Иң кирәкле фән


«Укымасагыз, кая барырсыз? Укымаган кеше бу тормышта беркем түгел», – дип өйрәтәләр иде безне мәктәптә. Укымаска дип өндәвем түгел, әмма белеме булмаган кеше уңышка ирешә алмый дигәннәренең кайчагында бигүк хак фараз булмаганын тормыш үз дәлилләре белән раслап тора.

Нигә шулай булгандыр инде ул, классташ малайлар, хәер, кайбер кызлар да, укыганда әллә ни тырышлык куймыйлар иде бездә. Дәрес әзерләү ише мәшәкать белән баш катырып утырды микән алар югарырак сыйныфларда? Юктыр, күчертүче  барында соң... Сыйныф җитәкчебезнең ялкау «икеле капчыкларын» такта янына тезеп ачуланганнары әле дә күз алдымда. «Сез, үскәч, кем булырмын дип уйлыйсыз? Укымаган кешене фермага да эшкә алмыйлар хәзер. Урам себерергә дә яраксыз кешеләр буласыз бит». Аналарча кайгырту белән, бу егет-кызларның киләчәк тормышы өчен йөрәге янып әйткән инде ул бу сүзләрне.
Тугызынчыда укыганда, язмыш мине классташларымнан аерды. Вакыт-вакыт  искә төшеп, аларның язмышлары ничек булганын беләсем килгән чаклар күп булды. Ничек тәмамлады икән алар мәктәпне, кайсы кая урнашты икән? Кемнәр булып эшлиләр икән? Егерме еллап мин боларның берсен дә белми яшәдем. Интернеттагы социаль челтәрләрдән эзләштерүем дә файда бирмәде. Хәзер инде интернет заманы югыйсә, ник берсен дә очрата алмадым аларның – үзем дә аптырыйм.
Узган ел классташларым мине үзләре эзләп тапты. Очрашуга чакыралар. Бик теләп ризалаштым. Очрашу урынын Ашыт буенда билгеләгәннәр.  Түземсезләнеп, классташларым белән күрешер мизгелләрне көтәм. Күбесенең инде йөзе генә түгел, исем-аты да онытылган. Исемен хәтерләсәм, фамилиясе искә төшми, фамилиясе хәтердә булганнарның исемнәре юк. Танырмынмы икән аларны? Егерме ел гомер мине дә шактый үзгәртте. Чәчләренә көмеш бертекләр иңгән ике бала анасы ханымда элеккеге арык гәүдәле, толым очларына күбәләкләп бәйләнгән бантик таккан классташ кызларын абайлармы икән алар да?
Без җыелышырга сөйләшкән тыкрыкка олы юлдан яхшы гына бер машина борыла. Рульдәге ир-атны танырга теләп, никадәр генә тырышсам да, хәтер «ләм-мим». «Танымыйсың инде әллә, классташ?!» Кешенең йөзе үзгәрсә дә, тавыш төсмере үзгәрми диләр. Йөзеннән түгел, тавышыннан бергә укыган «икеле капчыгының» берсен танып алам. Калганнар да озак көттерми, тар тыкрык берсеннән-берсе шәбрәк машиналар белән тула.
Ашыт җәйләвендә табын корып утырышкач, журналистлык кызыксынуым белән, классташларымны күзәтәм. Болар мин белгән теге «икеле капчыклары»мы соң? «Урам себерергә дә ярамассыз», – дип ачулана иде бит укытучы апабыз. Классташларымның берсе дә тормышта төшеп калган кешеләргә охшамаган. Һәрхәлдә, урам себереп көн күрүчеләр генә түгелдер. Шәп машиналары, яхшы киемнәре фани дөньяның ямен дә, тәмен дә белеп яшәүчеләр икәнлегенә ишарәли. Бер малаебыз һич кенә дә тапкырлау таблицасын ятлый алмый иде. Ике-икең ничә була дигән сорауга да тотлыкмыйча гына җавап биргәнен хәтерләмим. Каршымдагы шат күңелле, энәдән-җептән киенгән ир уртасы егетнең кайчандыр әнә шул икегә-икене тапкырлый алмаган малай булуына ышануы ай-һай кыен. Хәер, беләсезме, бүгенге акылым белән аңлыйм, алар белемсез дә, надан да булмаган. Малайларның күбесе урта сыйныфларда укыганда артык тырышлык куймый бит ул. Үзем дә малай үстергән кеше буларак әйтәм. Укытучылар да сүземнең дөреслеген раслар. Ялкаулык та, үҗәтлек тә, кирелек тә була инде аларда. Дәрескә әзерлексез килгәч, билгеле, «икеле» куймый нишләсен укытучы? Ә менә югары сыйныфларда укыганда кичәге «икеле капчыклары» танымаслык булып үзгәрә. Элек эленке-салынкы йөргән егетләр үзләренә нинди белем кирәген тиз тоемлап, үткәннәрне хәзер куып җитәргә сәләтле була икән. Мөгаен, безнең классташлар да шушы төркемгә кергәндер.
Әнә бит, ак эшәпәдән утырганы – фермер, гектарлаган җиргә иген чәчә, меңәрләгән баш савым сыеры тота. «Аллага шөкер, тормышым кешенеке кебек: ике балам, ике катлы йортым бар, елга ике тапкыр чит илгә барабыз», – сүзе дә акыллы, эшләгән эше дә... Надан кеше моны булдыра аламы?
Классташларым өчен чын күңелемнән шатландым. Араларында шәһәргә китүче бер-икесе булса да, күбесе туган авылларында яшәп калган, матур йортлар җиткергән. Үзләренә насыйп ярлары да очраган...
Мәктәптә «бишле»гә укымасалар да, башкасын –  тормыш фәнен «бишле»гә үзләштергән алар, ә тормыш фәнен яхшы белгән кеше беркайда да югалып калмый шул инде.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Киткәннәрне нигә туктатырга? Гөлнара, матур төшләр күреп, татлы йокыга талган иде... Менә ул Камышлыкүл болынында яланаяк йөгереп йөри. Бу аның кыз чагы икән бит.
    6562
    0
    96
  • "Син безгә кыз килеш килмәдең..." Минем икенче балам ашыгыбрак – алты ай ярымнан ук туды. Нигә болай иртәләгәндер, андый сәбәп тә юк к
    9188
    0
    73
  • 4316
    0
    49
  • Бүләк Уфада яшәп иҗат итүче язучы Дилә Булгакова хикәяләрендә нечкә хис, драматик лиризм өстенлек итә, геройның иң тирән күңел кичерешләре ачыла. Укучылар аның шигырьләрен, нәсерләрен, балалар өчен язылган әкиятләрен дә яратып кабул итә. Ә аның шигырьләренә язылган «Кыр казлары», «Сагынам», «Үпкәләмә» кебек җырлары халык арасында бик популяр.
    3435
    3
    37
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 15 апрель 2021 - 10:33
    Без имени
    Йомшак күңелле балалар үзләре башлап сөйләшергә дә белмиләр шул. Минем дә бердәнбер улымның йөрегән кызлары үзеннән олы була. Ахрысы, кызлар үзләре кыюрак минем улымнан. Берни дә әйтеп булмый. Үзе тормышын үзе корсын, дип, барысына да риза мин.
    Улыбыз өч балалы хатын алган...
  • 15 апрель 2021 - 08:49
    Без имени
    Мескен апа, жылап укыдым. Рэхмэт Фагилэ
    Сания апа бәхете
  • 15 апрель 2021 - 09:13
    Без имени
    Тиле Бергена торле булмый шул! Анны биргэн акчаларын нык жыеп тоталар иде..узендэ берэр торып урын кара Иден бу кон килэчэге кон кебек ачык иде лэбаса!
    Бумеранг законы 
  • 15 апрель 2021 - 06:36
    Без имени
    Кайчандр улда бит хатыныкы г-на булган син аны аертп алдын.алай бэхетле булп буламы. Тап башканы буйдак аерылганны. Хэм яшэ гаилэ короп балан булгач бэлхем иялэшерсен. Купме хатын ялгыз тормош алып бара. Авыр булсада. Баласы дип Яши. Парлы матур гаилэне бозоп аерп яшэмэгез. Гел тормош ак полосадангна тормый. Ометлэнеп яхшы хыяллар, эчкерсезлек уцсезлек б, н яшэргэ кирэк. Кешегэ хэттэ дошманынада яхшы телэк телэсэ, узендэ унай ягы б, н кайтр.
    Бумеранг законы 
  • 15 апрель 2021 - 06:49
    Без имени
    Гомер буе матур тороп булмый, аннан баланы сонга калп тапсан, устеруе читен. 35 тэ2 табалар.ул барбр хатынын ташламый, тормош алып баррга ул яхшы, балалары очендэ яхшы эни. Атнага 1 Ир курэм дип ят инде. Ялгзак булып. Анлаш. Анын б, н. Яшьлек утэ сизмисен олгайганны. Хатыны белсэдэ дэшми. Топле. Ул бары синен назын рэхэтлеген алыр оченгнэ килэ бит. Утрып чэйдэ эчмэгэч. Бу ярату тугел. Э син куркасын авырлыктан тормош алып бара алмам башка б, н дип. Акча эз булсада житэ. Куп булсада бетэ. Парлы булып анлашп яшэгэндэ житэ.
    Cөяркәм фатир бүләк итте
Реклама
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи