Әби – авылыбызның беренче депутаты 

«Көтә белгәннәр» полкына әнием ягыннан әбием – МӨБАРӘКҖАНОВА Мөгаллимә Шәфигулла кызының (1917–2007) исеме дә язылырга тиеш. 

 

Әби бер-бер артлы ике баласын югалта. Чит җирләргә чыгып китәргә шушы хәл дә этәрмәдеме икән аларны? 1939 елны алар, Госман бабам белән ялланып, Саба районы Саба авылыннан Сахалинга китеп баралар. Анда озак яшәмиләр, 1940 елны Себергә – Красноярски шәһәренә күченәләр. Бөек Ватан сугышы башланырга 3 ай калганда бабайны хәрби сборга алалар: су асты разведкасында хезмәт итәргә әзерлиләр. Тиздән илдә, дөньяда зур хәвефле үзгәрешләр булачагын сизгәндер инде, Госман бабай әбигә хәбәр сала: «Тиз генә җыен да, авылга, әниләргә кайтып кит!» – ди. 

Корсагы борынына җитеп килә торган әбиебез, берни аңламаса да, юлга кузгала. Эшелоннан эшелонга күчә-күчә кайта. 

Шәмәрдән станциясенә төнлә килеп төшә ул. Вокзалга иң якын бер йортка: «Кундырып чыгарыгыз әле!» – дип ишек шакый. Ишекне бер әби ача.
Корсаклы икәнсең... Кертмим! Әле генә бер хатынны кунарга керткән идем, бәбиләп чыкты! – ди.

Әби: «Кертегез инде!» – дип бик ялынгач кына жәлләп кертә. Ә әбинең төнлә тулгагы башлана... Таң белән кызы – минем әнием Тәгъзимә дөньяга килә. 7 июнь була бу... 

 Икенче көнне фатирга керткән карчык, баласын төреп кулына тоттыра да, әбине попутка машинага утыртып авылына озатып җибәрә. Яңгырлы, җилле көн була. Әби: «Кулымдагы баланың кайда башы, кайда аягы икәнен дә белмичә тотып кайттым. 20 чакрым буе тавыш-тыны чыкмады. Исән түгелдер дип уйлаган идем», – дип сөйли иде. 

Кайтуга колхоз эшенә чыга әбиебез. Читкә чыгып киткәнче, 6 айлык бригадирлар курсын тәмамлаган була ул. Ә бу уку ул чакта зурдан санала – анда белем алучылар колхоз рәисләре булып эшлиләр. Тик әбинең алай югарыга үсәргә мөмкинлеге булмый: кулында кечкенә бала, авыру кайнана...
1943 елны бабай яралана. Казан читендәге госпитальләрнең берсендә дәвалана ул. Әби аны эзләп янына барып кайта. Ә яралары төзәлеп, аякка баскач, фронтка озатыр алдыннан, бабайга 3 көнгә авылга кайтып килергә рөхсәт итәләр. Әби авырлы булып кала – Һәҗәр апа туа. 

Шул ук елның азагында бабай тагын каты яралана. Бу юлы инде аны тылга озаталар. 
Мин генә аны теләп кайтардым, – дип сөйләгәне булган әбинең. – Күк капусы ачылган вакытлар бар, шул чакта теләк теләсәң кабул була дип әйткәннәрен ишеткәнем бар иде. Төнлә ишегалдына чыгып Ходайга ялвардым: «Кайтсын иде... Аягы гына җәрәхәтләнеп кайтсын иде...»

Бабай сугыштан аяк сеңерләрен өздереп кайта...
Сугыштан соң тагын 4 балалары туа аларның: Шаһинур, Мөхәммәтнур, Вәлинур, Фирая. Шаһинур абый гына вафат, калган барлык балалары да исән-сау әбиебезнең. 

Кайнанасы әбиебезне бик яраткан. Чиста, пөхтә булган өчен хөрмәт иткән. «Сыер саварга чыкканда да өс-башын алыштыра иде, маллар янына кияргә аерым күлмәк тотты», – дип сөйли аның турында әни. 

Мөгаллимә әбием – туган авылы Тимершыкның беренче укытучысы була. Шәфигулла бабай кызлары барысы да укымышлы саналган. Әби башта авыл балаларын – гарәпчә, аннан латинча шрифтта, соңрак кирилицада укырга-язарга өйрәтә. Авылның беренче депутаты була. 

Бабай белән 62 ел бергә яшәделәр алар. Икесе дә туксанны узып бу дөньядан киттеләр. Госман бабайдан калып әби тагын 6 ел яшәде әле. 

Рәмзия КАШАПОВА

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    10468
    5
    130
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    6227
    1
    85
  • 7363
    2
    52
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8397
    1
    48
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 21 сентябрь 2020 - 11:27
    Без имени
    Яхшы тәмамланды, ләкин бик кыска язма булды
    Җилбәзәкне өйләндерү
  • 20 сентябрь 2020 - 07:43
    Без имени
    Бернәнсәдә аңлашылмады, дәвамы ничек?
    Яңгыр 
  • 19 сентябрь 2020 - 07:50
    Без имени
    Минем курше авылга к лен булып тошкэн апам нэк шушындый тормыш а гомер кичерде, кайнэсе эгэр балалар га берэр кием алса апам барында мичкэ ата иде дип сойли, бер вакыт малае на бурек алып кайткан идём кулымнан тартып алдыда янып торган мичкэ а ты ди, ике каен сенелсе бар иде эти _энисе урынга калгач пинсэлэрен алдылар, э кайтып та алып китеп тэ карамадылар алар вафат инде хэзер, э апамны хэзер бик авыр чир бэреп екты шулай бер рэхэт курмэде язсан язып бетерэ торган тугел роман язырлык анын тормыш, аллам андый тормыш ны бер кемгэ дэ курсэтмэсен
    Инде минем чират...
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...