«Кыйнаганын әйтмәгез...»

Кеше хокуклары турындагы Конвенциянең 3 нче һәм 5 нче маддәләрендә бәян ителгәнчә, бер кеше дә кыйнау-мыскыллауларга дучар  ителергә тиеш түгел.

Бервакыт шулай «кил дә, кил», дип бик кыстагач, якын дустыма кунакка бардым. Аның өе шәһәр читендәге тыныч кына урамнарның берсендә урнашкан. Кул сузымында гына күренеп торган биек катлы йортларга игътибар итмәсәң, үзеңне авылга килеп эләккән сыман хис итәсең. 

Җәйге эссе көннәрнең берсе иде. Мин килүгә дустым тиз генә бакчадагы өстәлгә самовар, аның янына төрле тәм-томнар чыгарып утыртты да, чәй әзерләргә кереште. Яфрак та селкенми торган тыныч көннең ләззәтенә бирелеп, чәй эчәргә генә керешкән идек, якында гына кемнеңдер ачыргаланып кычкырганы ишетелеп китте. Ул тавыш янә кабатлангач, ә иң гаҗәбе, дустымның моңа исе китмәвен күргәч, әйтеп куйдым: «Кемдер безнең ярдәмгә мохтаҗ...»

Ире хатынын кыйный, – диде ул берни булмагандай. – Әнә алар бакча аша гына. Бөтенесе күренеп тора. Көн дә шундый хәл. Ичмасам, бакчага чыгалар. Ике кечкенә балалары бар. Әниләрен җәберләгәндә, елап карап торалар. Бер кердем, иренә каты гына әйттем. «Хатыныңны кыйнаудан туктамасаң, участковыйга хәбәр итәм», – дидем. «Ир белән хатын арасына тыгылма, андый закон юк ул» – дип кенә җибәрде. Хәзер тыгылмыйм. Чыннан да, участковый нишләтсен аны. Бер көнгә ябып куйса гына инде...

Мин аның сүзләреннән соң уйлана калдым. Дөрес бит, гаилә – ул үзенә бер аерым дәүләт. Шуңа да ир белән хатын арасына керергә, хәтта хокук саклау органнары хезмәткәрләре дә атлыгып тормый. Кыйналып яшәүче хатын-кыз ни эшләргә тиеш соң? Кемнән терәк-ярдәм эзләргә? Бер сөйләшү вакытында Казан шәһәренең «Фатыйма» хатын-кызлар кризис үзәге җитәкчесе илдә һәр 47 минут саен ире яисә өйдәш ире кулыннан бер хатын-кыз үлүе хакында әйтеп хәйран калдырган иде. Һәм бу...барлык гражданнар да тигез хокукка ия булган безнең илдә? Чит илләрдә, мәсәлән АКШта бу проблема инде күптән хәл ителгән. Баксаң, әлләни эшлисе дә түгел үзе, ә бары бу эшкә рәсми органнарның, бөтен җәмәгатьчелекнең кушылуы гына кирәк. Әйтик, залим ир белән полиция шөгыльләнсә, җәберләнүчесенә психологлар, социаль хезмәткәрләр ярдәмгә килә. Хәтта ирне вакытлыча өеннән чыгарып җибәреп, гаиләсенә якын да китертмиләр. Ә бездә исә, әйткәнемчә, хатынын йодрык астында тотучы ирләргә йә «унбиш тәүлек», йә янә гаилә кесәсенә суга торган штраф. Шуның белән шул, кем әйтмешли.

Бу мәсьәләдә Гаилә кодексына кайбер үзгәрешләр кертелсә дә, ир белән хатын мөнәсәбәтләренә килгәндә, күп нәрсә хатын-кызның үзеннән тора. Әгәр дә ул: «Ирем кыйнаганны кешегә әйтә күрмәгез», – дип торса, бернинди закон да, Гаилә кодексы да тиран ирне туктатып кала алмаячак. Ә шуның белән бергә, гаиләдәге җәбер-золым – ул иң авыр җинаять, якын кешеңне әкренләп сындыру, шәхес буларак юк итү юнәлешендә эзлекле алып барыла  торган куркыныч сәясәт, дип әйтер идем. 

фото: https://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    10278
    5
    129
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    6062
    1
    82
  • 7233
    2
    52
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8259
    1
    46
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 19 сентябрь 2020 - 07:50
    Без имени
    Минем курше авылга к лен булып тошкэн апам нэк шушындый тормыш а гомер кичерде, кайнэсе эгэр балалар га берэр кием алса апам барында мичкэ ата иде дип сойли, бер вакыт малае на бурек алып кайткан идём кулымнан тартып алдыда янып торган мичкэ а ты ди, ике каен сенелсе бар иде эти _энисе урынга калгач пинсэлэрен алдылар, э кайтып та алып китеп тэ карамадылар алар вафат инде хэзер, э апамны хэзер бик авыр чир бэреп екты шулай бер рэхэт курмэде язсан язып бетерэ торган тугел роман язырлык анын тормыш, аллам андый тормыш ны бер кемгэ дэ курсэтмэсен
    Инде минем чират...
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
  • 18 сентябрь 2020 - 14:47
    Без имени
    Шуннан ни булды?
    Яңгыр 
  • 18 сентябрь 2020 - 15:05
    Без имени
    Фото, фото, купме хатирэ саклый. Ойгэ кайткач, экрен генэ фотоальбом алып, карап утырырга яратам. Менэ балачак, менэ усмер чак, менэ мин инде усеп житкэнмен. Бу ваеыт аралыгында ни генэ булмады, ни генэ тормышта алышынмады. Сагынып искэ аласын. Тагын бер кайтыр идем дип эченнэн генэ хыялланасын.
    Фотолар дәвалый? 
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...