Ян-ян, йолдызым!

Узган елның ноябрь аенда чүлмәкле бер гөл бүләк иттеләр миңа. Шундый кызык: чәчәге юк, өске яфраклары комач кебек кып-кызыл, ә аскы яфраклары яшел. Өстенә йолдыз куелган яңа ел чыршысы диярсең.

«Йолдыз» бик озак куандырды безне, шиңмәде, коелмады. Ләкин язлар җитеп, кояш турырак карый башлагач, суны ешрак сипкәнне сорый торган гадәте барлыкка килде. Аннары май бәйрәмнәре җитте, һәм без дүрт көнгә авылга кайтып киттек.

Килсәк, матур гөлем бөтенләй шиңгән, яраклары чүпрәккә әйләнеп, салынып төшкәннәр. Су да, ашлама да коткармады – чүлмәктә шәп-шәрә ботаклар гына тырпаеп калды. Әмма, ботакларның куеныннан шытып килгән яшь бөреләр аның кабаттан шаулап үсеп китәренә өмет бар дип ышандырды мине.

Бу гөлнең исемен дә белми идем, кемдер аны «Раштуа йолдызы» диде. Аның исеме – пуансеттия икән. Үсә торган җире – Мексика. Европага аны беренче тапкыр АКШнең Мексикадагы беренче вәкиле Джоэл Робертс 1829 елны алып кайта.

Пуансеттиянең бездәгесе кебек яшелле-кызылы да, яшелле-агы, яшелле-сарысы да була икән. Балкып торган бу өске яфраклар гөлнең чәчәге түгел, ул аның чәчәк яны яфраклары гына. Чәчәкләре исә вак кына, күзгә күрексез генә.

Кибеттән пуансеттия сатып алырга теләсәгез, аның уртадагы өске бөреләренең күбрәк булганын сайлагыз, димәк, «чәчәкләре» күбрәк булачак, озаграк балкыячак.

Бу гөл нәзберек түгел. Суны да уртача сипкәнне, яктылыкның да, җылылыкның да уртача гына булганын ярата.

Әгәр дә гөлегезнең комачтай матурлыгы озак саклансын яки яңабаштан чәчәк атсын дисәгез (мәсәлән, минем гөлемнең әле комач төсле яфрагы юк, барысы да ямь-яшел килеш утыра), билгеле бер кагыйдәләрне үтәргә кирәк икән.

Яңа елга чәчәк атсын өчен сентябрь башларында аны кыска көн режимына күчерергә кирәк – көн кичкә авышу белән өстенә караңгы төстәге капчык кидереп, иртән генә ачарга. Суны исә туфракның өсте кипшергәч кенә сибәргә. 2-3 атнадан пуансеттия чәчәк бөреләре ясый башларга тиеш.

Бәйрәмнәр узып, комач төсле яфраклары коелып, ботаклар шәрәләнгәннән соң, төбеннән 10 см гына калдырып, ботакларны кыскартабыз, гөлнең үзен караңгы һәм салкынча урынга куябыз. Су сибүне сирәкләтәбез. Май башында җылыга һәм яктыга куеп, «уятабыз», кирәк булса, зуррак чүлмәккә утыртып, туфрагын алыштырабыз. Яңа ботаклар җибәргәч, иң көчле 3-4 ботакны гына калдырып, калганнарын өзәбез. Ике атнага бер комплекслы ашлама белән тукландырабыз.

Гөлнең яфрак очлары көю бүлмәдәге һаваның коры булуын белдерә, аңа өстән су бөркеп, бераз дымландырырга кирәк.

Пуансеттияне пәрәвез талпаны һәм борчалар бик интектерә. Бу очракта «Фитоверм», «Интавир» кебек препаратлар бөркиләр.

Ул – агулы гөл, өйдә сабый балаларыгыз, гөл кимерергә яраткан мәчеләрегез булса, игътибарлы булыгыз. Тәнгә суты тисә, аллергия башланырга мөмкин, гөлне кискәндә, күчереп утыртканда кулыгызга перчатка киегез.

Үрчетергә теләсәгез, яшь ботакларны өзеп алып тамырландырырга мөмкин.

 

Ел саен 12 декабрь көнне Америкада Пуансеттия көне уза.

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 7816
    1
    68
  • Балан ачылары Әйдәгез, без бу хатынның исемен күрсәтмибез. Шулай исемсез генә булсын ул. Аның ни атлы булуы мөһим дә түгел бит. Ул – шушы көндәлекләрнең хуҗасы.  Теләсәгез, бастырыгыз, гыйбрәт булсын дип, егерме ел элек язылган дәфтәрләрне, миңа биргән иде.
    7758
    1
    53
  • «Насыйбың булыр әле!» Әдибә эштән кайтып керде дә, бермәлгә ишек төбендә тукталып, йорт эченә күз салды. Их, күңелгә рәхәт тә соң нур бөркеп торган өеңә кайтып керүләре! Бар җирдә дә тәртип,
    5712
    2
    53
  • Югалткан мәхәббәт Фәридә Казандагы сәүдә йортында йөргәндә үзенең яшьлек мәхәбәтен очратып, имәнеп китте. «Айрат!» – дигән cүз әйтерсең хатынның теленнән кош кебек чыгып атылды.
    4053
    1
    46
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 12 май 2021 - 11:54
    Без имени
    Дура - бердэнбер туры килгэн суз. Ничек шулкадэр узенне яратмаска була ул,анламыйм
    Сабыр төбе – кара упкын
  • 11 май 2021 - 13:31
    Без имени
    Нигэ мэктэпкэ кереп балаларны.атып ктергэч кенэкуркыныч чаралары курелэ?Кая булган охрана?
    «Әни, аталар, без парта астында....»
  • 11 май 2021 - 14:59
    Без имени
    Аллаһы тзгалә сабырлыклар юирсен. Сабыйларга шифа бирсен Раббыбыз.
    Террорист кулыннан зыян күрүчеләр арасында хәзрәт балалары да бар
  • 11 май 2021 - 23:40
    Без имени
    Аллаһ ярдәменнән , рәхмәтеннән бер мизгелгә дә калдырмасын! Балалар исән - сау терелеп чыксыннар! Бик авыр кайгыгыз белән уртаклашам..Аллаһ Раббым сабырлык, түземлек бирсен. Әмин!
    Террорист кулыннан зыян күрүчеләр арасында хәзрәт балалары да бар
  • 12 май 2021 - 11:24
    Без имени
    Бик кызганыч.Яшь кыз баланың гомере өзелде.Ата- анасы,туганнары өчен бик зур кайгы. Хезмәт юлын күптән түгел генә башлаган укытучы,мәктәпне,балаларны яратып эшләгән бит ул. Авторга әйтәсе сүзем шул- Эльвира чын укытучы,шуның өчен үзенә авыр булса да мәктәбен,укучыларын калдырып китә алмаган.Мәктәп тормышы белән яшәгән,укучылары ,аның өчен,иң кадерле кешеләр булганнар.Ул җаны,тәне,йөрәге белән тырышып эшләгән.Эх,Эльвира кебек укытучылар күбрәк булсын иде.
    Эльвира Игнатьева: «Май аеннан яши башлармын...»
Реклама
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»