Татар авыллары тарихын өйрәнүчеләр Казанга җыела

Казанда 29-30 октябрьдә Бөтенроссия татар төбәк тарихын өйрәнүчеләр җыены узачак. Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты киләчәктә аны дөнья күләмендә оештырырга ниятли.

– Татарстанда һәм Россиянең татарлар гомер кичергән төбәкләрендә җирлекнең, татар авылларының тарихына багышланган бик күп китаплар нәшер ителә. Башкортстанда гына да соңгы елларда шундый 500ләп китап басылып чыккан. Туган җиргә, милләткә хөрмәт белән сугарылган мондый китаплар арасында төрлесен очратырга мөмкин: “чиле-пешлеләрне” дә, тулы канлы фәнни хезмәт дәрәҗәсендәге тарихи-тикшеренү эшләрен дә. Казанда беренче тапкыр оештырылачак Бөтенроссия туган як тарихын өйрәнүчеләр җыенының максаты – әлеге күркәм эшчәнлекнең популярлыгын һәм сыйфатын үстерүгә этәргеч бирү, татар авыллары тарихын язучыларның хезмәтләре белән якыннан танышу, язучыларны үзара таныштыру, тәҗрибә уртаклашу, галимнәр белән аралашу һәм киңәшләшү өчен мөмкинлек булдыру. Милләттәшләребез, бигрәк тә үсеп килүче яшь буын бабалары тарихын белергә тиеш. Тәүге җыенга Россиянең 41 төбәгеннән 150 делегат килүе көтелә. 400-500 хезмәттән торган китап күргәзмәсе дә ачылачак, – дип хәбәр итә Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты рәисенең беренче урынбасары Данис Шакиров.

“Казан” милли-мәдәни үзәгендә үтәчәк форумның беренче көнендә Татарстан башкаласы кунаклары Казанның 1000 еллыгы музеена экскурсия кылудан тыш, ТФАның Ш.Мәрҗани исемендәге Тарих институты, Энциклопедия институты, Россия ислам университеты галимнәре чакырылган “түгәрәк өстәл” эшендә катнашачак. Җыенның икенче көнендә пленар утырыш, язучы, җәмәгать эшлеклесе Фәүзия Бәйрәмованың язучы Чыңгыз Айтматовның әнисе – Нәгыймә ханым турында “Ана” китабын тәкъдим итү һәм Бөтенроссия төбәк тарихын өйрәнүчеләрнең Координация советы утырышы үтәчәк.



Җыен кысаларында, Башкортстан галиме, икътисад фәннәре докторы, алты китап авторы Касыйм Йосыповның Чакмагыш районы татарлары тарихын яктыртучы яңа китапларын тәкъдим итү кичәсе дә булачак. Аңа туган як тарихына багышланган хезмәтләре өчен тарих фәннәре докторы дигән фәнни дәрәҗәне бирергә мөмкин, дип бәяли галимнәр. “Мин Башкортстанның Чакмагыш районы Сыерышбаш авылыннан ундүрт яшемдә чыгып китеп, гомеремнең күп өлешен шәһәрдә үткәрсәм дә, күңелемдә туган авылыма карата мәхәббәтем һәрвакыт көчле булды. Бу хисләр миңа туган авылым, аның кешеләре, нәселләре, Чакмагыш районы авыллары, халкыбызның зирәклегенә, җор теленә, җыр-моңына багышланган китаплар язарга этәрде. Бөтен буш вакытымны шушы эзләнүләргә багышлыйм”, – ди Касыйм Йосыпов. Узган ел аны Башкортстанда туган як тарихын өйрәнүчеләр хезмәтләре арасында оештырылган иҗади бәйгедә жюри рәисе итеп чакырганнар. “Туган як тарихын белергә омтылучыларның күплеге куандыра. Чынлыкта да һәр төбәктә татарларның язмышы турында китап язарлык: алар төрле тарихи чорларда ана телен, динне, милләтне саклап калу өчен туган җирләрен ташлап читкә чыгып китәргә мәҗбүр булган...” – дип сөйли Касыйм Йосыпов.

Татарстанның “Гаилә һәм мәктәп” журналы баш мөхәррире, республикадагы авыллар тарихына багышланган китаплар авторы Гөлүсә Закирова Бөтенроссия туган як тарихын өйрәнүчеләр җыенында үзенең ике китабы – Алабуганың Морт авылы турында – “Морт – Туган йорт” (2011) һәм Әлки районының Карга авылына багышланган “Каргауыл” (2013) китаплары белән таныштырачак. Хикәяләр китабы, календарьләр авторы буларак та билгеле Гөлүсә Закированың бүгенге көндә тагын ике китабы – Арчаның Шушмабаш авылына һәм Актанышның Куян авылына багышланган китаплары бастыруга әзер. Ә хәзерге вакытта Саба районының өч авылы – Иске Икшермә, Татар Икшермәсе, Өчнарат авылларына һәм үзенең туган авылы – Апас районы Кече Болгаер авылы тарихларын ачыклау өстендә эшли.



– Россия архивларына йөреп шуны күзәттем: яшәгән җирлеге, авылы тарихын өйрәнүчеләрнең күпчелеге – татарлар. Авыл тарихын язганда мин иң элек авыл кешеләре белән очрашып сөйләшәм, халык хәтерендә сакланган вакыйгалар архивларда юлыккан мәгълүматларны тулырак күзалларга ярдәм итә. Җирле һөнәрчелек үзенчәлекләрен ачыклау исә миңа үземнең фәнни эшемне – кандидатлык диссертациясен тарихи материаллар белән баетырга булыша, – ди Гөлүсә Закирова.



Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты рәисенең РФ төбәкләрендәге татар иҗтимагый оешмалар белән эшләү буенча урынбасары Марс Тукаев сүзләренчә, киләчәктә җыенны халыкара дәрәҗәдә уздыру планлаштырыла, чөнки Россиядән читтә яшәүче татарлар да үз төбәкләренең татарлар белән бәйле тарихы турында китаплар яза, мәсәлән, Кытай, Төркия, Казакстан, Үзбәкстан һәм башка илләрдә чыккан шундый хезмәтләр билгеле. “Россиядә 4300 татар авылы исәпләнүе мәгълүм, юкка чыккан авыллар саны да бихисап. Һәр төбәктә татарларның тарихы белән кызыксынучылар бар. Җирлек тарихын яктырткан йөзләгән китаплар бастырылган. Башкортстанда, Пермь ягында хәтта туган як тарихын өйрәнүчеләр оешмалары төзелде. Бүген аларның Координацион советын булдыруга ихтыяҗ туды”, – ди Марс әфәнде. Әлеге җыен “Гомумтатар төбәк тарихын өйрәнүчеләр җәмгыяте”н оештыру юнәлешендә беренче адым булачак.

сылтама: http://intertat.ru/tt/milli-tt/item/50242-tatar-avyillaryi-tarihyin-%D3%A9yr%D3%99n%D2%AFchel%D3%99r-kazanga-%D2%97yiela.html

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    7681
    1
    100
  • 8358
    2
    56
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9407
    1
    53
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 сентябрь 2020 - 05:31
    Без имени
    Дэвамы ачылмый.
    «Китмә!»
  • 28 сентябрь 2020 - 05:49
    Без имени
    Бик тә авыр тормышта яшисез.Мин үзем дә шундыйрак хәлдә яшим. Чит гаиләдә баласы гына юк, дип беләм... Ә бәлки бардыр ... Чөнки беркайчан да, акча алып кайтып бирмәде. Иртә таңнан чыгып китә , төнлә генә кайтып, артын куеп ята... Ник яшәдем микән? Башта әнине утка саласы килмәде. Балалар кечкенә иде. Шулай, мин дә көне-төне еладым, яшиселәр килми иде... Һаман шулай этле-мәчеле яшәп ятабыз.... Төзәлә торган яра түгел... Бик үкенәм, яшьтән аерылышмаганга....
    Гаилә җимерүче
  • 28 сентябрь 2020 - 07:59
    Без имени
    Нинди мэхэббэткэ ышаныч югалган монда? Ул булмаган. Гомер буе йоргэн ир, белмэмешкэ салынган хатын.
    Гаилә җимерүче
  • 28 сентябрь 2020 - 08:29
    Без имени
    Бу очракта, хатын кызга тормыш иту авыр булган, укенеч шуннан гына кебек. Хыянэт бит ул, бер булган икэн, гел кабатланып торачак. Андый очракта изелеп яшэудэн мэгьнэ юк. Ышаныч беткэч тэ яшэу бик авыр, ике арада шул маржа тора кебек. Ирнен эйткэн бер сузенэ дэ ышанып булмый. Димэк аралашудан мэгьнэ юк.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 28 сентябрь 2020 - 08:29
    Без имени
    Гаилэгез таркалмаган очракта да, жае килгэн саен искэртеп, эйтеп торачак, лишние переживаниялэр сина кирэкме, уз башына, э ирдэ сина эйтелмэгэн ничэ секрет, уйлар кара эле?
    Аналыгыңны алганнарын иреңә әйтергәме, юкмы?
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...