыгып китүен дә... Белеп тордым, кызгандым һәм уйлап куйдым: чыннан да, әллә кешене тикмәгә кыерсытулар үзеңә бер әйләнеп кайтамы икән? Алай дисәң, әйтәм ич, рәнҗемәдем дә. Үпкәләдем генә. 

Бәлкем, озак вакытлар язарга кул күтәрелмәгән шушы гыйбрәт хакында сөйләргә мине Арчадагы Өлкәннәр йортындагы бер очрашу этәргәндер. Аның хуҗасы Гөлназ ханым Төхвәтуллина белән коридор буенча барабыз. Ул чәчләренә чал йөгергән шактый өлкән яшьтәге бер әби янына туктала, исеме һәм әтисенең исеме белән эндәшеп, хәлен сораштыра. 

– Нигә башкаларга әйткән сыман «әби» генә түгел ул? 

– Атказанган укытучыбыз ул безнең, – ди Гөлназ ханым. – Аның тарихын сөйләсәңме?! 

Диванга сыенып, телевизор экранына баккан әбиебез дә заманында «усал» дип даны чыккан укытучы булган. «Балаларны бик рәнҗеткән ул, – ди таныштырып йөрүчем. – Син булдыксыз, син аңгыра, синнән берни чыкмый», – дип кенә сөйләшә торган булган. Хәзер әнә өч кызының өчесе дә аның белән яшәргә теләми. «Ул безнең өчен күптән үлгән инде», – диләр. 

Моңа ни дип әйтәсең? Кылган һәр гамәлең әйләнеп кайтучан. Бер елданмы ул, ун елданмы... әйләнеп кайтучан. Шулдыр инде ул рәнҗеш дигәнең...      

     

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (2)
Cимвол калды:
  • 17 март 2021 - 12:04
    Без имени
    Дөнья куласа,әйләнә дә бер баса...
  • 27 ноябрь 2019 - 11:37
    Без имени
    Искиткеч дорес язылган.
Хәзер укыйлар
  • Киткәннәрне нигә туктатырга? Гөлнара, матур төшләр күреп, татлы йокыга талган иде... Менә ул Камышлыкүл болынында яланаяк йөгереп йөри. Бу аның кыз чагы икән бит.
    6563
    0
    96
  • "Син безгә кыз килеш килмәдең..." Минем икенче балам ашыгыбрак – алты ай ярымнан ук туды. Нигә болай иртәләгәндер, андый сәбәп тә юк к
    9190
    0
    73
  • 4328
    0
    49
  • Бүләк Уфада яшәп иҗат итүче язучы Дилә Булгакова хикәяләрендә нечкә хис, драматик лиризм өстенлек итә, геройның иң тирән күңел кичерешләре ачыла. Укучылар аның шигырьләрен, нәсерләрен, балалар өчен язылган әкиятләрен дә яратып кабул итә. Ә аның шигырьләренә язылган «Кыр казлары», «Сагынам», «Үпкәләмә» кебек җырлары халык арасында бик популяр.
    3435
    3
    37
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 15 апрель 2021 - 10:33
    Без имени
    Йомшак күңелле балалар үзләре башлап сөйләшергә дә белмиләр шул. Минем дә бердәнбер улымның йөрегән кызлары үзеннән олы була. Ахрысы, кызлар үзләре кыюрак минем улымнан. Берни дә әйтеп булмый. Үзе тормышын үзе корсын, дип, барысына да риза мин.
    Улыбыз өч балалы хатын алган...
  • 15 апрель 2021 - 08:49
    Без имени
    Мескен апа, жылап укыдым. Рэхмэт Фагилэ
    Сания апа бәхете
  • 15 апрель 2021 - 09:13
    Без имени
    Тиле Бергена торле булмый шул! Анны биргэн акчаларын нык жыеп тоталар иде..узендэ берэр торып урын кара Иден бу кон килэчэге кон кебек ачык иде лэбаса!
    Бумеранг законы 
  • 15 апрель 2021 - 06:36
    Без имени
    Кайчандр улда бит хатыныкы г-на булган син аны аертп алдын.алай бэхетле булп буламы. Тап башканы буйдак аерылганны. Хэм яшэ гаилэ короп балан булгач бэлхем иялэшерсен. Купме хатын ялгыз тормош алып бара. Авыр булсада. Баласы дип Яши. Парлы матур гаилэне бозоп аерп яшэмэгез. Гел тормош ак полосадангна тормый. Ометлэнеп яхшы хыяллар, эчкерсезлек уцсезлек б, н яшэргэ кирэк. Кешегэ хэттэ дошманынада яхшы телэк телэсэ, узендэ унай ягы б, н кайтр.
    Бумеранг законы 
  • 15 апрель 2021 - 06:49
    Без имени
    Гомер буе матур тороп булмый, аннан баланы сонга калп тапсан, устеруе читен. 35 тэ2 табалар.ул барбр хатынын ташламый, тормош алып баррга ул яхшы, балалары очендэ яхшы эни. Атнага 1 Ир курэм дип ят инде. Ялгзак булып. Анлаш. Анын б, н. Яшьлек утэ сизмисен олгайганны. Хатыны белсэдэ дэшми. Топле. Ул бары синен назын рэхэтлеген алыр оченгнэ килэ бит. Утрып чэйдэ эчмэгэч. Бу ярату тугел. Э син куркасын авырлыктан тормош алып бара алмам башка б, н дип. Акча эз булсада житэ. Куп булсада бетэ. Парлы булып анлашп яшэгэндэ житэ.
    Cөяркәм фатир бүләк итте
Реклама
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи