​Картаю кичектерелә...

 
 «Ничә яшь бирәсең миңа?» – диде ул хәйләкәр елмаеп. Күрәсең, ул бу сорауны беренче генә бирми иде. 

Ул ханым миңа шундый сорауны ни өчен бирергә булгандыр. Әйтә алмыйм. Бәлкем, көн саен ике таягына таянып, кызу-кызу янымнан узып киткән бу «спортсменга» мин игътибарны кирәгеннән артык күрсәтеп ташлаганмындыр, артыма борыла-борыла каравыма, тукталып, минем белән сөйләшәсе иткәндер. Танышым да, күргән-белгән кешем дә түгел бит, бер уйласаң. 

– Белмим шул, – дигән булам, – әйтә алмыйм. 70 тән узуыгыз хак анысы. 

– Сиксәнне тутырып киләм инде, – ди әби канәгать елмаеп. Һәм шундук «картаерга ашыкма!» темасына берничә киңәш тә биреп ала. Үз тәҗрибәсеннән чыгыпмы, ул миңа спорт белән шөгыльләнергә тәкъдим итеп, йөгерә-атлый китеп бара. 

Геронтологларның әйтүенә караганда, бүген гомер озынлыгы күзгә күренеп арта бара. 75 яшь чикләрен узып китүче карт-карчыкларның саны илдә 15 миллионга җитә икән. Тормыш шартлары яхшыра барамы, әллә үзебез, бу әби шикелле, артык активлашып киттекме. Ничек кенә булмасын, халыкны озак һәм чиргә бирешмичә яшәтү – бу инде дәүләт программасы булып формалашкан. Быелдан илдә өлкән яшьтәге кешеләргә ярдәм күрсәтү өчен яңа система кертелә башлаячак. Яшерен-батырын түгел, элек 80, ә бигрәк тә 90 га җитеп үлүчеләр бик сирәк күренеш иде бит ул. Ә хәзер алай түгел. Хәзер әнә берәүне дә шаккаттырып булмый. 80 яшьлек әби урман буйлап йөгерә, бассейнда йөзә, биюгә йөри, күнегүләр белән шөгыльләнә. Карт ул, әби-бабай ул дип әйтергә тел әйләнми. 

Дөрес, барысы да кешенең үзеннән тора. Мин карт инде, миңа хәзер берни дә булышмый, минем вакытым җиткән дип, караватыңа сузылып ятсаң, йә булмаса, телевизор каршыннан китмәсәң, «вакытым җиткән» дигән ул көн бик тиз үкчәңә басачак. Бу фикер синең башыңа кереп оялаган икән, ул аннары сине дәвалый торган табибларыңа, балаларыңа күчә. «Барыбер үләчәк», диярләр. Бу – үзе бер проблема. Бер уңайдан шуны да искәртеп китик, картаюның нәрсә икәнен, олы яшьтәге дәү әнине ни рәвешле аңларга кирәклеген бала-чагага бәләкәй чагыннан ук аңлатырга кирәк. 6 яшьлек оныгым миңа кунакка килгән саен бер сорауны кабатлый: «Дәү әни, сиңа ничә яшь?» Аннан соң, җавап биргәнне дә көтеп тормыйча, мине юата башлый: «Син әле яшь, карт түгел», – ди ул мине тынычландырырга керешеп. «Мои года – мои богатства», дип җырласак та, картаюның җүнле нәрсә түгеллеген нәни бала да аңлый әнә. 

Алай булгач, картаюны кичектерә торган чаралар уйлап табарга кала безгә. Бар ич алар, теләк кенә булсын! Әйтик, һәрдаим табибка, анда да әле йөрәк-кан тамырлары авырулары белгеченә һәм онкологларга күренеп торырга...Ни өчен нәк менә шуларгамы?! Ә чөнки бу чирләр афәте ягыннан беренче урында тора. Өлкән яшьтәгеләр өчен бигрәк тә... Инде килеп, туклану мәсьәләсен җайга салырга. Мин үзем һәрвакыт өстәл яныннан бераз туймыйча китәм. Туйганчы ашау, артыгын ашау файда китерми. Әйе, мин тиз йөрим. Янәшәмдә баручыга минем белән җиңел түгел. «Әкренрәк атла әле», – диләр алар. Ә мин тиз йөрергә ияләнгән. Ләкин шуның белән бергә бик мөһим булган бер нәрсәне онытмыйм: миңа егылырга ярамый. Чөнки миндә – остеопороз! Ялгыш егылуның ахыры бик аяныч бетәргә мөмкинлеген беләм. Һәм тагын... табиб кушкан даруларны вакытында эчеп барам. Алар күп түгел. Кан басымын көйләү өчен генә. Ә моннан өч-дүрт еллар элек мин аларны учлап-учлап эчә идем. Махсус күнегүләргә керешкәч, кирәге бетү сәбәпле, күбесен туктаттым. Әби миңа: «Спорт белән шөгыльлән!» – дип киңәш итсә дә, мин ул спорт, физик күнегүләр белән гомер буе шөгыльләнәм һәм файдасын нык күрәм. 

Чит илләрдә, бигрәк тә Япониядә моны инде күптән яшәү рәвеше итеп алганнар. Таң белән торып, «фитнес-радио» буенча гимнастика ясау, җәяү йөрү, өйдә утырмау, йокы алдыннан ванна кереп алу һәм... күп итеп су үсемлекләр, балык ашау гадәте аларның канына сеңгән. Шуңа да бу ил бүген озын гомерлеләр исәбендә. Безнең кебек майлы ит тә кулланмый, котлетны да майда кыздырмый алар, ә бары парда гына. Белеп ашыйлар, кыскасы. Испания һәм Италия илләре якын киләчәктә, хәтта Японияне узып китәрләр, дип көтелә. Ник дисәң, бу дөнья халкы да зәйтүн мае, балык һәм диңгез продуктлары, яшелчә, дөге ашый. Ә болар исә йөрәк-кан тамырлары чирләрен, диабетны һәм яман шеш авыруларын «йөгәндә» тота. 

Бик теләгәндә, картаюны да кичектереп торырга була. Анысы бары үзебездән тора. 

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8927
    10
    104
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9009
    8
    73
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4719
    4
    55
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5965
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан