Быел җылы җәйгә өмет бармы? (белгечләр фаразы)

Быел яз иртә килә дип, җылы көннәрне көтә-көтә инде май төгәлләнеп килә. Тик әле табигать безне сөендерергә һич тә ашыкмый. Пәлтәләрне салып атып, җәйге күлмәкләргә кайчан күчәрбез инде дигән сорау күпләрне борчыйдыр... Аннан да бигрәк, җәйнең нинди булачагы хакында баш вата күпләр.

...Төрле милләт халыкларында табигатькә бәйле сынамышлар бар. Шул көнне шундый нәрсә булса, җәй эссе яки салкын була, имеш. Тик галимнәр сынамышларга гына ышанып бетмәскә өнди. Чөнки табигать һәрдаим үзгәреш кичерә, ди алар.
“Моннан 20 еллар элек “Казан шәһәренең климаты” дигән басма дөнья күргән иде. Әлеге китапта да сынамышларга аерым бер бүлек бирелгән. Тик сынамышларга таянып фараз кылу кыен. Климат та, шартлар да үзгәрде. Аларга колак салырга була, әмма хәтта кыска вакытлы фаразлар ясаганда да гидрометеорологларны тыңларга кирәк”, - дигән фикердә КФУның метеорология, климатология һәм атмосфера экологиясе кафедрасы мөдире Юрий Переведенцев.

Аның сүзләренчә, синоптикларның кыска  фаразларының 90 проценты, ә озак вакытка булган фаразларның 70 процентка якыны тормышка аша.

Климат сугышлары: чынмы, уйдырмамы?

Соңгы елларда, табигатьтә нык үзгәрешләр күзәтелсә, җәен артык салкын, ә кышын бик җылытып җибәрсә, аномаль һава торышында американнарны гаепли башладылар. Имештер, алар Россиягә салкын яки җылы һава “җибәрә”. Бер яктан караганда, бу мәзәк, билгеле. Әмма тирәнрәк уйлый башласаң, Нуҗа Насертдин сыман, үз ялганыңа үзең инана башлыйсың.

Юрий Переведенцев та әлеге теорияләргә көлемсерәп карый. “Мисал өчен вулкан атуны гына алыйк. Аның көле һавага күтәрелгәннән соң һава температурасы түбәнәя. Чөнки җир өслегенә кояш нурлары килеп җитми башлый. Безгә килә торган циклоннарның көче — йөзләгән атом бомбалары көченнән дә күбрәк. Безнең заманда болытларны куа алалар, әмма табигать  көчләренә “кысылу” әле кешенең хәленнән килә торган гамәл түгел”, - ди галим.

Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсенең Гидрометеорология үзәге җитәкчесе Феликс Гоголь да әлеге сүзләрнең бары имеш-мимешләр генә булуын, “климатик сугыш” хакында бернинди дә дәлилләр булмавын билгеләп үтте.

Җиләкле җәй булырмы?

Җәй башлануга 10 көннән дә аз вакыт калып бара. Быел җәй җылы булырмы? Утырткан җиләк-җимеш, яшелчәләребезгә җылылык җитәрме? Әлеге сорау бик күпләргә тыңгы бирми.

Тынычланыгыз, җәмәгать! Җәй булачак! Һәрхәлдә, Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсенең Гидрометеорология үзәге шулай дип вәгъдә итә.

Феликс Гоголь сүзләренчә, июньдә температура гадәти норма тирәсендә булачак.

“Июль аенда исә температура нормадан югарырак, ә явым-төшемнәр уртача норма тирәсендә булачак. Әмма бу әлегә фаразлар гына. Чөнки атмосфера бик нык үзгәрүчән”, - ди ул.

Шулай булгач, җылы җәйгә өметләнәсе генә кала...

Лилия ЛОКМАНОВА
сылтама: http://intertat.ru/tt/society-tt/item/66032-%D2%97%D3%99y-nindi-bulachak-yaki-%E2%80%9Cklimatik-sugyishta%E2%80%9D-kem-%D2%97i%D2%A3%D3%99rg%D3%99-m%D3%A9mkin?.html

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Качу Туйды Гөлнара! Башка болай яшәргә теләге дә, көче дә юк. Үзе эшләп алган бердәнбер мөлкәте – кызыл төстәге ике ишекле генә машинасына утырды да, өстенә кигән киеме белән чыгып китте. Башка кайтмаска дип...
    11416
    1
    167
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    7462
    1
    56
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    5505
    0
    54
  • Ефәк яулык – Апам, менә сиңа тапшырырга куштылар, амәнәт диделәр. – Амәнәт? Марат үтә дә зәвыклы төргәкне Илсөягә сузды.
    5602
    1
    51
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    4822
    2
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 18 гыйнвар 2022 - 10:59
    Без имени
    17.01.22. 15:25 тә язган кеше белән килешәм. дөресе шул. саф кызга өйләнәчәк. ния сиңа өйләнсен? уйлап кара. Ә әнисен гаепләмә. башта үзең бала үстереп кара әле. ул акыллы малай икән, әнисен хөрмәт итә, ярата. әни - иң изге, хатыннан өстен торырга тиеш. бәхетен табачак ул егет, чөнки әнисенең фатихасын алыр.
    Әни сүзе гел безнең арада
  • 18 гыйнвар 2022 - 09:12
    Без имени
    Кешелэрне рэнжетергэ ярамый шул.
    ​Инә
  • 17 гыйнвар 2022 - 12:45
    Без имени
    Субханаллах, үзеннән үзе укылып тора торган дин турындагы язма. Мәкаләне бала кеше дә, олылар да яратып укырлык итеп язган журналистка рәзхмәтем зур. Дини белеме булмаганнар бу язманы укып бик күп әйберләрне белә ала. Айга бер тапкыр булса да шундый кызыклы язмагызны көтеп калам. Рәхмәт.
    Аллаһның фәрештәләренә ышану
  • 17 гыйнвар 2022 - 15:22
    Без имени
    Тулысынча килешәм мондагы язмалар белән! Әнисе белән торсын!!! Ныкбул!
    Әни сүзе гел безнең арада
  • 17 гыйнвар 2022 - 15:25
    Без имени
    Йоклап йөргәч аңа нигә өйләнергә. Болай да рәхәт. Саф кызга өйләнә ул. Менә күрерсез
    Әни сүзе гел безнең арада
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда