Сез беләсезме? Казан – җиңүгә канатлар биргән шәһәр! 

Бөек Ватан сугышы елларында Казан илнең әһәмиятле тыл үзәге санала. Аны сәнәгать үзәге, фән үзәге, медицина үзәге дип тә йөртәләр. Шәһәрнең 139 предприятиесе хәрби продукция җитештерүгә көйләнә. Казан үзәктән һәм илнең көнбатышыннан эвакуацияләнгән 70 предприятиене кабул итә. 

С. П. Горбунов исемендәге Казан авиация заводы, сугыш елларында 387 нче завод дип йөртелгән Вертолет берләшмәсе, оптика-механика заводы, мех комбинаты, дары заводы... фронтны 600 төрдәге корал,  хәрби техника белән тәэмин итә. Кызыл Армия сугышчылары өчен 200 төрдәге хәрби кием тегелә: 822 мең шинель, 2,3 миллион шаровар һәм гимнастерка, 6 миллион пар киез итек, 5 миллион пар күн итек, 4,4 миллион бүрек һ.б. Илдә бердәнбер булган Казан кетгут заводы хирургиядә кулланыла торган кетгут җепләре чыгара. В.В.Куйбышев исемендәге Казан кинопленкалар фабрикасында фронт өчен авиапленкалар, аэрофото кәгазьләр, рентген пленкалары җитештерелә.   

Казан дары заводы сугышның дүрт елында 103 мең тонна дары җитештерә. Ул атаклы «Катюша»ларны корырга тотыла. 

Казан авиация заводы 10 меңнән артык «Пе-2» самолет-бомбардировщигы чыгара. Һәр алтынчы хәрби самолет Казанда җыела.    

Казан СССРның фәнни үзәгенә әйләнә. СССР Фәннәр Академиясенең 33 учреждениесе Татарстан башкаласына эвакуацияләнә. Арада 1884 фәнни хезмәткәр, 39 академик, 44 член-корреспондент була. 1941 елның августыннан СССР Фәннәр Академиясе Президиумы Казанда урнаша. СССР Наркомфины, Госбанк, илнең Һава флоты баш идарәсе, РВ-84 Үзәк радиостанциясе, Конструкторлык бюросы Казанга күчә. Сугыш чоры Казаны атаклы Королев, Глушко, Туполев, Завойскийларны хәтерли. 

Казанның 45 госпиталендә 334 сугышчы һәм командир дәвалана, шуларның 62% ы фронтка озатыла. Сугыш елларында Казанда 11 донорлык пункты эшли. Көн саен фронтларга һәм эвакогоспитальләргә 60 литрга якын кан җибәрелә. СССРның йөзләрчә врачы Казан ГИДУВы базасында фронтта эшли торган врачлар буларак әзерлек үтә. 

Шәһәр халкы инициативасы белән фронт өчен җылы киемнәр җыела, халыктан җыелган акчага «Советская Татария», «Колхозник Татарии» танк колоннасы, «Совет Татарстаны» авиаэскадрильясы төзелеп фронтка озатыла. 

Бөек Ватан сугышында Чиләбе – танклар, Горький (Түбән Новгорд) – минометлар, Казан хәрби самолетлар җитештергән, дип әйтәләр. 

 Әйе, Казан – Җиңүгә канатлар биргән шәһәр ул! 

 Бөек Ватан сугышы елларында Казан предприятиеләрендә эшләгән тыл хезмәтчәннәренең фидакарьлеге Россия Федерациясенең «Хезмәт батырлыгы шәһәре» дигән мактаулы исем белән бәяләнде. 


      

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 8167
    4
    110
  • Яңа йорт Әлфия йокысыннан уянуга, янында яткан иренең чигә чәчләренә саклык белән генә кагылды да, аны уятудан куркып, иреннәре
    9786
    5
    72
  • Син мине гафу ит Экраннарга «Зөләйха күзләрен ача» фильмы чыккач, күпләр андагы кайнана образын кабул итә алмады. Татар карчыклары андый усал булмаган, дигән фикерләр дә ишетелде. Бүген язарга теләгән вакыйгам – геройларымның исемнәре үзгәртелсә дә, тормыштан алынган чын хәл. Арабызда Галимҗан Ибраһимовның Сабирасыдай («Татар хатыны ниләр күрми») усал кайнаналар әле дә бармы дигән сорауга җавап табарсыз сез анда.
    9501
    2
    62
  • Дәва Авылына кайтты. Авыл үзгәрмәгән, ул – үзгәргән. Хәтта исәнләшеп үткән авылдашлары да, танымыйча, артыннан карап калды. Нәфис гәүдәле, сара чәчле хатын ят иде аларга. Ә ул бер ел элек кенә дегет кебек кара чәчле, интегеп яшәгәне йөзенә чыккан Мәрсилә иде бит. Тик аның тормышындагы авырлыклар узды. Ак полосадан бара ул. Чәчен дә шуңа буятты...
    4987
    4
    51
  • 4300
    0
    38
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 6 август 2020 - 11:58
    Без имени
    Бик матур язгансыз Венера !Э чынлыкта бу булган хэл !Фэридэ ул чыннан да бик лаеклы ,хормэтле ,бик чибэр дэ унган да хатын -кыз !Исеме генэ узгэртелгэн .
    Күз яшьләрең булып мин тамам...
  • 6 август 2020 - 15:36
    Без имени
    Сабак алмаган бу хатын
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 19:21
    Без имени
    Йозлэтэ чыгар ул аферисттан-узе генж тугел-7 буынына кадэр тошэр лэгьнэте!
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 00:58
    Без имени
    Исән - сау Илдар! Тырыша- тырмаша Рузалиясе белән яшәп ята. Сәламәтлеге алга таба түгел, алай да бирешми. Һәр көнгә сөенеп, Аллага шөкер дип яшиләр. Юмористик хикәяләре һәрдаим "Татарстан яшьләре" битендә дөнья күрә. Биш китабы чыкты, алтынчысының табадан төшкәнен көтәләр.
    Мәхәббәт сурәте
  • 5 август 2020 - 20:19
    Без имени
    Ачыктан ачык ирегезгэ эйтегез, без кем сон сина дип. Нармальный хатын яшь баласы булган килененэ булышыр иде, сездэ узем эзерлэп идем дип. Юбилей бит диеп. Э малае аркылы эш йортмэс иде. Или узегез кайнана бн ачыктан ачык сойлэшегез. Акылы булса анлар. Э болай тавыш тын булмагач, сезгэ ошый дип уйлый. Ир кеше ойдэ нэрсэ бар нэрсэ югын белми ул. Тавыш чыга дип тэ курыкмагыз, бер чыгада бетэ ул. Э бала бн берни эйтмичэ, ачуыгвзны эчкэ йотып кайтып китеп, доресен эйтергэ кирэк. Алар ял итэсе килгэндер дип кенэ уйларга может.
    Көйсез кайнана хикмәтләре
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...