Бакча җиләген үстерү серләре

Бакча җиләгенең уңышын инде күпләрегез җыеп бетергәндер. Кемдәдер, алга таба нишләргә, җиләкне ничек карарга, дигән сорау да туарга мөмкин. Яфрагын чабаргамы, юкмы, кайчан ничек ашларга, кайчан утыртырга – сораулар күп. 

Бакча җиләген без генә түгел, корткыч бөҗәкләр дә ярата. Шулар аркасында аның яфраклары бөтәрләнә, кызыл таплар барлыкка килә. Менә шулардан котылуның бердәнбер нәтиҗәле ысулы – уңышын җыеп бетерү белән иске яфракларны төптән үк кисеп алу. Кемдер яфракларны чалгы белән чаба. Тик моны иртәрәк эшләргә кирәк, чөнки көзгә кадәр җиләккә яңа яфраклар үстереп өлгерергә кирәк. Җиләк ул – мәңге яшел үсемлек. Яфракларын сезонга ике тапкыр – яз көне һәм җәй көне, уңышын биреп бетергәндә үстерә. Яз көне үскән яфраклар сезон ахырына инде корый. Без менә шуларны чабып алабыз да инде. Алар үз эшен башкарды. Ә көзгә җиләк яңа яшел яфраклар белән керергә тиеш. 

Яфракларны чабып алу әле корткычларны киметүдә беренче генә адым. Аларның үзләрен дә юк итәргә кирәк.  Яфракларның согын суыручы корткыч бөҗәкләргә каршы препаратлар сатуда бик күп. Алар агулы. Ләкин хәзер, җиләген җыйганнан соң, мондый препаратларны кулланырга була. Яфраклары булмагач, бу препаратларның тәэсире күпкә яхшырак, ул тамыр муентыгында, төптә яшәүче бөҗәкләрне дә бетерәчәк.  

Бакча җиләгенең бер үзенчәлеге бар, ул мыекчалардан яңа үсентеләр үрчетә. Киләсе ел уңышына нигез быел җәйдән үк салына. Әгәр дә ул мыекларны өзмибез, барысын да калдырабыз икән, ана үсемлек бар көчен шуларны үстерергә сарыф итәчәк, киләсе ел өчен чәчәк бөреләре формалаштырып калдырырга аның инде егәре калмаячак. Менә шуның өчен дә без бу мыекларны өзеп, бары тик кирәген – күчереп утыртырга дигәнен генә калдырабыз. Кемдер башка ысулны куллана – берничә төпнең мыекларына тими, аларны үрчетү өчен калдыра, ә калган төпләрнекен барысын да өзә. 

Яхшы уңышның тагын бер сере – җиләк төпләрендә туфрак көпшәк булырга тиеш. Моңа ирешү өчен, иске яфраклардан аралагач, җиләк арасын йомшарту һәм шуның белән бергә җиләкнең төбенә дә өю кирәк булыр. Җиләк ул биеккә түгел, киңлеккә үсүче үсемлек. Аның төбөннән яңа яфраклар, яңа тармаклар һәм чәчәк сабаклары үсеп чыга. Куак никадәр зуррак, киңрәк булса, чәчәкләре дә, димәк, җиләкләре дә шуның кадәр күбрәк булачак. Төбенә өю ул янтармакларны көчләндереп җибәрү өчен дә кирәк. 

Кем ашый, шул эшли принцибына таянып, җиләкләребезне тукландырырга да онытып җибәрмибез. Яңадан яшел масса үстерү өчен җиләккә хәзер азот кирәк. Иң яхшысы – мочевина. Ләкин җитештерүче күрсәткән күләмне ике тапкыр киметеп кенә кулланыгыз, азот артык күп булса, үсемлек кышка әзерләнә алмаячак. Августның унбишләрендә җиләккә фосфорлы-калийлы ашламалар кирәк.  Су сибүне туктатырга да иртәрәк әле. Дөрес формалашсын, чәчәк бөреләре күп яралсын өчен, аңа су күп кирәк, җиләк су ярата. 

Мыекчалардан үрчеткән яңа үсентеләрне көннәр бераз сүрелгәч утыртсаң яхшы. Бездә бу гадәттә август урталарына туры килә. Ә аңарчы әнисеннән аерылмаган бәләкәй үсентеләрнең төпләрен йомшак туфрак өеп, яхшылап тамырландыра торыгыз. Кемдер мыекчасын өзми генә, берәр савытка утыртып та тамырландыра. Ничек булса да, утыртканда аның кимендә өч яфрагы һәм нык кына тамырлары булырга тиеш.  

Тагын бер киңәш – җиләк түтәлләрен салам яки кипкән печән белән мүлчәләү отышлы. Германиядә бакча җиләген салам җиләге дип атыйлар икән. Гомумән, игътибар белән карасагыз, табигатьтә бер карыш та ачык туфрак юк, ул аны гел нәрсә беләндер капларга омтыла. Җирдә яшәүче бактерияләр өчен караңгылык һәм дым кирәк. Җиләкләр арасын мүлчәләп, сез чүп үләннәрне дә киметерсез, дымны да сакларсыз, туфрак та көпшәк булыр. 

фото: Food фото создан(а) serhii_bobyk - ru.freepik.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Рәнҗемә миңа, кызым...» Ул аның каберенә еллар үткәч кенә кайта алды. Юк, еракта – диңгез-океаннар артында яшәгәнгә түгел, күңеле тартмаганга...
    14953
    1
    84
  • «Төшләремдә  ак күлмәктән син...» – «Шевроле круз» машинасында йөри торган малаегыз бармы? – дип сорыйлар Иршат абыйдан. – Әйе. – Авария булган, килегез... Өс-башларына нәрсә туры килә, шуны киеп, кайнанасы Галиябану апага берни әйтмичә өйдән атылып чыгып китәләр...
    11285
    1
    61
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    5529
    3
    48
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5043
    3
    41
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 31 гыйнвар 2023 - 16:29
    Без имени
    Дөрес эшләгәннәр, дип язучыга җавап бирәсе килә. Аларны яратмаган кешегә өйләнергә, кияүгә чыгарга кем мәҗбүр иткән? Яратмыйча яшәгәч, нигә шул гомер яшәгәннәр? Нигә баштарак аерылмаганнар? Бу очракта азгынлык бу! Әгәр алар бер-берсе бн очрашканчы мәхәббәтсез яшәү авыр, дип аерылган булсалар, аңлап булыр иде. Ә бу очракта хыянәт бу! Димәк, азгынлык!
     «Мин аны  сыйныфташлар очрашуыннан алып кайттым...» 
  • 31 гыйнвар 2023 - 13:57
    Без имени
    Хыянэт итмэгэн ирлэр бар микэн ул? Мин иремэ шулай дип эйткэч, э ирлэр кемнэр белэн хыянэт итэ сон хатыннарына,хатын-кыз белэн тугелме диде. Монда ирлэрне генэ дэ гаеплэп булмыйдыр, муеннарына асылынгач, постельгэ сойрэп яткыргач, нишлэсен инде алар? Ир-ат табигатьтэ нэсел калдыручы, самец бит инде ул. Э хатын-кыз тотнаклырак булса, хыянэтлэр дэ булмас иде. Уз ирлэре белэн яши алмаган, азып-тузып йоруче хатын-кызлар( хатын-кыз димэсэн, хэтерлэре калыр) этэрэ ир-атларны хыянэткэ. Ойлэнгэн ир икэнен белэ торып, анын белэн очрашып йору бернинди кысаларга да сыймый.
    «Йөремсәк» хатын
  • 31 гыйнвар 2023 - 18:16
    Без имени
    Аллаһ Тәгалә сынауларның ин олысын биргэн,димэк ин яраткан колларыннандыр...Куркэм сабырлык белэн уткэреп жибэрергэ насыйп булсын.Мэрхэмэтле,шэфкатьле иманлы кеше тап итсен.Ялгызлыкка караганда,янэшэндэ яхшы кеше торса,авырлыкны жинэргэ жинелрэк булыр.Балаларның уз юлы. Аллаһ хэерле юлын узе курсэтер ин ша Аллаһ.
    Киләбез дә китеп югалабыз...
  • 30 гыйнвар 2023 - 20:45
    Без имени
    Мин дэ сезнен кебек исерек ирне 18 ел тузеп яшэдем. Хэзер исемэ тошкэн саен, жулэр булганмын дип уйлыйм. Аерылышканыбызга елдан артык, хаман эчэ, эчендэ чыкмаган жаны гына калган инде. Кеше ни эйтер дип тузэбез шул, узебезне уйламыйбыз. Эгэр бер фикергэ килэ алмасагыз, психолог белэн кинэшегез. Мина ярдэме тиде. Игътибарыгыз очен рэхмэт.
    Эчкече иргә сабыр итәргәме?
  • 30 гыйнвар 2023 - 17:52
    Без имени
    Бэхетегезгэ куз тимэсен, матурларым.
    Икесе — бербөтен (видео)
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр