Әниемнең җылы кочагы

Әнием кочагыннан да якынрак, аңардан да җылырак, рәхәтрәк, кайнаррак, газизрәк тагын ни булыр?! Бүген менә каты җил чыкса, очыртып алып китәрлек, җиңел гәүдәле, кечкенә генә әниемне үзем кочагыма алып җылытам, юатам... Бу халәтне озаккарак сузасым, әниемнең гомер бизмәнен ераграк яшерәсем, елларны саный торган җитез сәгатьне туктатып торасым килә!



Ашыкма әле, вакыт! Мин  инде үзем дәү әни булсам да, әнием кочагының җылысын, татлылыгың күңелемә сеңдерәсем, хәтерем дәфтәренә язасым бар! Ашыкма бер үк!

Кайчандыр нык беләкләренә салып мине юган әниемнең кытыршы сөяктән генә торган бармакларын авырттырмаска тырышып үзем юам, тупырдап торган гәүдәсеннән коры сөяккә генә калган тәнен рәнҗетмәс өчен әкерен генә җылымса су белән йөгертеп узам... Үремгә керми газаплый торган калын толымнардан инде инә калынлыгы гына калган чәч үремтесен сыпырып куям.



Еллар, еллар! Нишләттегез сез минем әниемне?! Әниемнең кочагына башымны куеп кына алам да, авыруларын оныттырырдай җырларымны сузам. Мизгелгә генә булса да, әниемне яшьлегенә – гайрәтле-куәтле, җитез чакларына кайтарасым килә, бик килә!..

Менә без Әппәз күле буендагы болынлыкта. Әни киң-киң алдырып, чалгы белән борчак чаба. Мин әниемнең ялга туктаган вакытын көтәм. Әни белән бергә ул иртән пешереп калдырган алма бәлешен ашыйсым килә. Сабыр гына әнинең үзенә бүлеп биргән борчак җирен чабып бетергәнен көтәм.

Бер, ике, өч... Әни авыз эченнән генә «Агыйделнең пароходы»н көйли... Матур җырлый минем әнием. Артистларың бер якта торсын! Чалгысы чаш-чож җиргә сыланырга уйлаган борчак сапларын кисеп кенә ала. Әни бер саплам борчак сабагын өзеп ала да, чалгысының йөзен сөртә. Әллә иртәнге чык белән чапканга күрә, чалгының бите ялтыраган, әниемнең алсу алма битләре чалгыда чагылып китә.

– Кызым! Менә монда шундый сусыл борчаклар бар. Кил әле, җыеп ал кузакларны!

Мин йөгереп әнием янына киләм. Чынлап та, бигрәк сусыл, тәмле тора бу борчаклар! Берничә кузакны өзеп алып арчыйм да аның эченннән чыккан тәмле яшь борчакларның берничәсен әниемә дә каптырам, үзем дә кабып җибәрәм. Мондый тәмле борчаклар безнең Әнәле кырында гына үсәдер кебек тоела миңа. Кояш шактый ук югары күтәрелгәч, әни ялга туктый. Әппәз күле янына ук килеп, чәйләп алырга утырабыз. Иртән пешкән алма бәлешен әни беренче миңа кисеп бирә.Тәмле! Карлыган кайнатмасы белән алма бәлешен бөкләп куйгач, минем күзләргә йокы төшә башлый. Әнием итәгенә башны куеп, азрак черем итеп алам. Әни шунда минем очып торган йомшак чәч толымнарымнан сыйпый да сыйпый. Үзе һаман теге «Агыйделнең пароходы»н көйли...

– Әни, ул пароходны синең үзең күргәнең бармы соң? – дим.
– Бар, кызым, Ленинградта укыган чакта утырып йөзгән дә булды.
– Әни, әнием, ул Агыйдел тирәнме, безнең Иван буасы кадәр бармы? – дип аптыратам.
– И-и, Иван буасы Агыйдел янында бик сай, бик кечкенә ул, кызым! – ди әни.
– Кызым, йә, тамагың туйды, ял иттең, акрын гына өйгә кайт инде син, мин борчакны чабып бетерим, әнә башка апаларың да кузгалды, бар инде, бар! –дип, әни мине авылга озата.

...Нишләптер, хәтеремә, сыерыбызга колхоз кибәненнән салам алып кайткан чаклар искә төште. Күрше Бәнат апа, әни, мин – өчәү салам алырга бардык. Урамнарны биек-биек булып кар таулары каплаган. Яңа бозаулаган сыерыбыз кычкыра да кычкыра. Ашыйсы бик килә бугай! Әни мине инде алмаска да тырышкан иде дә, мин үзсүзләнеп, аларга иярдем. Арткы урам артында озын, биек итеп иелгән салам кибәненә юл тотабыз. Күрше Бәнат апа алдан, әни аның артыннан бара. Алар таптаган сукмактан мин теркелдим.

Менә әни белән күрше апа кибәннән салам йолкый да, үзләре алып килгән арканга саламны таслап куя бара. Мин дә җепшек кар белән бозланып-карланып киткән бияләйләремне каккалап алам да, салам йолыккан булам. Әни, ара-тирә туктап, минем бияләйләрне салдырып, туңарга өлгергән бармакларымны өреп җылыта... Алар салам бәйләмен ныгытып бәйләп куйгач, мин дә үземә  кечкенә генә бәйләм сорыйм. Бозавыма миннән бүләк булыр, янәсе. Күз ачкысыз буран кузгала. Кайтыр юлга чыгабыз... Ул кичне мин ничек йоклап киткәнемне дә хәтерләмим. Ике-өч сәгатькә генә кабызып алган электр лампасын әллә күрдем, әллә күрмәдем дә! Әниемнең җылы кочагында изрәп тәмле йокыга талганмын. Җиделе лампа яктысында әнинең: «Кызым, урынга күчеп ятыйк, төн җитте бит!» – дигәнен генә әллә кайдан –бик ерактан ишетәм. Башым әнинең күкрәкләре өстендә үк. Әллә нинди бер өзелеп ярату белән, әнинең йоклап киткәнен генә көтәм дә, минем өчен иң кадерле шул күкрәкләрне үбеп куям. Мине имезгән, мине аякка бастырган бит ул күкрәкләр! Әни уянып киткәндә, кайчак көлеп тә куя:

– И, кызым, кияүгә китәрлек булдың ич инде, үзең һаман минем куеныма керәсең!
– Яратам ич мин сине, әни, бик яратам! Бик-бик! – дип, әнинең бит алмаларыннан өздереп үбеп алам.

Хәтирәләр бөтен күңелемне айкый-чайкый, күзләремә яшьләр тыгыла…
Илле яшем туласы елым гаҗәеп авырлыклары белән истә калган. Мин аңсыз-телсез калып ятканда, Әнием килеп тә җиткән. Менә мин күзләремне ачам. Авыз эчемдә телемне беркетеп куйганнармыни – катып калган, сөйләми. Тын алуы авыр. Минем баш очымда ук әни өстемә иелгән дә акрын гына догаларын укый. Үзенең күз яшьләре минем битемә тама...



Кытыршы бармаклары белән күз алмаларымны сыйпап уза, башымнан чәчләремне аралап куя. «Йә, Ходай, әнием хакына булса да, мине исән калдыр, аякларыма басыйм!» – дип, күңелемнән Аллаһы Тәгаләгә ялварам. Әнием башымны күтәреп, инде ачылган күзләремне күреп, мине күкрәгенә – җылы кочагына кыса... Әнием кочагы мине кабат тормышка кайтара... Мин кабат терелеп, бер-бер артлы шигырьләр, җырлар иҗат итәм, сәхнәгә күтәрелеп, залда минем һәр уңышыма балаларча сөенеп утырган әниемә атап җырлар башкарам, тамашачым алдында аны кочагыма алып, чәчкәләр бәйләме төшерәм. 

Җеп өзәрлек хәле булмаса да, әнием 55 яшем тулган көннәрдә дә Буа мәдәният сараена килеп, мине җылы карашларында тирбәтеп, йөрәк җылысын биреп, залда утыра. Иҗат кичәм тәмамланганда, инде әнинең хәле авыраеп, урынга ятканда гына, баласы өчен үзенең җанын да кызганмаган әнинең сабырлыгына таң калам. Инде мине ул түгел, мин аны үземнең кочагыма алып, кайнар сулышымны өрәм... Берүк, исән генә бул, Әни! «Раббем, Әнинең гомерен озайтсаң иде!» – дип, белгән бар догаларымны төне буе укып, әниемне саклап чыгам. Әни янында утырганда, үземнең дә тәүге тапкыр әни булган мизгелләрем, тормышымның иң авыр чаклары күз алдымнан уза.



Бүген дә ул әнә шомырт кара күзләрен тутырып миңа карый. Әниемә  күңелемнән чыккан җылы сүзләремне, ул яраткан «Агыйделнең пароходы»н җырлап калырга, аның гомер мизгелләрен озайтырга тырышам. Ярдәм ит, Ходаем! Әниле булып яшәүләргә ни җитә?! 

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8480
    10
    103
  • Егетемне кыйнадым – Ышанмыйсызмы? Чынлап әйтәм! Ул бу хакта хәтта полициягә хәбәр иткән.
    8757
    2
    71
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8521
    8
    68
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4127
    2
    48
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
  • 22 июль 2021 - 11:16
    Без имени
    берниге дэ борчылма. ускенем. Вакытында. белгенсен. шунысына. соен. борчвылма. Узеннен чын. тормышын. алда. эле. Андыйларны. Аллахе. тагэлэ. кичерми. жэзасын. алыр. борчылма.
    Егетем... ике бала атасы икән инде
  • 23 июль 2021 - 11:25
    Без имени
    Бик аянычлы,котычкыч хэл.эх өлгермэгэн шул ана.рэхмэт Физэлия,уңышлар сезгэ.
    Киселгән муел  агачы
  • 22 июль 2021 - 20:00
    Без имени
    И это пройдёт.. Дигән бер акыл иясе. Тормыш тәҗрибәсе шулай туплана инде ул. Кешегә ничек ышанмыйсың... Андый подоноклар да бар инде ул. Елама дип әйтү җиңел лә ул. Син ела, ләкин аңардан файда булырмы дип уйла. Шулай булгач, яшеңне әрәм итмә. Ә ул киләчәктә барыбер бер кирәген алачак. Андыйлар гомергә үзгәрми. Бәхет телим сиңа.
    Егетем... ике бала атасы икән инде
  • 19 июль 2021 - 22:04
    Без имени
    Табаң юк мени, әзрәк башын "сафландырып" алырга. Нинди чит хатын белән язышу ул, син дә аның иренең номерын тап та языша башла. Белми дип тыныч кына йөрмәсеннәр. Син әдәп саклаганда алар мәхәббәт уенын башларлар. Котырту түгел, баштан үткәнгә язу. Сөйләшәсе килсә, ире белән сөйләшсен. Чит ир әйбәт инде. Гаилә алып бару түгел бит. Син юганны киеп, ашатып эчертеп чыгарасың,. Тәтиегет тапкан. Үзенекен тәти итеп тотсын да сөйләшсен. Язып җмбәр үзенә, иреңә язам дип.
    Ирем телефоннан башка хатын белән языша
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан