Апасы икәнеңне расла

Судта аңа: "Апасы икәнеңне расла" - диделәр

Ул шуны раслату өчен сеңлесе бу якты дөнья белән хушлашып, мәңгелек йортта җан тынычлыгы алу сәбәпле, туып-үскән авылыннан күршеләрен ча­кыртты. Аларны суд каршына китереп бастырырга мәҗбүр булды. Мәрхү­мәнең бертуган апасы булуына кайчан да бер шик белдерерләр дип, кем уй­лаган аны?! Әнә, Мәнзүмә апа хәзер үзе белән булган хәлләрне, баштан кичкәннәрне бәйнә-бәйнә итеп редак­циягә язып җибәргән. Эчемне генә булса да бушатыйм дигәндер инде.
“...Сеңлем Хәтирә 1990 елның 17 июнендә Казанда каты авырудан соң вафат булды, — дип яза Мәнзүмә апа.—Аны зур чыгымнар чыгарып, туган авылыбыз Нормабашка алып кайтып, үземнең үлемтек әйберләрем белән күмдем. Исән чагында ул еш авырды. Аны карау, тәрбияләү минем һәм кызымның җилкәсендә булды. — Һәм сеңлесенә, ул авырган җиде ел дәвамында, нинди төр ярдәмнәр күрсәтүен санап китә дә, — туганым булгач, мин карамыйча, аны кем карасын?! — дип, үз-үзенә хаклы сорау куя. — Ире Фоат үлгәннән соң, бер генә мәртәбә дә сеңлемнең хәлен белмәгән, аны соңгы юлга озатырга да килмәгән туганнары хәзер аяк та ба­сып карамаган өйне дәгъвалыйлар. Суд алар ягында. Дөреслек юк икән ул, мин моңа суд юлында йөри-йөри та­гын бер кат инандым”, — дип төгәлли җөмләсен автор.
Бүген өч елга якын дәвам иткән әле­ге бәхәсләргә нокта куелган. Закон, гаделлек сагында торырга тиешле суд­ның эшчәнлегенә, инде хөкем карары чыгарылганнан соң, нинди дә булса бәя бирүдән мәгънә юк. Чөнки эш уз­ган, буласы булган. Белсә, аның бәһә­сен шул Мәнзүмә апа белә. “Санап- санап карыйм да, сеңлемне тәрбия­ләүгә, аның йорт-җирен карауга 35 мең­ләп акча тотканмын, — ди ул офтанып һәм — моңа адвокатларга биргән ак­чаны да өстәсәң әле”, — дип куя.
Ә мине исә башкасы борчый, хат авторын түбәнсеткән бүтәне пошаман­га төшерә. Инде хәзер безгә — апаның сеңелгә, йә булмаса, сеңелнең апага күрсәткән ярдәмен дәфтәргә теркәп, һәр кылган игелекне акчага күчереп, җае чыкканда шуны бер-береңә төртеп күрсәтергәме?! Туганның туганга эшләгән яхшылыгы бизмәннәргә са­лынмый, телгә алынмый. Ул шулай бу­лырга тиеш. Бу — табигый.
Ярый да Мәнзүмә апа бу эшкә аптыраганнан-йөдәгәннән, үзенең бу йортка дәгъвасын суд каршында шул рәвешле белдерергә мәҗбүр булудан
барган. Ә бит мал дигәндә пычакка- пычак килешкән агай-энеләр аз түгел. Әйткәнемне куәтләп, тагы бер хатка тукталыйм әле.
“Сеңлем: “Татарларга биредә көн күрсәтмиләр”, — дигәч, уйладым-уйладым да, аны Казандагы әни исеменә яздырган өемә кайтарып утырттым, — дип яза Вәлиәхмәт агай. — Фатир са­тып алгач күчәрсең, дидем. Ә ул кала уртасыннан фатир да сатып алды, һәм йорттан күченеп тә китмәде. Хәзер минем белән судлашып, “өй минеке”, дип адәм көлдереп йөри. Гарьләнәм, хурланам шундый туганым булганга. Судлашмыйча да кала алмыйм. Гадел­лек бар бит әле бу дөньяда. Судка җиде мәртәбә чакырдылар инде. Эш һаман сузыла, дәвам итә. Сеңелкәш минем яхшылыкларны оныткан. Бөтен­ләй акылыннан язган: “Әгәр дә өйне сиңа калдырсалар, ут төртәм, белми дә калырлар, исбатлый да алмаслар”, — дип куркыта. Менә нишләтә байлык кешене...”
Бер бик акыллы, затлы ханымның мал бүлешеп йөрүче туганы хакында: “Мин аңа гөлләргә су сипкән саен игелек-шәфкатьлелек телим. И, Ходаем, аның үзенә бир байлык, дип ялварам” - дигәне искә төшә. “Бөкрене кабер дә төзәтми” дигән кебек, хәерчене бае­там, комсыздан иман әсәре күрәм димә инде син аны. Комсыз шуңа да комсыз, ул беркайчан туймый, булга­нына шөкрана кыла белми. Мал дигәндә җанын фида кылырга әзер торучы кайбер бәндәләргә туганлык хисе — ул артык кашык кына.
Шулай бервакыт, студент булып йөргән вакытларда, каладан якында гына урнашкан авылларның берсенә бәрәңге алырга җибәрделәр. Кайсы­бызны кая тараттылар. Без курсташ кыз белән бала-чагасы булмаган гаи­ләгә эләктек. Бик җитеш булулары истә калган. Көннәрдән бер көнне кич­ләтеп кенә боларга кунаклар килеп төште. Сөйләшүләреннән аңлавыбызча, хуҗабикәнең сеңлесе белән ире икән. Туганнар өстәл янында озак кына кәеф-сафа кордылар. Аннары сеңлесе апасына нидер әйтте булса кирәк. Бераздан зал ягыннан хуҗабикәнең: “Әнине алып тор дисең дә, аны бит карарга кирәк. Пенсиясен безгә күчер­теп торасызмы соң?” — дип ачыргала­нып кычкырганы ишетелде.
Кара төн уртасында: “Бер минутка да кала алмыйбыз”, — дип, ашыга-кабалана чыгып киткән кунакларны хуҗабикә озак сүкте: “Оятсызлар, — диде ул аларның артларыннан ут чәчә-чәчә, үзегез аның акчасын алып ятасыз, ә миңа карарга кушасыз. Без болай да очын-очка гына ялгап барабыз”.
“Очын-очка ялгап баручы” бу абый белән апа авылында гына түгел, тирә- юньдә иң бае иде безгә калса.
Хәзер уйлыйм, телгә алынган ул би­чара карчык та инде күптән мәрхүм­дер. Аның өен бүлешкәндә бездән көн
саен берәр чиләк бәрәңге алып кай­тарткан саран хуҗабикә ни кыланган икән? Күз алдына китерүе дә кыен.
Шөкер, бу тормышта начарына ка­раганда яхшысы барыбер күбрәк. Һәм без аның яхшысына карап, шуңа тигез­ләнеп яшәргә омтылабыз. Бер телем ипине икегә бүлеп, кайгы-шатлыкларны уртак иткән туганнар бар. Моннан күп еллар элек шагыйрь Рәниф Шәриповның апасы Люция ханым белән оч­рашуыма мин язмышыма әлегәчә рәхмәтлемен. Ике туган арасындагы гаҗәеп җылы мөнәсәбәтләрне күреп, хәйраннар калган идем. Авыру энесен баласыдай караган, аңа икенче әни булган Люция ханым, туганлык хәлен белү дигәндә, безнең теләсә кайсы­бызга искитәрлек үрнәк ул. Җан җылысын бүлешеп, шуңа чиксез бәхетле булып яшиләр алар.
Ә инде мал бүлешүгә килгәндә, чит байлыкның бәрәкәте дә шуның кадәр­ле генә. Ул күз ачып йомганчы уч төбендәге кар кебек эри дә бетә. Шуңа да тәрәзәгә кагып кына киткән җил шикелле кыска гомерне туганнарча, кешеләрчә яшисе иде.
Бер карыннан булуын нәни сабый да сизенә әнә. Бер конфетны урталай бүлеп булса да туганына каптырырга тырыша.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7916
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8962
    2
    66
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6073
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4373
    0
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда