Фазыл Искәндәрне юксынып...

Инде ничә көн борчылып йөрибез. Фазыл Искәндәр вафат... «Созвездие Козлотура», «Сандро из Чегема», «Софичка», «Дерево детства»... Искиткеч матур тел белән язылган әсәрләре бер-бер артлы искә төшә. Андагы романтика, андагы фантастика!.. Ул образ, сюжетлар... Мифлар, әкиятләр... Чегемдагы балачак, матур кызлар, диңгез... Кайчан да кулга алып, рәхәтләнеп көлә-көлә укый торган әсәрләр.
 
«Созвездие Козлотура»ны укудан тәм табып, чыдый алмыйча эшкә күтәреп килгән идем. Кулдан кулга китте китап. Дөньяларын онытып укыдылар ичмаса!
Фазыл Искәндәрнең «Чегемская Кармен» һәм «Бармен Адгур» хикәяләре буенча Юрий Кара төшергән «Воры в законе» фильмын  да, «Чегемский детектив», «Время счастливых находок»ларны да күпләр карагандыр, язучының күңел дөньясын ача алганнардыр.
 
Фазыл Искәндәр... Аны үзем өчен беренче тапкыр 1986 елда, Мәскәүдә ВКШда журнал редакторлары курсларында укыганда ачкан идем. Абхазиядә балалар өчен журнал чыгаручы кунакчыл һәм киң күңелле Геннадий Аламия (хәзер ул күренекле дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе, Абхазиянең атаклы шагыйре – Э. З.) безнең төркемне – Латвия, Эстония, Украина, Казакъстан, Әрмәнстан, Үзбәкстан, Татарстан, Чуашстан, Дагстан журналистларын –  Сухумга, үзләренә кунакка чакырды. Шәп язучылары Фазыл Искәндәр турында иркенләп сөйләде. Кызыктырып та, ымсындырып та «Сандро из Чегема» автобиографик роман-эпопеясенә алып кереп китте дә... Тәмам сихерләде! Шул әсәрне тизрәк табып укыйсым килеп кайттым.
 
Еллар узып, Абхазиягә баргач, Гаграда «Чегем» язулы кунакханәләрне күреп, күңел тантана иткән иде. Безгә таныш Чегем, янәсе!
Икенче тапкыр... күренекле журналист, «Казанские ведомости» газетасы редакторы Венера Якупова ачты Фазыл Искәндәрне! Ул – аның яраткан язучысы. Бераз хәйләкәр, бераз ялкау Сандро карт, Чегем авылы турында авыз суларын корытып сөйли Венера...  Альп болыннары, болытлар түбәсенә кунаклап ял итә торган мәһабәт таулар, көйдерә торган кояш, тау күлләре, гүзәл Рица, ак шәһәр Сухум (Искәндәрчә – Мухусом), диңгез исе... Әсәрдә шулар ярылып ята!..
 
...Моңсу. Фазыл Искәндәрне без үзебезнеке итеп яраттык. Ул безнең дөньяга Чегем югарылыгыннан карап язды. Ул Язучы, Шагыйрь генә дә түгел иде. Ул Зирәк Кеше иде...  
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7460
    1
    71
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8561
    2
    62
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    5693
    3
    55
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4221
    0
    47
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 24 гыйнвар 2022 - 09:59
    Без имени
    Эйе, балалар бер дэ дорес эшлэмилэр, акыллы ир булса, яратсан, бер нигэ дэ карамыйча кушылыгыз. Килешерлэр тора-бара, минем бер танышым 70яшендэ чыкты бер бабайка, бик матур, тату яшилэр, соенеп бетэлми, балалары да йорешэлэр, ризалаштылар.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 24 гыйнвар 2022 - 09:31
    Без имени
    Исэнмесез,тормыштан алынган эсэр ,куп мени шундый вакыйгалар. Рэхмэт сезгэ ,ошады
    Колынлы бия
  • 24 гыйнвар 2022 - 12:09
    Без имени
    Андый белемнәрне гаиләдә, мәктәптә бирү яхшы булыр иде!
    Акыллы хатын – хәзинә
  • 24 гыйнвар 2022 - 20:35
    Без имени
    Без сонгы поколение эти- энине дэ,балаларны да рэнжетудэн куркучылар. Балалар хэзер эгоистлар аларны тынларга тугел,узенэ ничек унайлы ,ничек рэхэт шулай яшэргэ вакыт житкэн. Хэзер бары тик узегез турында гына уйлагыз.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 24 гыйнвар 2022 - 21:29
    Без имени
    Шулай шул, яндагы бәхетнең күпләр кадерен белми. Не было бы счастья, да помогло несчастье подружек)
    Яратып кочаклау
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда