«Нәсел шәҗәрәсен өйрәнгәндә ирем белән туганнар икәнебезне белдем»

Үткәнне белмәгәннең киләчәге юк, диләр. Архив эше буенча Дәүләт комитеты гаилә шәҗәрәләрен төзү һәм тамырларны белүне популярлаштыру максатыннан инде өченче ел бәйге уздыра. Традиция буенча Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында финал өлеше уза. Гаиләләр өчен зур бәйрәм бу.

Сабадан килгән Ахунҗановлар нәселендә барлыгы 700 ләп кеше санаганнар. «Барыбыз да җыелып Сабантуй үткәргән булды, быел бу бәйгедә катнашу безнең нәсел өчен зур бәйрәм төсмере алды», – дип сөйли Раилә Галәвина. Нәселләре 700 кешене берләштерә икән. Алар уналты буынга кадәр үз тамырларын барлый. Моннан ун ел элек хәтта Ахунҗан Сабан туе үткәрәләр. Ул вакытта 485 кеше булганнар. Ун ел эчендә алар нәселе бер авыл халыкка баеган. Туганнар бөтен Татарстан буенча гына түгел, Россия буенча сибелгән, хәтта Кореяда да яши икән. «Безнең Ахунҗан бабабыз 1868 елда Олы Шыңар авылында туган. Ул сәүдәгәр булган. Ун бала тәрбияләгәннәр. Халыкны ачлыктан коткарган кеше дип беләләр аны. Ул әҗәткә бирүдән курыкмаган. Авылга ярдәм иткән. Әмма 1930 елларда аны сөргенгә сөрәләр. Ул ике төпчек баласы һәм хатыны белән Магнитогорск якларына китә. Бик авыр тормыш белән яши һәм өч елдан соң тиф авыруыннан үлә. Хатыны Шыңар якларына кайта, әмма үзенә урын таба алмый, кире Магнитогорскига китә. Без менә шул Ахунҗан нәселе инде», – ди Раилә. Хәтта нәсел тамгалары бар. Ул аларның уч төпләрендәге линияләр белән тиңдәш. Тагын бер байлыклары – сандыкларында 135 еллык күлмәк саклана. Ул Ахунҗан бабайның хатынының күлмәге.

 


Буа районыннан Ләйлә Латыйпова-Нәгыймуллина тамырларын барлар өчен Казан, Уфа архивларында утыра. Нәсел шәҗәрәсен төзегәндә ире белән туган икәнен ачыклый.

«Иремнең тамырлары безнең тамырларга хәтта өч җирдән килеп тоташа булып чыкты. Бу хакта беркем белми иде. Үземә чын-чынлап ачыш ясадым», – ди ул. Ләйләнең әтисе Рәис абый курайчы, гармунчы. «Кызым кияүгә чыккач, шулай ике фамилияле нәсел агачыбыз барлыкка килде инде хәзер. Кияү белән туганнар булып чыктылар», – дип көлә.
 Татарстан – күп милләтле республика. Бәйгедә Алабугадан Әмирбәковлар гаиләсе катнашу да гаҗәп түгел. Әлеге нәселнең тамырлары Дагстаннан ук. Зөләйха ханым сөйләгәнчә, аның әтисе Вакыйф абый Дагстаннан. Ул Ленинградта мәдәният институтында укый һәм аны эшкә Алабугага җибәрәләр.  Ул шәһәрне хәтта картадан да таба алмый. Бергә укыган дустына Казанга хат яза. Дусты аны каршы алып Алабугага озата. Эшли башлагач Дагстаннан хатынын белән улын алып килә. Шул рәвешле 50 ел буе бер урында – мәдәният һәм сәнгать көллиятендә эшли. Ярты гасыр чит җирдә яшәсәләр дә, тамырларын да, традицияләрен дә, телләрен дә онытмыйлар.

«Алабугада Дагстан якларыннан килеп төпләнгән 52 кеше яшибез. Һәр бәйрәмне бергә җыелышып үткәрәбез», – ди Зөләйхә ханым.  Бәйгегә дә бөтен гаилә һәм диаспора белән җыелып килгәннәр. Татарстанда тусалар да, балалары тамырларының мәдәниятен, телен белә. Ел саен Дагстанга барып йөриләр. Бәйгегә Зөләйха ханымның кызы Дагстан халкының милли ризыкларын пешереп алып килгән. 
«Традицияләр, гаилә бәйрәме бу! Күпмилләтле республиканың зур байлыгы. 18 буын бабаларын белүче гаиләләр барлыгы сокландырды. Буыннан-буынга тапшырылган мәгълүмат бит инде бу. Республиканың ныклыгы менә шушы гаиләләрдән башлана. Шәҗәрәләрне өйрүне үзенә күрә бер тәрбия чарасы да бит. Татарстанда моңа игътибар ителә икән, димәк, республика киләчәге ныклык кулларда.  Халыкның традицияләре күктән очып төшми, менә шулай тарих белән тәрбияләгән буыннан-буынга сакланып бара», – диде  фестивальгә килгән  Дәүләт Советы рәисе Фәрит Мөхәммәтшин.  


Фестивальдә җиңүне Сабадан Ахунҗановлар, Буа районыннан  Латыйпов-Нәгыймуллин һәм Бөгелмә районыннан Малыхин-Ковальчук гаиләләре яулады. Аларга акчалата бүләкләр тапшырылды. 
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7188
    7
    65
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4468
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2942
    4
    36
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    4823
    0
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9631
    6
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда