Фазыл Искәндәрне юксынып...

Инде ничә көн борчылып йөрибез. Фазыл Искәндәр вафат... «Созвездие Козлотура», «Сандро из Чегема», «Софичка», «Дерево детства»... Искиткеч матур тел белән язылган әсәрләре бер-бер артлы искә төшә. Андагы романтика, андагы фантастика!.. Ул образ, сюжетлар... Мифлар, әкиятләр... Чегемдагы балачак, матур кызлар, диңгез... Кайчан да кулга алып, рәхәтләнеп көлә-көлә укый торган әсәрләр.
 
«Созвездие Козлотура»ны укудан тәм табып, чыдый алмыйча эшкә күтәреп килгән идем. Кулдан кулга китте китап. Дөньяларын онытып укыдылар ичмаса!
Фазыл Искәндәрнең «Чегемская Кармен» һәм «Бармен Адгур» хикәяләре буенча Юрий Кара төшергән «Воры в законе» фильмын  да, «Чегемский детектив», «Время счастливых находок»ларны да күпләр карагандыр, язучының күңел дөньясын ача алганнардыр.
 
Фазыл Искәндәр... Аны үзем өчен беренче тапкыр 1986 елда, Мәскәүдә ВКШда журнал редакторлары курсларында укыганда ачкан идем. Абхазиядә балалар өчен журнал чыгаручы кунакчыл һәм киң күңелле Геннадий Аламия (хәзер ул күренекле дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе, Абхазиянең атаклы шагыйре – Э. З.) безнең төркемне – Латвия, Эстония, Украина, Казакъстан, Әрмәнстан, Үзбәкстан, Татарстан, Чуашстан, Дагстан журналистларын –  Сухумга, үзләренә кунакка чакырды. Шәп язучылары Фазыл Искәндәр турында иркенләп сөйләде. Кызыктырып та, ымсындырып та «Сандро из Чегема» автобиографик роман-эпопеясенә алып кереп китте дә... Тәмам сихерләде! Шул әсәрне тизрәк табып укыйсым килеп кайттым.
 
Еллар узып, Абхазиягә баргач, Гаграда «Чегем» язулы кунакханәләрне күреп, күңел тантана иткән иде. Безгә таныш Чегем, янәсе!
Икенче тапкыр... күренекле журналист, «Казанские ведомости» газетасы редакторы Венера Якупова ачты Фазыл Искәндәрне! Ул – аның яраткан язучысы. Бераз хәйләкәр, бераз ялкау Сандро карт, Чегем авылы турында авыз суларын корытып сөйли Венера...  Альп болыннары, болытлар түбәсенә кунаклап ял итә торган мәһабәт таулар, көйдерә торган кояш, тау күлләре, гүзәл Рица, ак шәһәр Сухум (Искәндәрчә – Мухусом), диңгез исе... Әсәрдә шулар ярылып ята!..
 
...Моңсу. Фазыл Искәндәрне без үзебезнеке итеп яраттык. Ул безнең дөньяга Чегем югарылыгыннан карап язды. Ул Язучы, Шагыйрь генә дә түгел иде. Ул Зирәк Кеше иде...  
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 9 август 2022 - 17:46
    Без имени
    Хатын кыйнаган кешенен туктаганын кургэнегез бармы?! Хатынга бер суккан кеше беркайчан кыйнаудан туктамый! Беркайчан! Донья кургэн эти эни буларак сез моны анларга тиеш. Картая картая кул белэн уйный торган кеше эшэкелэнэ генэ сэбэпле-сэбэпсез кул кутэрэ. Сез нинди генэ суз эйтсэгездэ тозэтеп була торган тугел! Кызыгыз яшьлеге белэн генэ белгертмэскэ,ярарга тырыша, тозэлер дип омет итэ. Димэк эти энигэ бергерткэн очен тагын кыйнаган?! Белгертэсе килмэсэ дэ кешегэ беленми кала торган эш тугел бу. Эле кызнын таянырга эти энисе тигез. Шуны белэ торын кияу кыйный. Эти энисез яклаучысыз калгач ни кыланачак бу кияу?! Бу кеше белэн яшэсэ алдагы гомерен кыйналып яшэячэк кыз. Кыйнап имгэтэчэк хичшиксез иртэме сонмы. Имгэнгэн хатын иргэ кирэк тугел! Кешедэн ким булып яшисе килми. Белгертэсе килми. Парлы матур тормышта яшисе килэ. Цена вопроса кызыгызнын сэлэмэтлеге. Эти эни якламаса кем яклар?!
    Кияү кызыбызны кыйный?
  • 9 август 2022 - 23:11
    Без имени
    Кем нэрсэ язасы килэ шуны яза, без укыйбыз вахыт эрэм итеп
    Асылташ
  • 9 август 2022 - 09:35
    Без имени
    Ряхмят!Бик яхшы язасыз
     Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5
  • 9 август 2022 - 11:39
    Без имени
    Бигерәк күп күргән сез. Кайтмаска иде, үсәр иде бала. Ййй язмышлар
     Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 5
  • 8 август 2022 - 12:19
    Без имени
    Ирегез белән барып, утырып күзгә күз карап сөйләшәсегез калган.Телефо6ан решать итеп буламыни
    Кияү кызыбызны кыйный?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда