Бәхтияр № 2

башы - http://www.syuyumbike.ru/yashaesh/sudby/?id=2540

Дөрес, Бәхтиярне чит илгә алып бармадык түгел, алып бардык, анысы. Ләкин дәвалау максатыннан түгел. Ял итеп, дөнья күреп кайту нияте белән...

Безнең белән бергә, Төркиянең Анталия аэропортын, Мәхмүтләр бистәсен (биредә җиде көн яшәдек), Динизли, Памуккале шәһәрләрен, мәшһүр Эфис каласын (читтән генә булса да) күрде Бәхтияр. Анда юл йөргәндә әллә ни борчу китермәде, дисәм...

Кайчандыр Мәрьям ана сөекле улы Йосыф белән яшәгән таш өйгә керергә теләмичә, Бәхтияр бик яман көйсезләнеп алды. Аяк атларга киреләнеп, бармыйча, бик озак җирдә ятты. Чыгырдан чыгар чиккә җитә яздык, ярый әле Аллаһы Тәгалә сабырлык бирде. Автобус шофёрлары, күпсанлы туристларның кызганулы-уңайсызланулы карашлары астында көч-хәл белән торгыза алдык үз киресенә каткан Бәхтиярне. Шөкер, мондый җәфаланып алулар башка булмады шикелле.
Чит җирдә йөргәндә бер нәрсәгә игътибар иттек. Анда Бәхтияр шикелле балаларга мөнәсәбәт бездәгедән гаять үзгә: андагыларның күз карашыннан ук теләктәшлекне, ярдәм итәргә теләү, шуңа омтылу хисен «укырга», тоярга, сиземләргә була. Безнең илдә исә үткән-сүткәннең карашында түбәндәгеләр ярылып ята: комсызларча кызыксынып карап тору, салкын битарафлык...
 

* * *

Теш сызлауның коточкыч нәрсә икәнен андый хәлгә дучар булмаган кеше генә белмидер, аңламыйдыр, мөгаен. Ул җәфа белән күп интектем үзем дә. Авыртуга чыдый алмыйча, идәндә тәгәрәп ятар чиккә җиткән чаклар аз булмады. Әмма Бәхтияребезнең теше сызлавын күргәч, шул хәлнең шаһите дә булгач... Аныкы белән чагыштырганда минем тешем авыртуы пүчтәк кенә икәнен аңладым.

Авызына дүрт бармагын кабып, күзләреннән яшьләрен агызып, сиңа карап торсын әле балаң! Ул бит, ул бит, сөйләшмәгәч, кайсы тешенең авыртканын да әйтә алмый! Бик тиз генә җыенып, балаңны җитәкләп, стоматологиягә чыгып чабар идең дә тиз генә явыз тештән котылып кайтып та җитәр идең... Ха-ха! Чәчәкләр һәм чәкчәкләр белән сине кочак җәеп көтеп тордылар, ди менә! Тот... Кайсы илдә яшәгәнеңне онытма, туганым!
Башта табибка «приёмга» языл, бер күч анализ тапшыр, аннары түземсезләнеп көт... Улым, түз, балам, түз, ди-ди бер атна үткәргәч, вакытыннан бер сәгать алда табиб бүлмәсе каршысына килеп басасың. Ике сәгать көткәч, табибның бүген кабул итә алмаячагы билгеле була. Аны алыштыручы юк икән, чөнки андый табиб, нәкъ менә Бәхтиярдәй авыру балаларның тешләрен ала яисә дәвалый торган белгеч бу хастаханәдә генә түгел, гомумән, син яшәгән калада бүтән юк, имеш. Кире кайтып китүдән башка чара калмый... Илнең тетмәсен тетәсен, дөньясын каһәрлисең, әмма аңа карап кына балаңның теше сызлавы туктамый. Ул өзгәләнеп, бәргәләнеп, авыртуга чыдый алмаудан отыры ярсып, синнән ярдәм көтә, көтә, көтә... И Аллам, сабырлык бир!..

Өченче баруыңда, ниһаять, күпме нервылы, йокысыз төннәреңнең нәтиҗәсен күрәсең: табибә исән, эш урынында, наркоз бирүче дә янында. Фидания белән икебезнең, Бәхтиярне җилтерәтеп, алдан әзерләнгән ятакка күтәреп диярлек кертеп салганыбызны унлап практикант читтән күзәтеп тора. Беребез улыбызның аякларыннан, икенчебез кулларыннан, башыннан тотып, табибның наркоз биргәнен – укол кадаганын көтәбез...
Ярты сәгать узгач, Динә исемле табибә кыз:
– Өч тешен ямадым, икесен алып ташладым! – ди...
Без исә, тәмам тешсез калса, Бәхтияр ничек ашар, дип борчылып алабыз, әмма Бәхтиярнең күпмедер вакытка кадәр тешләре сызламаячагына сөенеп, үзебез дә сизмәстән, җиңел сулап куябыз...
 

* * *

Акылы белән өч-дүрт яшьлек баланы хәтерләтсә дә, Бәхтиярнең олыгаюын, җегет булуын искәртә торган яклары вакыт-вакыт күзгә чалынып алгалый. Мәсәлән, өйгә ят кыз бала килсә, аны күрүгә, Бәхтияр оялудан башын ия, ике кулы белән ике колагын тотып, читтән шул кызыйны күзәтеп тора, янына килергә кыймый...

 

* * *

Бәхтиярнең иң курыкканы – бал корты. Хатыным ягында – Октябринода да, үземне якты дөньяга иңдергән Түрештә дә аны корт чакканы булды. Шуңа күрә, җәй көннәрендә, аеруча бал кортлары ыгы-зыгы килеп очкан вакытларда Бәхтияр тыш якка ялгыш та башын калкытмый – гел өйдә генә утыра. Кичке эңгер-меңгер төшкәч кенә, ишегалдына, урамга чыгара батырчылык итә...


* * *

2009 ел. 13 февраль. Җомга көн.
Бу көнне хатыным Фидания Чуйков урамындагы 7 нче хастаханәгә кереп ятты.
Бу көнне мин Пучыга, хастаханәдә яткан әниемнең хәлен белергә кайта алмадым...
Бу көнне өлкән каләмдәшем, Балтач районы Карадуган авылы тумасы, журналист, публицист һәм әдәби тәнкыйтьче Рәфыйк Кәләметдин улы Шәрәфиевкә 70 яшь тулды.
Бу көнне М.Җәлил исемендәге Республика премиясен бүләкләү комитеты карары нигезендә, Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты татар драматургиясенең үсешенә зур өлеш керткәне өчен егерме ике яшьлек драматург Илгиз Газинур улы Зәйниевне М.Җәлил исемендәге Республика премиясе белән бүләкләү турында карар кабул итте.
Бу көнне мин, унҗиде яшьлек Бәхтиярне җитәкләп (туры мәгънәсендә), военкоматка юл тоттым...

* * *

Туп-туры хәрби комиссар бүлмәсенә барып кердек. Исем-фамилиясе «мин – татар» дип кычкырып торуына карамастан, бүлмә хуҗасы минем белән бары тик урысча сөйләшүне генә кулай күрде. Әйтәсемнең барысын да әлеге хәрби иптәшкә җиткердем. Яшермим, ачуым яман иде – кызып-кызып татарча аңлатырга керештем:
– Авыру баланы армиягә алыр көнгә калдыгызмыни инде? – дип ярсыдым. – Сугышыр кешегез юк икән, алыгыз аны, тик безгә исән-сау кайтарып бирегез! – дип дуладым...
Чебен дулап тәрәзәне ватамы инде, җә? 

Ыкы-мыкы килде комиссар, нидер әйткән булды. Мин, тузынып, коридорга чыктым. Хәрбиләрне учётка алып, теркәп утыручы ханымнар янына кердем. Комиссарга әйткән сүзләремне болар да тыңларга мәҗбүр булды. Шулчак бер ханым кинәт кенә әйтеп куйды:
– Россия – это дурдом! – ди.
Шул ук хатын биш минуттан миңа мондый сорау бирде:
– Бахтияр сейчас в какой школе учится?
– Что?! Он даже не разговоривает! Как он может учиться? У него ум как у трёхлетнего ребёнка! – дим...
Акылы зәгыйфь илдә сәламәт яшәүләре, сөенеп көн итүләре, ай-һай кыен ла...

Шагыйрь әйтмешли: тормыш бирде кирәкне – авыру бала белән дә төшенкелеккә бирелмичә яшәргә өйрәндек без.
 

* * *

...Военкоматка барып кайткан көннән нәкъ биш ел вакыт узгач, олы кызыбыз Айсылуның икенче баласы – безнең яраткан оныгыбыз Нурихан туды.

2014 елның 13 феврале иде бу.

7 ноябрь-27 декабрь, 2015 ел
 
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7415
    7
    66
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4519
    0
    43
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    5279
    0
    40
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    3004
    4
    37
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9836
    7
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 2 декабрь 2022 - 11:24
    Без имени
    Көнләшү гөмерлек чир ул.Көнчел кешенең фантазияседә бик бай.Үзе уйлап чыгарган уйдырмаларына ышанып хатын-кыздан көнләшеп яшиләр алар.Минем баштан үтте инде,әледә үтә.Инде яшедә бара бит.
    Үтмә, гомер, заяга!
  • 2 декабрь 2022 - 13:15
    Без имени
    Шулай кылына башлаганнар иде..мин просто алар Килер алдыннан ойдэн баламны ала идем Дэ чыгып ыза идем .. берседэ каршы очрадылар ..типо не знакомые люди уздымда киттем дэшмэдемдэ
    Иремнең туганнары...
  • 2 декабрь 2022 - 19:55
    Без имени
    Елый елый укыдым әби белән бабай өчен шатландым гел шулай кешеләр бер берсен тапсыннар иде
    Әти өйләнә
  • 2 декабрь 2022 - 22:58
    Без имени
    Мин тормыш кургэн кеше буларак язам.Мондый хэллэрне мин дэ курдем. Кайнанам 5 ел безнен 1 булмэле малосемейкада яшэде безнен белэн. Узебез 4эу(2 бала), ул килэ кыш чыгарга, авылда ягарга утыны юк,газ кермэгэн. Октябрь аенда килэ, апрель азагында кайтып китэ. 60 яше дэ тулмаган"карчык". Кызы да шэхэрдэ 2 булмэле кв.да яши, юк,менэ бездэ ятарга кирэк малай белэн киленне саклап. Хэзер узем дэ шаккатам, ничек тузгэнмендер. Менэ безне энилэр сабыр итегез, тузегез дип устерделэр, аларга каршы бара алмадык. Хэзер булсамы? Малае белэн икесен авылга жибэрер идем, бергэлэп яшэгез дип. Эле энилэренен хэлен белергэ кияулэр,кызлар килэ шунда. Туз дип язган кешелэргэ эйтэсем килэ:узегез яшэп карадыгызмы шулай,туздегезме? Аны эйтуе жинел туз дип. Менэ шул тузгэнгэ курэ, пенсиягэ чыкмас борын чирдэн баш чыкмый. Тузмэ ,сенелем,иренэ ультиматум куй, я туганнарын,я мин диген.Я алар килеп керугэ чыгып кит. 1-2 тапкыр койлэп карасын ,аннан белер.Узе ук не рад будет, урысча эйткэндэ.
    Иремнең туганнары...
  • 2 декабрь 2022 - 22:12
    Без имени
    Эйе. Доньялар узгэрде. Эти-эни дип улеп торган буын картаеп бара. Картайгач ,балалар карар эле , дигэн омет юк дэрэжэсендэ. Барыбыз да ,авырып озак ятарга язмасын, дип телибез аллаха тэгалэдэн. Э балаларнын шундый булып усулэрендэ жэмгыятьне генэ гаеплэп калдыру дорес микэн? Бэлки менэ узебез гаепледер. Аларга булсын, алар интекмэсен диеп устеру узе ук дорес тугел бит. Хезмэт тэрбиясе юк, эхлак тэрбиясе дигэн тошенчэ, гомумэн дэ, онытылды. Уйланырлык хэллэр бу...
    Без бернәрсә тиеш түгел
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда