Хатыным авылга кайтмый

Рамил С., Чаллы шәһәре:

Атна ахыры җитсә, безнең өйдә тавыш чыга. Сәбәбе: хатынымның авылга – әни янына кайтасы килми. Өйләнешкән генә елларда болай түгел иде ул. Атна ахыры җиттеме, авылга җыена идек. Анда мең төрле эш көтеп тора: тиресен чыгарасың, печәнен чабасың, көтүенә чыгасың... Хатыным – шәһәр кызы, аны ишегалды, абзар тирәсендә йөртмәдек, ул өйдәгесен карап, ашарга әзерләп, әнигә булышкалап йөрде. Авыл һавасын, авыл мунчасын ярата да кебек иде. Ник хәзер үзгәрде ул – аңламыйм. Әни дә картайды, кайтып булышмыйча булмый. Миңа үземә генә кайтып килүе берни дә түгел анысы, инде печән чабып, тирес чыгарып йөрисе юк, әни терлекләрен күптән бетерде. Без парлап кайтып, бергәләп чәй эчеп, мунчасын кереп, аз-маз эшен карашсаң, ул шуңа да бәхетле. Әниләре кайтмагач, балаларның да кайтасылары килми.  Хатыным белән сөйләшеп тә караганым булды. «Синең туганнарга беркайчан да минем кирәгем булмады. Эшләгән эшемне дә ошатмадылар. Шәһәр кызы эшләгән эш, дип, мыскыллап көләләр иде», – ди. Ялгыз каз кебек йөрүе әни алдында да, күршеләр алдында да читен.


Нурия Гатина, 43 яшь:

Мин инде 18 ел килен. Әти-әниләребез күрше авылларда яши. Бер кайтканда иремнең әти-әнисенә керергә дә, безнекеләргә дә җитешәбез. Соңгы вакытларда кайнана-кайната янына кайтасым килми башлады. Яшьрәк вакытта игътибар ителмәгәнме, шулай тиеш дип кабул ителгәнме – нәрсә генә эшләсәм дә кайнанама ошамый икән бит. Начар күңелле дә түгел ул үзе. Картая-картая, кеше бозыла диләр бит, инде ул да олыгайды, мин дә кырыкны узып киттем, бәлки, шуңамы, бер-беребезнең гаебен күрергә генә торабыз. Бер-ике генә мисал: кайнанам без кайтышка шулпа куеп, ашны булдырып тора. Аш бүлүне миңа тапшыралар. Ләкин ничек кенә бүлсәм дә, кайнанама ярап булмый. Куерак итсәм, ник шулпасын аз салдың, дип, артымнан чүмеч белән шулпа өстәп йөри. Сыеграк бүлсәм: «И-и, моны кем генә ашар икән, бер дә токмачын салмагансың бит», – дип, токмач китереп сала.  «Сез шәһәрдә «культурный» итеп өйрәнгән шул инде», – дип, кискән ипидән дә гаеп таба. Чәй ясау – монысы инде бөтенләй бер фәнни эш сыман.  Чәе яхшы икән әле, шуны гына ясыйм, дисәң, монысын ташла, дип, ташлаттыра. Икенче юлы яңаны пешерим дисәң: «Бая гына пешергән идем бит, ник аны түгәсең?» – ди. Куе ясасаң (ә алар үзләре сөтләп, куе итеп эчә) – чифир иткәнсең, сөтен күбрәк салсаң – «Мәскәү күренә»... Анда кайтсам, нәрсәне гаеп итәрләр дип, гел киеренкелектә торып арып бетәм, шуңа да кайтмый калу җаен эзлим.

Җырчы, шоумен Зөлфәт Зиннуров, 36 яшь:

Хатыным Гөлназ белән гаилә коруыбызга 8 ел. Ике якны да тигез күрергә тырышабыз: бер юлы безгә кайтсак, икенчесендә хатын ягына җыенабыз. Күз тия күрмәсен, әни килене белән уртак телне тиз тапты. Һәрнәрсәне бергә киңәшләшеп эшлиләр, бергә планнар коралар. Хәтта мине дә икәүләшеп сүгәләр. Берәр нәрсә булса, әни гел Гөлназ ягына баса. Яшерен сүзе булса да, башта икәү сөйләшәләр, аннары гына мин беләм.
Гаиләдә тавыш чыкса, әниең белән хатының уртак сүзгә килә алмасалар, яшәве  кыендыр ул. Тавышка кала торган була икән, иң яхшысы – аларның күрешми яшәве. Хатын авылга кайтып, әни белән әрләшеп, тавыш чыгара, бер-берсеннән гаеп кенә табалар икән, аны авылга үзем дә алып кайтып, әнинең йөрәген боздырмас идем.
Ләкин яратмауның, нәфрәтнең дә ниндидер бер сәбәбе булырга тиеш. Ник кайтырга, иренең әнисен күрергә теләми ул килен? Димәк, сүз ишеттергәннәр, эшен килештермиләр, тәнкыйтьлиләр.  Бу очракта бергә утырып, уртага салып сөйләшеп караргадыр, бәлки. Олы кешегә дә үзен олыларча тотарга, яшьләрдән акыллырак булырга кирәк. Дуслашуга беренче адымны ул ясаса да ярый.
Һичьюгында әнинең үзен шәһәргә алып килергә була. Хатын белән икесенә концерткамы, театргамы билет аласың да... Алай да булмаса, авылдан әнине чакырып, Коръән ашы укытасың. Ә мулла белән алдан ук сөйләшеп куясың: «Әни белән хатын үзара тату түгел. Шул темага берәр вәгазь сөйлә әле», – дисең.
 
Ләлә БӘҺРАМШИНА,
психолог

Бу ситуацияне дүрт яссылыктан карарга кирәк. Беренчесе – хатын. Ул иренең әнисе – кайнанасы янына кайтып, аңа булышудан баш тарта. Сәбәбе билгеле кебек: эшен тәнкыйтьлиләр, булдыксызлыкта гаеплиләр. Гаҗәп түгел: ул шәһәр кызы, авыл тормышын белеп тә бетерми. Ә бит моны хатын-кызның иренә булган мөгамәләсенең көзгедәге чагылышы дип тә уйларга була. Авыл егете дә шәһәр тормышын баштарак белеп бетермәгәндер, аның да нәрсәседер килеп чыкмагандыр. Хатын үзен ничек тотты икән соң, ирен тәнкыйтьләмәде, аны булдыксызлыкта гаепләмәде микән? Бәлки, ул да аны аңлап бетермәгәндер, кайдадыр ярдәм итеп, булышып җибәрәсе, кечкенә генә уңышларын да күреп үсендерәсе булгандыр... Тормышта нәрсәнедер үзгәртәсең килә икән, иң элек аңа мөнәсәбәтеңне үзгәртергә кирәк. Бу очракта хатын-кыз иренә мөнәсәбәтен үзгәртергә тиеш. Шушы гамәле белән ул бит аның нәсел тамырларын ихтирам итмәвен белдерә. Югыйсә кайчандыр ул бу егетне үзе сайлаган, аның әти-әнисен дә кабул итәргә риза булган. Тамырларыннан өзеп, ул ирен яшәү энергиясеннән мәхрүм итә.
Гаилә, гомумән, парлы мөнәсәбәтләр өч ноктага таяна: аралашу, үзара симпатия, уртак шөгыль. Уртак шөгыль ул – фатир да, балалар да, ике якның әти-әнисенә булышу да... Хатын, моннан читләшеп, гаилә мөнәсәбәтләрен куркыныч астына куя. Аралашу һәм симпатия җитәрлек күләмдә булганда гына бу гаилә сакланып кала алачак.
Хатынына карата булган тәнкыйтьне ир кеше дә күргәндер бит. Ул аның шәһәр кызы икәнен белә, авылдагы бөтен эшне дә кечкенәдән өйрәнеп үсмәгәнен аңлый. Шулай булгач, ул әнисе, туганнары белән җайлап кына сөйләшергә, аларга аңлатырга тиеш иде.
Килен кайнана туфрагында үсә, диләр. Шәһәр кызы булган килененә карата әни кешегә дә йомшаграк булырга, аның тырышлыгын күрергә, мактап үсендерергә кирәк булгандыр. Уңышларын күреп мактаса, булдыра алмаганына күз йомса, бәлки, бу хәл килеп тә чыкмас иде. Килен ул – синең газиз балаңны яраткан кеше, балдан татлы оныкларыңның әнисе.
Дүртенче яссылык – балалар. Алар – нәсел агачының җимешләре. Әти-әни ул агачның кәүсәсе, әби-бабайлар – аның тамырлары. Тамырларда – нәсел энергиясе. Аннан өзелгән балалар яшәү сутын кайдан алырга тиешләр?  Балаларга канат кую, аларның талантын ачу өчен бу энергия бик мөһим.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    10294
    5
    129
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    6084
    1
    82
  • 7247
    2
    52
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8276
    1
    46
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 19 сентябрь 2020 - 07:50
    Без имени
    Минем курше авылга к лен булып тошкэн апам нэк шушындый тормыш а гомер кичерде, кайнэсе эгэр балалар га берэр кием алса апам барында мичкэ ата иде дип сойли, бер вакыт малае на бурек алып кайткан идём кулымнан тартып алдыда янып торган мичкэ а ты ди, ике каен сенелсе бар иде эти _энисе урынга калгач пинсэлэрен алдылар, э кайтып та алып китеп тэ карамадылар алар вафат инде хэзер, э апамны хэзер бик авыр чир бэреп екты шулай бер рэхэт курмэде язсан язып бетерэ торган тугел роман язырлык анын тормыш, аллам андый тормыш ны бер кемгэ дэ курсэтмэсен
    Инде минем чират...
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
  • 18 сентябрь 2020 - 14:47
    Без имени
    Шуннан ни булды?
    Яңгыр 
  • 18 сентябрь 2020 - 15:05
    Без имени
    Фото, фото, купме хатирэ саклый. Ойгэ кайткач, экрен генэ фотоальбом алып, карап утырырга яратам. Менэ балачак, менэ усмер чак, менэ мин инде усеп житкэнмен. Бу ваеыт аралыгында ни генэ булмады, ни генэ тормышта алышынмады. Сагынып искэ аласын. Тагын бер кайтыр идем дип эченнэн генэ хыялланасын.
    Фотолар дәвалый? 
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...