Алманы черетми саклау: уңышны язга кадәр ничек югалтмаска?

Көз җитү белән бакчаларда алма мулдан өлгерә. Кемдер аны яңа килеш ашый, кемдер кайнатма, компот ясый, ә күпләр уңышны мөмкин кадәр озаграк сакларга тырыша. Әмма саклау кагыйдәләре үтәлмәсә, иң матур алмалар да берничә атна эчендә йомшара, карала яки чери башлый. Шуңа күрә алманы дөрес җыю, сайлап алу һәм тиешле шартларда саклау – уңышны югалтмауның иң мөһим сере.

Алманың күпме сакланачагы аны кайчан һәм ничек җыюга бәйле. Белгечләр әйтүенчә, җимешләрне артык иртә дә, артык соң да өзәргә ярамый. Пешеп җитмәгән алма тиз шиңә, ә артык өлгергәне кыска вакыт эчендә бозыла.

Алманы коры көнне җыю хәерле. Яңгырдан соң өзелгән җимешләрнең өсте дымлы була, бу исә төрле гөмбәчекләр барлыкка килүенә сәбәпче булырга мөмкин. Алманы өзгәндә сабагын өзү киңәш ителми. Сабаклы алма озаграк саклана, чөнки җимешнең табигый саклану катламы яхшырак саклана.

Һәр алма саклауга туры килми

Озак вакыт саклау өчен бары тик сәламәт, бәрелмәгән, корт тишмәгән һәм ярылмаган алмаларны гына сайлап алырга кирәк. Хәтта кечкенә генә җәрәхәт тә соңрак черү чыганагына әверелергә мөмкин.

Шуны да истә тотарга кирәк: җәйге сортлар озак сакланмый. Аларны мөмкин кадәр тизрәк кулланырга кирәк. Ә менә көзге һәм кышкы сортлар, тиешле шартлар булганда, берничә ай буе үз сыйфатын югалтмый.

Күпләр алманы саклауга куйганчы юып киптерергә кирәк дип саный. Әмма бу – киң таралган ялгыш фикер. Алма өслегендә күзгә күренми торган табигый саклагыч балавыз катламы бар. Ул җимешне дым югалтудан һәм микроорганизмнардан саклый. Шуңа күрә саклауга куела торган алмаларны юмыйлар һәм артык сөртеп тә тормыйлар.

Дөрес урын – уңышның яртысы

Алма иң яхшысы салкын, караңгы һәм яхшы җилләтелә торган урында саклана. Иң уңайлы температура – 0... +4 градус, ә һаваның дымлылыгы 85–90 процент тирәсе булырга тиеш. Мондый шартлар гадәттә базда яки махсус саклау бүлмәсендә була.

Фатирда яшәүчеләр өчен пыяла белән ябылган салкын балкон да яхшы урын була ала. Әмма температура нульдән түбән төшсә, алмаларны өстәмә рәвештә каплап сакларга кирәк.

Нәрсәдә сакларга?

Иң уңайлы савытлар – агач яки пластик әрҗәләр. Алар чиста һәм коры булырга тиеш. Алмаларны берничә кат итеп тезәргә мөмкин, әмма һәр кат арасына чиста кәгазь җәю яхшы нәтиҗә бирә.

Кайбер бакчачылар һәр алманы аерым кәгазьгә төреп куя. Бу ысул, бигрәк тә уңыш күп булмаганда, бик нәтиҗәле. Бер алма бозылган очракта, чир күрше җимешләргә тиз күчми.

Алмаларны башка җимешләр белән сакларга ярыймы?

Белгечләр алманы башка күп кенә яшелчә һәм җимешләрдән аерым сакларга киңәш итә. Чөнки алма өлгерүне тизләтә торган этилен газы бүлеп чыгара. Шуның нәтиҗәсендә бәрәңге, кишер, чөгендер һәм башка җимешләр тизрәк бозылырга мөмкин.

Шулай ук суган һәм сарымсак белән бергә саклау да киңәш ителми. Аларның көчле исе алмага сеңәргә мөмкин.

Алмаларны әрҗәгә тутырып кына онытырга ярамый. Айга кимендә бер-ике тапкыр уңышны карап чыгарга кирәк. Йомшарган, тап төшкән яки чери башлаган җимешләрне вакытында алып ташлау калган алмаларны саклап калырга ярдәм итә.

Бер генә бозылган алма да бөтен әрҗәнең сыйфатына тискәре йогынты ясарга мөмкин.

Авылларда күптәннән кулланылган кайбер алымнар бүген дә үз әһәмиятен югалтмый. Әйтик, алмаларны коры пычкыга, саламга яки чиста кәгазь арасына тезеп саклау җимешләрнең бер-берсенә тиеп җәрәхәтләнүен киметә. Әмма кулланыла торган материаллар чиста һәм коры булырга тиеш.

Кайбер хуҗабикәләр пергамент кәгазе яки кәгазь салфеткалар куллана. Бу да дымны көйләүгә ярдәм итә.

Иң еш очрый торган хаталар

Алма саклаганда кешеләр еш кына бер үк хаталарны кабатлый:

• юеш алманы саклауга кую;

• бәрелгән җимешләрне аермыйча әрҗәгә салу;

• алманы җылы бүлмәдә тоту;

• пластик пакетларга һава үткәрмичә тутыру;

• уңышны озак вакыт тикшермичә калдыру.

Бу хаталарның һәркайсы алманың саклану вакытын сизелерлек кыскарта.

Алманы язга кадәр диярлек черетми саклау – катлаулы эш түгел. Моның өчен уңышны вакытында җыярга, сәламәт җимешләрне генә сайлап алырга, аларны юмаска, салкын һәм дымлылыгы җитәрлек урында сакларга, шулай ук вакыт-вакыт тикшереп торырга кирәк. Гади генә кагыйдәләрне үтәгәндә, үз бакчагызда үстерелгән хуш исле алмалар кыш буе табынны бизәр, гаиләгезне витаминнар белән тәэмин итәр.