Дин белгечләре аңлатуынча, корбан чалу бер генә тапкыр башкарыла торган гамәл түгел. Әгәр кеше ел саен нисаб күләменә ия икән, ул һәр Корбан бәйрәмендә корбан чалырга тиеш.
2026 елның 27 маенда мөселман дөньясы иң зур һәм кадерле бәйрәмнәрнең берсе – Корбан гаетен каршы алачак. Бу көн мөселманнар өчен тирән рухи мәгънәгә ия: ул Аллаһка якынаюны, ихласлыкны, юмартлыкны, ярдәмләшүне һәм кешелеклелек сыйфатларын чагылдыра. Корбан бәйрәме кешеләрне мәрхәмәтле булырга, мохтаҗларга ярдәм итәргә, туганнар һәм якыннар белән мөнәсәбәтләрне ныгытырга өнди.
Корбан гаете Зөлхиҗҗә аеның 10 нчы көнендә билгеләп үтелә һәм бөтен ислам дөньясында зурлап үткәрелә. Әлеге бәйрәм Ибраһим пәйгамбәрнең Аллаһ ризалыгы өчен иң кадерле нәрсәсен дә корбан итәргә әзер булуын искә төшерә. Шуңа күрә корбан чалу – бары тик йоланы үтәү генә түгел, ә кешенең иманын, сабырлыгын һәм Аллаһка тугрылыгын күрсәтүче изге гамәл.
Корбан гаете иртәнге сәгатьләрдә үк мәчетләрдә бәйрәм намазы белән башланачак. Татарстан шәһәрләре һәм районнарындагы мәчетләргә меңләгән мөселман җыелып, гает намазын укыячак, вәгазьләр тыңлаячак һәм догалар кылачак. Бу көнне мәчетләрдә аеруча күтәренке рух хакимлек итә: кешеләр бер-берсен «Корбан бәйрәме мөбарәк булсын!» дип тәбрикли, тынычлык һәм бәрәкәт тели.
Казан мәчетләрендә бәйрәм программасы традицион рәвештә иртәнге намаздан башланып китәчәк. Гает вәгазьләрендә имамнар корбан чалуның мәгънәсе, мөселманның җаваплылыгы, мәрхәмәт һәм игелек турында сөйләячәк.
Татарстан мөфтиятенең Казыйлар һәм Голамәләр шурасы карары нигезендә, гает намазы кояш чыкканнан соң якынча 30 минут үткәч укыла. Шуңа күрә мәчетләрдә бәйрәм чаралары бик иртә башлана. Башта иртәнге намаз укыла, аннары Коръән аятьләре яңгырый, гает вәгазе сөйләнә. Вәгазьләрдә имамнар Корбан бәйрәменең мәгънәсе, корбан чалуның әһәмияте, мәрхәмәт һәм ярдәмләшү турында искә төшерә.
Казан мәчетләрендә гадәттә бәйрәм программасы төнге сәгатьләрдән үк башланып китә. Мәчетләргә меңләгән кеше җыела, чөнки Корбан гаете – мөселманнарны берләштерүче иң күркәм бәйрәмнәрнең берсе. Намаз тәмамланганнан соң кешеләр бер-берсе белән күрешә, изге теләкләр тели, ә аннары махсус мәйданчыкларда корбан чалу йолалары башкарыла.
Корбан чалу нәкъ менә бәйрәм намазыннан соң гына рөхсәт ителә. Әгәр кеше корбанны намазга кадәр чалса, ул корбан булып саналмый. Шуңа күрә мөселманнар иң элек гает намазын үтәп, аннары гына әлеге изге гамәлгә керешә.
Корбан бәйрәме өч көн дәвам итә. Бу вакытта мөселманнар туганнарын, якыннарын, мохтаҗларны сөендерергә, күбрәк изгелек кылырга омтыла. Бәйрәм көннәрендә йортларда мул табыннар әзерләнә, балаларга бүләкләр бирелә, кешеләр бер-берсенә кунакка йөри. Шуңа күрә Корбан гаете – дин бәйрәме генә түгел, ә гаилә җылысын, бердәмлекне һәм рухи сафлыкны чагылдырган кадерле көн дә.
• 02:15–03:15 – иртәнге намаз, Коръән уку;
• 03:15–03:45 – гает вәгазе;
• 03:45 – гает намазы;
• 03:55 – гарәп телендә хөтбә һәм дога.
Корбан бәйрәменең иң әһәмиятле гамәлләренең берсе – корбан чалу. Ислам динендә ул Аллаһка якынаюны, ихласлыкны һәм рәхмәт хисен белдерүче изге гыйбадәтләрнең берсе булып санала. Әмма корбан чалу һәркемгә дә мәҗбүри түгел. Моның өчен билгеле шартлар үтәлергә тиеш.
Татарстан мөфтияте аңлатуынча, 2026 елда корбан нисабы 100 мең сум күләмендә билгеләнгән. Әгәр мөселман кешесенең көндәлек тормыш өчен кирәкле чыгымнарыннан, әҗәтләреннән һәм төп ихтыяҗларыннан тыш шул күләмдә акчасы яки милке бар икән, аңа корбан чалу ваҗиб була.
Дин галимнәре әйтүенчә, нисаб төшенчәсе акча белән генә чикләнми. Кешенең кулланылмый торган кыйммәтле әйберләре, алтын-көмеше, өстәмә мөлкәте дә исәпкә алына. Ягъни кеше байлыкка ия булып та корбан чалмаса, ул әлеге изге гамәлдән үзен мәхрүм итә.
Корбан чалу:
Кайбер кешеләр корбан чалуны ир-атлар бурычы гына дип уйлый. Әмма шәригать буенча, нисаб күләме булган хатын-кызларга да бу гамәл ваҗиб санала. Шуңа күрә Корбан бәйрәме һәр мөселман гаиләсе өчен уртак җаваплылык һәм изгелек бәйрәме булып тора.
Нисабка түбәндәгеләр керә: акча, алтын-көмеш, кыйммәтле әйберләр,кулланылмый торган милек.
Белгечләр искәртүенчә, нисаб күләме ел саен үзгәрергә мөмкин. Ул гадәттә көмеш бәясеннән чыгып билгеләнә. Шуңа күрә мөселманнар Корбан бәйрәме җиткәндә үз мөмкинлекләрен яңадан бәяли.
Дин әһелләре шулай ук мөһим бер мәсьәләгә игътибар итә: «Кеше гомерендә ничә тапкыр корбан чалырга тиеш?» – дигән сорау дөрес куелмый. Әгәр мөселман кешесенең һәр елны нисабы җитәрлек икән, ул ел саен корбан чалырга тиеш була. Бу – бер тапкыр гына үтәлә торган гамәл түгел, ә мөмкинлеге булган кешенең даими гыйбадәте.
Корбан чалуның төп мәгънәсе ит таратуда гына түгел. Ул кешенең күңел юмартлыгын, мохтаҗлар турында кайгыртуын һәм Аллаһ ризалыгын өстен куюын күрсәтә. Шуңа күрә Корбан бәйрәме мөселманнарны мәрхәмәтлерәк, игелеклерәк һәм ярдәмчел булырга өнди.
Корбан бәйрәме җиткән саен мөселманнар арасында иң еш бирелә торган сорауларның берсе – «Кеше гомерендә корбанны бер генә тапкыр чалса җитәме?» – дигән сорау. Дин белгечләре аңлатуынча, корбан чалу хаҗ кебек гомердә бер мәртәбә генә үтәлә торган гыйбадәт түгел. Әгәр мөселман кешесенең ел саен нисабы җитәрлек булса, ул һәр Корбан бәйрәмендә корбан чалырга тиеш.
Исламда корбан чалу кешенең матди мөмкинлегенә бәйле. Әгәр бәйрәм көннәрендә кешенең төп ихтыяҗларыннан һәм әҗәтләреннән тыш нисаб күләмендә малы яки акчасы бар икән, аңа корбан чалу ваҗиб була. Шуңа күрә бу гамәл бер ел үтәлеп, икенче ел онытыла торган йөкләмә түгел.
Дин әһелләре әйтүенчә, «мин инде бер тапкыр корбан чалдым, җитәр» дип уйлау дөрес түгел. Чөнки корбан чалу – ел саен кабатлана торган изге гамәл. Кеше мөмкинлекле булган һәр елда бу бурычны үтәргә тиеш. Әгәр бер елны нисабы җитми икән, ул вакытта корбан чалу мәҗбүри саналмый. Әмма мөмкинлеге булганда, мөселман кешесе бу гамәлне калдырырга тиеш түгел.
Корбан чалуның мәгънәсе бары тик мал сую белән генә чикләнми. Ул кешенең Аллаһка якынаюын, рәхмәтле булуын, юмартлыгын һәм мохтаҗларга ярдәм итәргә әзерлеген күрсәтә. Корбан ите туганнарга, күршеләргә һәм ярдәмгә мохтаҗ кешеләргә таратыла. Шуның белән җәмгыятьтә ярдәмләшү, бердәмлек һәм шәфкать хисләре көчәя.
Дин галимнәре ассызыклаганча, Корбан бәйрәме мөселманны малын кызганмаска, байлыгы өчен шөкер итәргә һәм игелек кылырга өйрәтә. Шуңа күрә нисабы булган кеше өчен корбан чалу – зур саваплы һәм әһәмиятле гыйбадәт.
«Нисаб бар икән – корбан чалу да бар», – дигән фикер исламдагы бу кагыйдәне иң төгәл аңлата.
Корбан өчен түбәндәге хайваннар рөхсәт ителә:
Шартлары:
Ярты еллык бәрән корбанга яраклы түгел.
Корбан чалу гает намазыннан соң башлана һәм өч көн дәвам итә:
Казанда корбан чалу 29 майда кояш баеганчы – 20:13 сәгатькә кадәр рөхсәт ителә.
Быел Казанда махсус 17 мәйданчык әзерләнгән. Алар арасында:
27 майда Казанда традицион «Корбан-фест» гаилә бәйрәме узачак.
Кайда?
«Елмай» балалар паркында.
Вакыты:
13:00–17:00.
Кунакларны көтә:
26–30 май көннәрендә мөселманнар тәкбир-тәшрик әйтә.
Фарыз намазларыннан соң түбәндәге тәкбир укыла:
«Аллаһү әкбәр, Аллаһү әкбәр.
Ләә иләәһә илләллааһү вәллааһү әкбәр.
Аллааһү әкбәр вә лилләәһил-хәмд».
Ирләр тәкбирне тавыш белән, хатын-кызлар эчтән әйтә.
Корбан гаете – Аллаһка якынаю, юмартлык һәм ярдәмләшү бәйрәме. Бу көннәрдә мохтаҗларга ярдәм итү, туганнар белән аралашу һәм изге гамәлләр кылу аеруча саваплы санала.
Следите за самым важным и интересным в Telegram-каналеТатмедиа
Фәгыйлә Шакирова әзерләде,
Комментарий юк