Әби – авылыбызның беренче депутаты 

«Көтә белгәннәр» полкына әнием ягыннан әбием – МӨБАРӘКҖАНОВА Мөгаллимә Шәфигулла кызының (1917–2007) исеме дә язылырга тиеш. 

 

Әби бер-бер артлы ике баласын югалта. Чит җирләргә чыгып китәргә шушы хәл дә этәрмәдеме икән аларны? 1939 елны алар, Госман бабам белән ялланып, Саба районы Саба авылыннан Сахалинга китеп баралар. Анда озак яшәмиләр, 1940 елны Себергә – Красноярски шәһәренә күченәләр. Бөек Ватан сугышы башланырга 3 ай калганда бабайны хәрби сборга алалар: су асты разведкасында хезмәт итәргә әзерлиләр. Тиздән илдә, дөньяда зур хәвефле үзгәрешләр булачагын сизгәндер инде, Госман бабай әбигә хәбәр сала: «Тиз генә җыен да, авылга, әниләргә кайтып кит!» – ди. 

Корсагы борынына җитеп килә торган әбиебез, берни аңламаса да, юлга кузгала. Эшелоннан эшелонга күчә-күчә кайта. 

Шәмәрдән станциясенә төнлә килеп төшә ул. Вокзалга иң якын бер йортка: «Кундырып чыгарыгыз әле!» – дип ишек шакый. Ишекне бер әби ача.
Корсаклы икәнсең... Кертмим! Әле генә бер хатынны кунарга керткән идем, бәбиләп чыкты! – ди.

Әби: «Кертегез инде!» – дип бик ялынгач кына жәлләп кертә. Ә әбинең төнлә тулгагы башлана... Таң белән кызы – минем әнием Тәгъзимә дөньяга килә. 7 июнь була бу... 

 Икенче көнне фатирга керткән карчык, баласын төреп кулына тоттыра да, әбине попутка машинага утыртып авылына озатып җибәрә. Яңгырлы, җилле көн була. Әби: «Кулымдагы баланың кайда башы, кайда аягы икәнен дә белмичә тотып кайттым. 20 чакрым буе тавыш-тыны чыкмады. Исән түгелдер дип уйлаган идем», – дип сөйли иде. 

Кайтуга колхоз эшенә чыга әбиебез. Читкә чыгып киткәнче, 6 айлык бригадирлар курсын тәмамлаган була ул. Ә бу уку ул чакта зурдан санала – анда белем алучылар колхоз рәисләре булып эшлиләр. Тик әбинең алай югарыга үсәргә мөмкинлеге булмый: кулында кечкенә бала, авыру кайнана...
1943 елны бабай яралана. Казан читендәге госпитальләрнең берсендә дәвалана ул. Әби аны эзләп янына барып кайта. Ә яралары төзәлеп, аякка баскач, фронтка озатыр алдыннан, бабайга 3 көнгә авылга кайтып килергә рөхсәт итәләр. Әби авырлы булып кала – Һәҗәр апа туа. 

Шул ук елның азагында бабай тагын каты яралана. Бу юлы инде аны тылга озаталар. 
Мин генә аны теләп кайтардым, – дип сөйләгәне булган әбинең. – Күк капусы ачылган вакытлар бар, шул чакта теләк теләсәң кабул була дип әйткәннәрен ишеткәнем бар иде. Төнлә ишегалдына чыгып Ходайга ялвардым: «Кайтсын иде... Аягы гына җәрәхәтләнеп кайтсын иде...»

Бабай сугыштан аяк сеңерләрен өздереп кайта...
Сугыштан соң тагын 4 балалары туа аларның: Шаһинур, Мөхәммәтнур, Вәлинур, Фирая. Шаһинур абый гына вафат, калган барлык балалары да исән-сау әбиебезнең. 

Кайнанасы әбиебезне бик яраткан. Чиста, пөхтә булган өчен хөрмәт иткән. «Сыер саварга чыкканда да өс-башын алыштыра иде, маллар янына кияргә аерым күлмәк тотты», – дип сөйли аның турында әни. 

Мөгаллимә әбием – туган авылы Тимершыкның беренче укытучысы була. Шәфигулла бабай кызлары барысы да укымышлы саналган. Әби башта авыл балаларын – гарәпчә, аннан латинча шрифтта, соңрак кирилицада укырга-язарга өйрәтә. Авылның беренче депутаты була. 

Бабай белән 62 ел бергә яшәделәр алар. Икесе дә туксанны узып бу дөньядан киттеләр. Госман бабайдан калып әби тагын 6 ел яшәде әле. 

Рәмзия КАШАПОВА

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 7344
    1
    65
  • 7135
    0
    58
  • «Насыйбың булыр әле!» Әдибә эштән кайтып керде дә, бермәлгә ишек төбендә тукталып, йорт эченә күз салды. Их, күңелгә рәхәт тә соң нур бөркеп торган өеңә кайтып керүләре! Бар җирдә дә тәртип,
    5006
    2
    50
  • Балан ачылары Әйдәгез, без бу хатынның исемен күрсәтмибез. Шулай исемсез генә булсын ул. Аның ни атлы булуы мөһим дә түгел бит. Ул – шушы көндәлекләрнең хуҗасы.  Теләсәгез, бастырыгыз, гыйбрәт булсын дип, егерме ел элек язылган дәфтәрләрне, миңа биргән иде.
    7163
    1
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 30 апрель 2021 - 20:44
    Без имени
    Егет кешене күп кызлар ярата , концертына агылачак .Озак " мин егет " - диеп йөрер әле Ришат .
    Ришат ТӨХВӘТУЛЛИН: «Чак кына соңрак туганмын» 
  • 1 май 2021 - 21:53
    Без имени
    Ин яраткан жырчым.Телевизорда Ришатнын жырларын тапшырсалар, бар эшемне ташлап залга йогереп чыгам.Балалар да кунектелэр,тиз бул,дип,чакыралар.
    Ришат ТӨХВӘТУЛЛИН: «Чак кына соңрак туганмын» 
  • 2 май 2021 - 10:03
    Без имени
    Әйтер сүз юк...Гыйбрәтле хикәя! Без, татар хатын - кызлары, үз теләгебезне гел соңгы чиратка куеп өйрәнгән...тик, иң мөһименә кемнәндер рөхсәт сорамыйча үзебез дөрес дип санаганча карар кабул итәргә өйрәнсәк иде. Бу менә шушы очрак... Күңеле теләгәндә кайта алмавы гомере буена исеннән китмәячәк!!! Безнеке үтте...кире кайтарып булмый. Яшьләр, сезгә сүзем: ирне дә кимсетми үз теләгегездә нык торып, күңелегез кушканны үз акылыгызга, хисегезгә таянып гамәлгә салырга өйрәнегез!!! Без теләгегебезне аңлап үтәү түгел үтәргә теләмәгән дә ир кешене акларга тиеш түгелбез! Бу хикәяне укытып күптәннән әйтәсе килгән фикеремне Аллаһ фарыз итте күрәсең!!!
    SOS! Җанымны коткарыгыз!
  • 2 май 2021 - 15:11
    Без имени
    Бик яраткан артискам. "Сүнгән йолдызлар" дагы Сәрвәре генә дә аның буй җитмәс талантка ия икәненә дәлил.
    Җаным монда кала...
  • 2 май 2021 - 23:15
    Без имени
    Гажэеп дэрэжэдэ талантлы актриса турындагы язма очен рэхмэт. Олкэнэя барган саен, матурлыгы арткан кешелэр була. Аларнын эчке матурлыгы тышкы гузэллеккэ кушыла. Флера Хэмитова шундйлардан. Сабырлыгы,горурлыгы,гузэллеге белэн сокландыра ул. Хаман да сокландыра...
    Җаным монда кала...
Реклама
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»