Галимҗан Ибраһимовның яңа томлыгы: аларга цензура кагылмаган 

Галимҗан Ибраһимовның унбиш томлыгының өчтән бере моңарчы укучыга таныш булмаган яңа материаллардан тора. Бу хакта бүген «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгында узган матбугат конференциясендә хәбәр иттеләр. Конференция әлеге тупланманың 6-10 томнары дөнья күрүгә багышланды.  

  

Галимҗан Ибраһимовның иң беренче өч томлыгы 1950 еллар ахырында нәшер ителә. Язучы шәхес культы корбаны буларак аклануга, институт галимнәре ул чакта киңәшмәгә җыела һәм шунда ук аның мирасын кире кайтару буенча эш башлана. Ул өч том әдип мирасының бик аз өлешен генә үз эченә алган була, әлбәттә.  

1974 елда Галимҗан Ибраһимовның 8 томлыгын нәшер итү турында карар кабул итәләр. Ләкин ул томлыклар басылып чыгып, укучы кулына барып җиткәнче үк ачыклана: томлык тулы түгел. Күп әсәрләр туралып, цензура аша гына басыла.  

Беренче мөмкинлек туу белән Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты галимнәре язучының 15 томлыгын әзерләргә керешә. 2017 елда башланган зур эш инде тәмамлану алдында: быел барлык томнар да әзерләнеп бетәргә тиеш.  

– Тупланманың иң зур яңалыгы – аның күп өлеше яңа материаллардан торуында, – диде Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты директоры урынбасары, доцент Марсель Ибраһимов. – Томлыкларга кергән әсәрләрнең өчтән бере укучыга беренче тапкыр тәкъдим ителә. Әдипнең шәхси архивы сакланып калмаган, шуңа күрә томлыкларны туплау зур хезмәт таләп итте. Безнең хезмәткәрләр егерменче йөз башында чыккан бөтен матбугатны өйрәнделәр, тапкан материалларны моңарчы чыккан томнар белән чагыштырдылар, киселеп калган өлешләрне тулыландырдылар. 

Тагын бер үзенчәлеге – кушымталар. Аларда шул чор галимнәренең Галимҗан Ибраһимов турындагы фикерләре урын алды. Ул чор полемикага бик бай булган.  

Бу уңайдан филология фәннәре докторы, академик Дания Заһидуллина бер мисал да китерде. Галимҗан Ибраһимовның Тукай турындагы «Талант трагедиясе» дигән мәкаләсе басылганнан соң 1914 елда татар җәмәгатьчелеге аңа бойкот игълан итә.  

Томнарның зур үзенчәлеге дип анда кергән барлык әсәрләрнең цензура аша узмавын да әйтергә кирәк.  

Әлеге академик басма кемнәрне күз алдында тотып әзерләнгән соң? Ул галимнәр өчен дә файдалы булыр, шул ук вакытта гади укучы өчен дә кызыклы булыр, дип уйлыйбыз диде Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты хезмәткәрләре.  

Томнарның тиражы зур түгел – 2 мең.  

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 21 апрель 2021 - 11:49
    Без имени
    И аллакаем, Тәрбия газетасын чыгарган Газинур дип аңладым инде. мин укытучы кеше бик күп ачык дәресләремне 10-15 еллап шул гэзетада бастырдым бит. ирле-хатынлы газета чыгардылар алар. Раббым сабырлык бирсен сезгә, балаларыгызга.
    Кияүгә сүз әйтмәгез!
  • 21 апрель 2021 - 11:44
    Без имени
    Әллә ничә кат укыдым да укыдым. Шулай искә төшергәләп тору киорәк икән дип уйладым тормыш һәм яшәү турында. бу турыда язып яхшы иткәнсез.
    Үреләм дә карыйм күңел түрләремә...
  • 21 апрель 2021 - 23:40
    Без имени
    Бик авыр хэллэр,ачы хэсрэт.Бу турыда укыганым булган икэн,исемэ тошердем.Куз яшьлэре ирексездэн ага гына.Бала хэсрэтлэрен курсэтмэсен,ходаем.
    ​Күбәләк булып очты...
  • 22 апрель 2021 - 05:54
    Без имени
    Бездэ энкэй дип йорет алар энинен энтченрахмат
    Якын ерак әбекәем
  • 22 апрель 2021 - 06:13
    Без имени
    Бик авыр хэл,Аллам сакласын ,куз яшьлэрсез укып булмый!!!
    ​Күбәләк булып очты...
Реклама
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»