Пенсиягә соңрак чыгу чынлап та файдалымы?

Пенсиягә соңрак чыксаң, файдалырак дип ишеткәнем бар. Бу чынлап та шулаймы?

Әйе, пенсиягә чыгуны кичектергән һәр ел өчен премиаль коэффициент өстәлә. Кичектерү никадәр озагракка сузылса, коэффициент та шулкадәр күбрәк. Пенсиягә чыгуны 10 елга кадәр кичектерергә мөмкин. Ләкин бу очракта отыш кына түгел, ә оттырыш та бар, чөнки пенсия яшенә җитеп тә, пенсиягә чыгуны кичектерсәгез, бу еллар өчен сезгә аны түләмәячәкләр. Ягъни сез ай саен пенсия итеп түләнергә тиешле акчаны алмаячаксыз. Шуңа күрә дә лаеклы ялга чыгуны кичектерергә уйласагыз, барысын да яхшылап исәпләгез. Бу сезнең өчен чынлап та файдалы булачакмы, әллә акча ягыннан оттырачаксызмы?

Мин – шәһәрдә яшәүче пенсионер. Инвалидлыгым да, ниндидер ташламаларга хокукым да юк. Безнең ише гадәти пенсионерларга бушлай санаторийда дәвалану каралганмы?

Россия Социаль фонды тарафыннан санаторий-курортларда дәвалану инвалидлыгы булган кешеләргә генә (балачактан инвалид булган, яшәү дәверендә инвалидлык бирелгән яки хәрби травмалар нәтиҗәсендә инва­лид калган гражданнарга) социаль хезмәтләр тупланмасы кысаларында билгеләнә. Санато­рийга юллама медицина күрсәтмәсе нигезендә бирелә.

Мин – инвалидлыгы булган ялгыз пенсионер. Кызым – көндезге бүлектә укый торган студент. Инвалид буларак, миңа торак-коммуналь түләүләр өчен ташлама бар. Ә менә студент балам булган өчен моннан тыш та берәр төрле ташлама юкмы икән?

Пенсионерның иждивениесендә балигълык яшенә җитмәгән бала яки көндезге бүлектә укучы 23 яше тулмаган студент булса, аның картлык буенча ала торган иминият пенсиясенең тотрыклы суммасына (8 907 сум 70 тиен) шушы сум­ма­ның өчтән бере күләмендә иждивенлык өчен акча өстәлә. Әлеге түләү балага 18 яшь тулганчы яки укуы тәмамланганчы билгеләнә. Бер мөһим искәрмә: әгәр укучы бала яки студент рәсми рәвештә эшкә урнашса, бу түләүне туктату өчен Россия Социаль фондына мөрәҗәгать итәргә кирәк. Эштән киткәч, иждивенлык факты шул килеш калу турында кабат гариза язып, әлеге түләүне яңадан алырга була.

Хәзерге көндә тумыштан инвалид булган 57 яшьлек кешенең пенсиясе күпме булырга тиеш? Танышларыбызның да инвалид баласы бар, ул башка төрле пенсия ала.

Тумыштан инвалидларга иминият пенсиясе дә, социаль пенсия дә билгеләнә. Тумыштан I группа инвалид булган олы кешеләргә яки инвалид балаларга 2025 елның 1 апреленнән 21 171 сум 59 тиен күләмендә социаль пенсия түләнә. Моннан тыш, аңа тагын ЕДВ өстәлә. Социаль хезмәтләр җыелмасы суммасын исәпкә алып,
I группа инвалидлар өчен ул 5830 сум 70 тиен тәшкил итә.
Инвалидлык өчен иминият пенсиясе билгеләнгән очракта, аның 17 815 сум 40 тиене – тотрыклы түләү (бу сумма I группа инвалидлар өчен) калган өлеше иминият пенсиясеннән гыйбарәт. Иминият пенсиясе һәркем өчен индивидуаль. Моңа ЕДВ акчасы да өстәлә.

Икесе дә пенсиядә булып, гаилә парының берсе һаман да эшләп йөрсә, аның иждивениесендәге пенсионер өчен ниндидер өстәмә акча түләнә дип ишеткән идем. Бу хакта аңлатып языгызчы?

№ 400-ФЗ нче Федераль Закон нигезендә, иждивенлык факты гаилә парының берсенең кереме яки ярдәме икенчесе өчен даими һәм төп яшәү чыганагы булу-булмауга бәйле.
Эшлә­мәүче пенсионерның гомуми матди кереме пенсионерлар өчен билгеләнгән айлык яшәү минимумы күләменнән дә кимрәк була алмый. Татарстанда ул 12 мең 963 сум тәшкил итә. Әгәр пенсиясе шуннан кимрәк булса, аңа федераль социаль түләү өстәлә. Сезнең сорауга җавап итеп шуны әйтәбез: әгәр пенсионерның пенсиясе яшәү минимумыннан күбрәк икән, ул эшләү­че иренең яки хатынының иждивение­сендә булып саналмый.