ДРКБ баш табибы Рафаэль Шәвәлиев: “Тәрәзәдән егылып төшкән, велосипедта имгәнгән балаларны безгә атна саен алып киләләр”

Җәйге каникуллар башланыр алдыннан Республика балалар клиник хастаханәсе баш табибы Рафаэль Шәвәлиев мәктәп укучылары арасында җәрәхәтләнү очракларын кисәтү өчен нәрсә эшләргә кирәклеген искәртеп, үз киңәшләрен бирде.


– Җәй башлана һәм сез балалар арасында җәрәхәтләнү очраклары артуын көтәсездер, мөгаен?
– Балаларның җәрәхәтләнүе – өлкәннәрнең битарафлыгыннан килә. Өч яшькәчә бала үз-үзен саклый белми, ә менә иң кызыксынучан чоры шушы яшькә туры килә. Нәтиҗәдә, сабый егыла, пешә, нәрсәдер йота... Җәрәхәтләр эчке органнарга, сөяк-мускул системасына зыян китерергә мөмкин.



Яшүсмерләр дә игътибар таләп итә. Алар бик актив, спорт белән шөгыльләнә, велосипедтан егыла, кул-аякларын җәрәхәтли. Әле мин имчәк балаларны телгә алмадым. Алар шуышырга, хәрәкәтләнергә өйрәнгәндә биек булмаган урыннан егылып та ныгып бетмәгән сөякләрен сындырган очраклар бар.

Балаларны ачык тәрәзәләргә якын китермәгез. Җәен безгә атна саен диярлек москит челтәренә таянып, егылып төшкән балаларны алып киләләр.

– Ашыгыч ярдәм таләп иткән берьюлы ничә баланы кабул итә аласыз?
– Ашыгыч медицина ярдәме күрсәтү системасы безгә теләгән кадәр баланы кабул итәргә мөмкинлек тудыра. Реанимация, реанимобильләр, санавиация эшли, кабул итү, операция  бүлекләре бар. Реанимация урыннары – 52. Гадәттән тыш хәл була калса, җәрәхәтләнүчеләрне үзебездә кабул итә алабыз.

– Әйтик, бала аягын сындырганнан соң хирург өстәленә ятканчы күпме вакыт үтә?
– Бу - төрле вакыт, төрле җәрәхәтләр. Баланы ашыгыч рәвештә табибка китереп җиткерү мөһим, чөнки тиз арада эчке органнарның функциясен торгызырга кирәк. Җәрәхәтләр кан тамырлары, сулыш, сөяк-мускул системасына зыян салырга мөмкин бит.


Гадәттә, баланың хәле ачыклангач, ул бер-ике сәгать эчендә операция өстәленә ята. Бу вакыт тикшерү, рентген ясау, компьютер томографиясе үткәрү өчен җитә. Бездә җәрәхәтләр буенча травматолог-ортопедлар, нейрохирурглар, офтальмологлар, яңак-йөз хирурглары, лор-белгечләр тәүлек әйләнәсе эшли.

Республикада медицина ярдәменең өч баскычлы системасы булдырылды. Беренче баскыч – Үзәк район хастаханәсе, бу – яшәү урыны буенча ярдәм. Ә анда кирәк дип тапсалар, кешене муниципаль үзәкләргә китерәләр. Без исә вәзгыятьне контрольдә тотабыз: Реанимация-консультация үзәге эшли, барлык 30 муниципаль үзәктә дә видеокамералар урнаштырылган. Шуның аша бөтен пациентлар турында хәбәр алып торабыз. Кирәк булса, безнең табиблар муниципаль үзәкләргә чыга, яки кешене  санавиация белән китерәләр. Нейрохирургия ярдәме, корсак җәрәхәтләре, янбаш сөяге җәрәхәтләре булганда Үзәк район хастаханәләреннән үзебез вертолет белән алып киләбез.



– Экстремаль спорт төрләре белән мавыгу җәрәхәтләнүгә йогынты ясыймы?
– Спорт белән шөгыльләнгән балада үз-үзен саклау тойгысы көчле, мускуллары да нык була. Шуңа күрә ул башка балаларга караганда авыртуларны җиңелрәк кичерәдер, бәлки. Өлкәннәр балаларга ничек үзеңне саклау турында аңлатырга тиеш. Урамны ничек чыгарга, велосипедта ничек йөрергә, ничек туктарга.

Елына йөзләгән бала велосипедтан егылып җәрәхәт ала. Әлеге транспорт чарасын экстремаль спорт төренә кертергә кирәк. Балага велосипедта автомобиль юлы, тротуарлардан йөрергә рөхсәт итәргә ярамый. Йөртә белмәгән бала рульгә егылып, эчке органнарына җитди зыян китергән очраклар күп.

– Җәй дәвамында җәрәхәтләр белән бәйле күпме мөрәҗәгать килә?
– Безнең хастаханәгә генә дә ике меңнән артык баланы китерделәр. Биредә авыр очраклар турында сүз бара. Быелның өч ае эчендә авыр җәрәхәт алган 500 баланы кабул иттек. Бүген бездә 850 бала дәвалана. Соңгы биш-ун елдагы динамиканы өйрәнәбез. Яшүсмерләр арасында җәрәхәтләнү очраклары арта бара. Соңгы 5 елда ул 8,5 процентка арткан. Гомумроссия күрсәткечләре белән чагыштырганда, бу - 20,5 тапкырга күбрәк. Шул ук вакытта үлем очракларының кимүе куандыра. 5 ел элек андый очраклар күбрәк иде – 120. Үткән ел 85 баланы югалттык.

Өлкәннәр балаларны су буенда да күз уңыннан ычкындырырга тиеш түгел. Узган ел һәлак булучыларның чиреге – суда батучылар. Башкаларда булмаган югары квалификацияле медицина ярдәме турында әйткәндә, гипотермияне телгә алырга кирәк. Әлеге технология бездә ТР Сәламәтлек саклау министрлыгы ярдәме белән моннан өч ел элек пәйда булды. Җәрәхәтләнгән бала түбән температура шартларына урнаштырыла, шул рәвешле баш мие саклана. Шуның бәрабәренә без үткән ел - җиде, быел өч баланы коткардык.

– Хастаханәләрнең ачык рейтингын төзү тәкъдименә ничек карыйсыз?



– Уңай. Россиядә хәзер рейтинглар бар, Татарстандагы рейтингны ТР Сәламәтлек саклау министрлыгы төзи. Медицина туризмының үсүе күзәтелә: үткән ел безгә башка илләрдән һәм төбәкләрдән 2,5 мең кеше дәваланырга килде, 70 миллион сум акча эшләдек. Безнең табибларга ышаналар. Белоруссия, Таҗикстан, Үзбәкстан республикалары, Мурманск, Вологда өлкәләреннән киләләр. Аларда кардиохирургия, кан тамырлары хирургиясе, урология белгечләренә ихтыяҗ зур.

http://intertat.ru/tt/society-tt

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кайгыда да, шатлыкта да бергә без Мин иң бәхетле хатын идем. Яраткан ирем, кызыбыз туды. Әмма Аллаһы Тәгалә безгә сынау әзерләгән булган икән. Ирем түзәр микән дигән сорау белән башланды һәр көнем ул вакытта...
    16710
    3
    105
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    5485
    7
    57
  • Баллы кирпеч 1861 нче елда Болын-Балыкчы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә Ибәтулла исемле бер малай туа. Язмышына сынаулы еллар кичерәсе сабый чагыннан ук язылган була, күрәсең, Ибәтуллага өч яше дә тулмаган чагында кинәт кенә авырып әтисе үлеп китә. Ялгыз тормыш тарту ул чакта, хатын- кызга имана бае да бирелмәгән чорда, әнисенә авыр булгангамы, әллә инде башка сәбәпләр булганмы, сабыйның әнисе биш яшендәге Ибәтулланы әтисенең абыйсы Зиннурга калдырып, Кормаш авылындагы хатыны үлгән бер татарга кияүгә чыга.
    4930
    3
    44
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    3803
    0
    39
  • «Ә мәхәббәт гомерләрдән озын...» Хәдичә хәзрәтләре үлем түшәгендә ятканда, Мөхәммәд пәйгамбәребез аның янына килә һәм хәл-әхвәлен сораша, аннан болай ди: «Хәдичә! Анда баргач, синең кыямәттә көндәшең булачак – фиргавен кызы Асия белән Мәрьямне күрерсең... Аларга миннән сәлам әйт!»
    3498
    0
    37
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 24 ноябрь 2022 - 13:01
    Без имени
    Ирегез чыгып кит дигэн сузне котеп кенэ торган инде, анын чыгып китергэ дигэн уе куптэн булган, сез тизлэткэнсез генэ. Всё равно китер иде, икенче жае чыгар иде. Сез, узем куып чыгардым диеп узегезне гаеплэп яшисез. Ирегезгэ шулай жайлы булган балалар алдында да.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 09:46
    Без имени
    Хыянәтне бернәрсә белән дә аклап булмый. 40 ел үтте хыянәтенә, менә кичә булган кебек кенә. Йөрәктән китми. Кабат бәрепләр үтерәсе килә. Сез ханым, ялгыз калгансыз хәзер, шуңа кичерәсе калган, дип уйлыйсыз. Ләкин кире кайтара торган хәл түгел бит инде. Гел уйлап тагын психушкага китәсез бит. Вакытыгыз күп мени шулай?
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 11:41
    Без имени
    Мин балаларым алдында нык гаеплемен шундый атай белән үскәннәренә. Аерылышу элек оят иде.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 25 ноябрь 2022 - 00:24
    Без имени
    Ғәфү итергә булыр ине, әгәр ҙә ирегеҙ ғәфү һораһа, бик үкенһә,башҡа ҡабатланмаясаҡ тип һүҙ бирһә, ант итһә. Алдығыҙҙа торҙомо тубыҡланып, баш эйеп. Юҡ. Юҡ бит!!! Ул ғүмер буйы йөрөр ине, һеҙ ғүмер буйы яфаланыр инегеҙ, әле һеҙ бер ауырып алғанһыҙҙа һауыҡҡанһығыҙ, ә ирегеҙ менән йәшәһәгеҙ сәләмәтлегегеҙ ҡаҡшар ине, йөрәк ауырыулы булып ҡалыр инегеҙ. Балаларығыҙ әтиһеҙ, әммә тыныслыҡта үҫкән. Көн һайын талашлы- ыҙғышлы өйҙә йәшәү тамуҡҡа тиң булыр ине барығыҙ өсөн дә. Был осраҡта ғаиләне һаҡлап ҡалыу дөрөҫ булмаҫ ине.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 23 ноябрь 2022 - 18:41
    Без имени
    Хатыннар ирлэрне кичерерхэ тиешме!
    Мин хыянәт иттем... 
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда