Шигърият бәйрәменнән репортаж: Алмаз Хәмзин нигә үзен Тукай бүләгенә лаек дип саный?

“Бар күңеллелек бөтен дөньяда, бар бер ямь бүген... бәйрәм бүген, бәйрәм бүген!” Бу юлларны әйтерсең лә бөек Тукай үзенә багышлап язып калдырган. 26 апрель – Габдулла Тукайның туган көне, инде ничәмә елдан бирле “Шигърият көне” буларак билгеләп үтелә. Бүген республикада зур бәйрәм. Ул балалар бакчасында да, мәктәпләрдә дә дәвам итә. Кулларына чәчәк тоткан казанлылар бүген иртәдән үк үзәккә, Тукай һәйкәле янына агыла.


Поэтический митинг у памятника Тукая


Поэтический митинг у памятника Тукая


“Тукай – зур кеше”


Быел да, елдагыча,  зур шигърият бәйрәме узды. Көне дә махсус заказ биргән кебек матур, җылы. Шуңамы икән, олысы-кечесе бәйрәмгә агылды, киң мәйдан халык белән тулды. Аларны исә фольклор ансамбльләре, гармунчылар каршы алды. Рәхәтләнеп биештеләр, җырлаштылар.


Поэтический митинг у памятника Тукая


Бәйрәм тантанасы исә олпат шагыйрь һәм артистларның шигырь укуы белән дәвам итте.


Поэтический митинг у памятника Тукая


Поэтический митинг у памятника Тукая


Поэтический митинг у памятника Тукая


Поэтический митинг у памятника Тукая


Чарада мәктәп укучылары да күп иде. Алар арасында Тукайның кем булуын белмәүчеләр дә юк түгел. “Тукай кем ул? дигән сорауга бер кыз: “Ул бик зур кеше, җырлар язган”, - дип җавап бирде. Ә менә 171 мәктәпнең 7 сыйныф укучысы Ләйсән Хәзбиуллина шагыйрьнең иң күренекле шигыре дип “Туган тел”не атады. Ул шулай ук аның “Туган авыл” һәм “Бишек җыры”н да белә.


Поэтический митинг у памятника Тукая


“Тукай – безне берләштерүче символ”


Бәйрәмдә күп кенә галимнәрне, шагыйрь-прозаикларны очратырга була иде.     


Поэтический митинг у памятника Тукая


–Шөкер Ходайга, халкыбызның бәйрәмнәре күп. Аларның бер өлеше рәсми бәйрәм, бер өлеше халык бәйрәмнәре.  Ләкин алар арасында үзенең миллилеге, халкыбызның күңеленә якынлыгы белән Тукай бәйрәме аерылып тора, – ди галим, тәнкыйтьче Хатыйп ага Миңнегулов. – Яз ае Тукайны дөньяга китергән чор да,  фани дөньяга алып киткән вакыт та. Бу бәйрәмне без түземсезлек белән көтеп торабыз. Монда танышларны күрәбез, янә бер мәртәбә Тукайга күңелләребезне барлыйбыз. Тукай иҗатын мин ярыйсы гына беләм. Менә әле бәйрәмдә тыңлап тордым, Тукай шигырьләренә язылган җырларны шултикле заманча яңгыраттылар. Һәм шуңа күрә безгә Тукай белән очрашырга кирәк. Тукай белән аралашырга кирәк, чөнки ул әле һаман бездән алдан бара. Аннан тыш  икенче ягы да бар: Тукай бәйрәме уңае белән безгә кунаклар килә. Казахстаннан, Кыргызстаннан, Кырымнан, Башкортстаннан. Бу безне берләштерә дә. Тукай ничектер безнең халкыбызны бербөтен итә торган, берләштерә торга символ да ул. Алга таба да шундый бәйрәм булсын иде.


Поэтический митинг у памятника Тукая


Хатыйп аганың мәртәбәле бүләк – Тукай премиясе лауреатларына карата да үз фикере бар.


–Аллага шөкер, тәкъдим итәрдәй шәхесләребез күп, әмма премияләр аз. Быелгы  лауреатларга килсәк,   мин аларны лаеклы дип саныйм. Әйтик, Мәдинә Маликова ул чыннан да озак еллар эшли, күренекле язучы. Аңа афәриннән башка сүз әйтеп булмый. Харис хәзрәт – Тукай буенча хезмәтләр авторы. Аны Пушкин белән, дин белән чагыштырган. Ул бит  әле 90 яшькә җиткән сугыш ветераны да. Розалина Шаһиевага килсәк, ул шагыйрә дә, тәрҗемәче дә.  Сәнгать буенча язган хезмәтләре дә зур бәягә лаек. Шултикле эченә кереп яза, иҗат кешесе ул. Быелгы премия лауреатлары чыннан да лаеклылар. Әле премиягә тәкъдим ителердәй кешеләр булмаска мөмкин, ә безнең бар. Димәк, әле  иҗат чишмәләре саекмаган.  Архитектура, җыр сәнгате буенча да кандидатлар бар иде. Аларның һәммәсе бу бүләкне алырга лаек.


Поэтический митинг у памятника Тукая


“Кандидатлар арасында тагын да лаеклылар бар иде”


Бәйрәмне тамаша кылучылар арасында Татарстан язучылар берлегенең “экс” рәисе, шагыйрь  Рафис Корбан да бар иде. Быелгы лауреатларга карата аның фикерен дә белештек.


–Кандидатларның саны елдан-ел артып бара. Быел  19га җиткән иде, – диде ул. – Кызганыч, Язучылар берлеге тәкъдим иткән кандидатларга бирелми премия.  Кем лаек дип тапканнар, шуңа бирделәр инде. Мәдинә апа да роман жанрында бик актив эшли, Розалина да сәнгать ягыннан көчле. Үзе Язучылар берлеге  әгъзасы булса да, сәнгатькә басым ясый, аңа бирелү дә әйбәт. Харис хәзрәт тә бик күптәннән яшьләрне иманлы итеп тәрбияләү турында борчыла. Үзенең хезмәтен Тукай, Пушкин белән бәйли. Ул да лаеклыдыр инде. “Тукай премиясенә лаек кешеләр юк, бирмәскә кирәк”, - дигән фикерләр дә ишетелә хәзер. Бирергә кирәк. Мин бирергә кирәк дип саныйм. Чөнки безнең халык, безнең әдәбият, безнең сәнгатебез бай. Хәзер хатын-кызларга бирелә башлады. Бу Гөлшат Зәйнәшевадан башланган иде. Киләчәктә дә бу премиягә лаек булырлык хатын-кызларыбыз бар. Киң күңелле булырга кирәк, хатын-кызларга да бирелсен. Быелгы лауреатларның өчесе дә лаек булмаган очракта да,  кандидатлар арасында лаеклылар бар иде дип саныйм. Фамилияләр атарга теләмим, ләкин ... бар иде.


Поэтический митинг у памятника Тукая


Мәдинә Маликова иҗатында юбилей: беренче китабы басылуга 50 ел


Мәртәбәле бүләкнең быелгы лауреатлары – язучы Мәдинә Маликова, дин эшлеклесе Харис Салихов һәм сәнгать белгече, Розалина Шаһиевага да  сүз бирелде.


Поэтический митинг у памятника Тукая

 


Поэтический митинг у памятника Тукая


Мәдинә Маликованың беренче китабы басылуга быел 50 ел тулган. Һәм менә, ниһаять, дүртенче тапкыр тәкъдим ителгәннән соң, ул бу премиягә лаеклы дип табылды.


Поэтический митинг у памятника Тукая


–Бөтен гомеремне әдәби әсәрләр язуга багышладым, бөтен көч-гайрәтемне шуңа куйдым, – диде ул. –  Тугыз  романым басылып чыкты, унынчысын язам. Повесть-хикәяләрем басылды. Шушы хезмәтләрем бүген бик зур бәя алды. Моңа бик куанам һәм укучыларыма, Премия биргән дәүләт җитәкчеләренә мең рәхмәт укыйм. Без Казанга узган гасырның уртасында килдек. Ул чакта әле Казан урамнарында татарча сөйләшү гаеп, татарлар  ким кеше булып санала иде. Менә шушы 50 ел эчендә вазгыять бик нык үзгәрде. Хәзер Казан урамнарында без рәхәтләнеп татарча сөйләшәбез. Башыбызны югары тотабыз, татар булуыбыз белән горурлана башладык. Моңа ирешү җиңел булмады, бик авыр заманалар аша үтәргә туры килде. Татар халкы авыр елларда да акыллы, зирәк, алдан күрүчән җитәкчеләр аркасында җиңеп чыкты. Бу – халыкның зур казанышы. Канкоешлар, сугышлар булды, әмма безнең халкыбыз моңа дучар ителмәде. Сират күпереннән чыккандай алып чыктылар безне. Күп хокуклар яуланды. Хәзерге вакытта Казаныбыз дөньядагы иң матур шәһәрләрдән санала. Республика даны еракларга таралды. Бу үзгәрешләрдә мин үземнең дә өлешем бар дип саныйм. Чөнки милләтне иң беренче чиратта милли әдәбият һәм сәнгать үстерә.


Харис хәзрәт фәнне дин белән бергә үреп алып барганда гына зур уңышка, зур җиңүләргә ирешеп була дигән фикердә. Розалина Шаһиева исә үзенең барлык әйтәсе сүзләрен дүрт шигырь китабына кертүен әйтте.  Һәм  1996 елда язылган “Хөррият” гимнының бүген дә актуаль булуы турында сөйләде. “Имин илдә имин хезмәт, азат хатын, хөр ир-ат. Чәчәк атсын безнең милләт, илаһият, хөррият”, – диде ул.


Поэтический митинг у памятника Тукая


Поэтический митинг у памятника Тукая


“Тукай үз премиясен миңа бирергә тиеш”


Композитор, сатирик, җырчы Алмаз Хәмзин Тукай премиясен үзенә тиешле дип саный.


–Әгәр  Тукай  исән булса, кемгә бирер иде үз премиясен? – Миңа дим!  Ни өченме? Чөнки ул сатирик, шагыйрь, җырчы да ул. Сәгыйть Рәмиев Тукайны бик зыялы кешеләр янында гына сорап җырлаткан. Ә Тукайның тавышы бик матур булган.  Халкын яраткан, моң яраткан шигъри җан ничек җырламасын? Аның күңеле җырлап яшәгән. Шуңа күрә без аның белән тәңгәл киләбез. Үземне мактаудан түгел бу. Дөрес, бераз гына төртке дә бар, әмма дөреслек тә бар инде. Мин аны бирсәләр дә, алмас идем әле. Чөнки эшләргә кирәк, халыкның күңеленә ятарлык әсәрләр иҗат итәргә кирәк. Ялкынлы журналист та булырга кирәк әле. Син товар булырга тиеш халык өчен. Ә товарны аны һәрвакыт халык ала. Менә шундый дәрәҗәгә җитеп булса, шулвакытта бирсәләр дә каршы килмәс идем, – ди ул.


Премия күләме – 500 мең


–Бер романны еллар буе яза язучы. Премия акчасы аңа бер дә комачау итми. Дөрес, ул машина алырга да, фатирга да җитми. Шул 500 меңгә китап бастырса гына инде ул, бәлки күңелен күтәреп җибәрер иде, тагын язар иде, – ди Алмаз Хәмзин.

http://intertat.ru/tt

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7857
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8908
    2
    64
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6025
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4354
    0
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда