Фәрит Мөхәммәтшин Татарстан халкын Халыкара туган тел көне белән котлады

--, 21 февраль 2018 - 00:00
294
0
0
Кадерле татарстанлылар! Сезне Халыкара туган тел көне белән котлыйм.
 
Бүген дөньяда якынча алты меңнән артык “тере” тел  исәпләнелә. Ләкин зур борчу тудыра торган факт бар, аларның күбесенә тулысынча юкка чыгу куркынычы яный. Аз санлы халык вәкилләре көчлерәк тел мохите белән бәйләнешкә кереп, туган тел күнекмәләрен  оныталар  һәм үз мәдәнияләре белән элемтәне югалта баралар. Әлеге мәсьәләгә дөнья җәмәгатьчелеге игътибарын җәлеп итү, телләрнең һәм мәдәниятләрнең күптөрлелеген  саклау  максатында 1999 елның 17 ноябрендә ЮНЕСКО Генераль конференциясенең 30 нчы сессиясендә 21 февральне  Халыкара туган тел көне  дип игълан итү турында карар кабул ителде. БМО генераль Ассамблеясы бу инициативаны хуплады, һәм әлеге истәлекле датаны җир шарының бөтен почмакларында да билгеләп үтәләр.
 
Туган телләрне саклау һәм үстерү мәсьәләсенә  ни өчен зур игътибар бирелә соң?  Бу сорауга җавап итеп, ЮНЕСКО Генераль директоры Ирина Бокова сүзләрен китерәм: “Телләр безнең үзебезне, фикерләребезне һәм үзенчәлегебезне чагылдыра. Теләсә кайсы мәдәниятне ихлас  аңларга ярдәм итүче телләр төрлелегенә карата ихтирамлы мөнәсәбәттән башка чын диалог һәм нәтиҗәле халыкара хезмәттәшлек мөмкин түгел.  Телләрнең күптөрлелеге үзара кызыксыну  уятырга һәм халыклар арасындагы  дуслыкны ныгытырга ярдәм итә.  Нәкъ менә шуның өчен телләрне өйрәнү  тынычлык һәм  яңарыш  билгесе булып тора.” Туган тел – теләсә кайсы халыкның төп үсеш күрсәткече,  дөньяны кабул итү алымы һәм рәвеше, шәхеснең иҗади билгеләнү мөмкинлеге, матди һәм рухи мирасны саклауның  төп коралы, буыннардан-буыннарга тапшырыла торган гореф-гадәтләрнең бай хәзинәсе.
 
Кадерле ватандашлар!  Илебезнең лингвистик картасы  гаҗәеп дәрәҗәдә төрле төсләргә бай.  Россия Федерациясе халыкларының һәркайсы (соңгы халык санын алу белешмәләре буенча 190нан артык халык исәпләнелә)   күпгасырлык тарихка, үзенчәлекле мәдәнияткә ия һәм һәр халыкның тутыкмас мәдәни мирасы – туган теле бар.  Мондый байлык – безнең уртак хәзинәбез, татулык һәм дуслыкны саклау, чын демократик дәүләт төзү юлында  алга бару  хакына   үзара рухи баюның һәм халыклар арасындагы хезмәттәшлекнең гамәли чарасы. Без Россия халыкларының  тел төрлелеген хөрмәт итәргә һәм аны һәрьяклап үстерергә  тиешбез, чөнки  ата-бабалар мәдәниятеннән читләшү кешенең милли горурлыгын  кыерсыта, аның этник үзаңын  кимсетә,  мәңгелек кыйммәтләрне боза. Һичшиксез килешерсез дип уйлыйм, үз тамырларыңны ихтирам итмичә, үзара тигезлек һәм  аңлашу принципларына  нигезләнә торган  мәдәниятара  бәйләнешләр мөмкин түгел.
 
Бүген сезне Халыкара туган тел көне белән котлап,  күптелле Ватаныбыз киңлекләрендә  үзара ихтирамга нигезләнгән  дуслыкның тагын да ныгуын телим.  Үзебезне, туган халкыбызның бер өлеше буларак тоеп,  бер-беребезгә ихтирамлырак һәм игътибарлырак булыйк.  Туган тел көне  тынычлык, дуслык бәйрәме булсын!

чыганак: http://tat.gossov.tatarstan.ru/news/show/5187
Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    11545
    5
    145
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    7228
    1
    94
  • 8079
    2
    54
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9133
    1
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 сентябрь 2020 - 01:53
    Без имени
    Мин Дэ нэкъ шулай 32 яшемдэ 2 кызым белэн ялгыз калдым,ирем бер хатын бн чыгып китте ,1 елдан кире кайтты, гафу итэ алмадым,шартлатып араны оздем.Ул хатыннан-хатынга йореп,45 яшьтэ асылынып улде,чыгып киткэн хатын 10 еллап, психбольницада яши.Э мин ,Аллага шокер ,ирлэр булдыра алмаган ирлэр эшен эшлэп,кызларымны устереп,эле Дэ исэн- сау эшлэп ятам.Хатын-кыз ялкау булмаса,беркайчан да югалмый,аларга АллахеТэгалэ безгэ коч бирэ.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 25 сентябрь 2020 - 02:10
    Без имени
    Минем кияу Дэ нэкъ шулай качып-посып ,никах укытып,узенен классташы белэн 5 ел инде яшэп ята.10 еллык классташлар очрашуыннан сон айный алмады.Бик тырышып яшерсэ дэ,тэжрибэле кузгэ куренеп тора.Ул да шуннан сон дин юлына кереп китте.Имеш диндэ 4 хатын да рохсэт ителэ.Узлэре бугенге кондэ БИК рэхэт яшэсэлэр дэ,ата-ананын азгынлыгы очен балалар узлэренен авырулары,газаплы тормышлары ,улемнэре белэн жавап бирэ.Чонки рэнжу,куз яшьлэре узенэ тошмэсэ,балаларга тошэ.Хэр кеше шуны онытмасын Иде.Алар бит ойгэ кайтасы акчаны,гаилэнен зур ойлэр салып,иркен тормышта яшисе доходларын илтеп икенче хатынга бирэ.Гаилэдэ беркайчан да артык акча булмый.Ойдэге хатын белэн бергэлэп эшлэп,чит хатынны содержать итэлэр.2 нче хатын булып яшэргэ ризалык бируче хатыннар,акылыгызга килегез,ул ирлэрнен акчасы тозлы куз яшьле,рэнжешле акчалар,беркайчан сезгэ бэхет китермэячэк,авырлык,авырулар белэн корэшу очен тотылып бетэчэк.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 23 сентябрь 2020 - 15:08
    Без имени
    👍👍👍
    ​ Адашкан шәүләләр
  • 23 сентябрь 2020 - 19:18
    Без имени
    Великовозрастный балаларны карарга жигелергэ кем кушты? Узегез гаепле бит!!!
    Ана рәнҗүе төшәргә дә мөмкин
  • 23 сентябрь 2020 - 15:25
    Без имени
    Шундый тәрбияви әсәрләр иҗат итүчеләр бик сирәк шул.Урының җәннәт түрләрендә булсын иде,Туфан абый
    Сиңа дигәне...