Лондон–Казан арасы...

Кечкенәдән үк Олимпия уеннары белән кызыксынып үстем, ул гаиләбезнең хоббие. Моңа кадәр Олимпиадаларны телевизор аша гына карый идем, Лондонда узачагына өч ел элек үк «Барам!» дип планлаштырып куйдым. 

Лондон алай ук ерак түгел – Европада. Минем өчен таныш шәһәр – моңа кадәр Татарстан хөкүмәтенең «Алгарыш» программасы буенча грант отып, Манчестер Метрополитен университетында укып кайттым. Лондонда дусларым да күп. Шуңа да, җай чыгу белән, ике дә уйламыйча Олимпиадага юл тоттым. 


Лондон турында
Мин Лондонны бик яратам! Аның атмосферасы ук искиткеч! Нәрсәсе беләндер Казанга да охшаган. Ул да шундый ук мульти-культуралы, күпмилләтле шәһәр. 
Анда – динамика, яшьлек. Анда – тарих... Музейларның иге-чиге юк, уку йортлары санап бетергесез, банклар, ресторан-кафелар, парклар... 

Манчестерда укыганда, мин Лондондагы Олимпиада буенча диссертация яздым. Тикшеренүләр вакытында Бөекбританиянең спорт индустриясе вәкилләреннән ин-тервьюлар алдым. «Лондон Олимпия уеннарын ничек кабул итәчәк?» дигән соравыма Олимпия комитетында: «Лондон – Лондон инде ул: аның үз тормышы. Олимпиада да бәйрәмчә үтәчәк», – дип җавап бирделәр. Аңа кадәр җәйге Олимпия уеннары Пекинда узды. Алар бик югары дәрәҗәдә оешты-рылган иде. Кытайлар дәрәҗәсен саклау катлаулы булыр сыман иде... 

Аэропортка килеп төшүгә мин бәйрәмне тоймадым әле. Аэропорт – туристларны кабул итә торган урын, аны байраклар, әләмнәр, баннерлар белән бизәлгән итеп күрәсем килгән иде. Чынлыкта, туристларга аккредитация үткәрә торган өстәлдән башка, Олимпиада турында бернәрсә дә сөйләми иде. Бәйрәм дигәннәре килеп чыкмас, ахры, дип шөбһәләндем. Әмма юкка икән: Лондон тоташ бәйрәмгә әверелде – туристлар бик күп килгән, һәркайсы үз милли символи-касы белән йөри, ә лондонлылар кунакларга карата бик дустанә мөнәсәбәттә. Күренеп тора иде: шәһәрләрендә шундый зур вакыйга үтүгә алар бик канәгать, бик тә шат. Олимпия уеннары башланган-чы шәһәр мэриясе бәйге игълан иткән булган: Лондонда яшәүче һәркем үзенең ишегалдында Олимпиадага багышланган кечкенә бәйрәм ясый. Моның өчен махсус әләмнәр, плакатлар әзерләнгән... 

Олимпиада вакытында Лондонда һава торышы да көйсезләнеп тор-ды. Бу да үзенә күрә бер плюс булды, чөнки Лондон томаннары, яңгырлары белән танылган. Ә җәй көне анда яңгырлар аз ява. Бу юлы исә томанлы һава торышы тантанага Британия атмосферасын гына өстәде. 


Җанатарлар турында 
Һәрбер туристка бушлай шәһәр картасы, метро маршрутлары әзерләнгән иде. Һәрбер кафе, бар, ресторанда ярышлардан туры трансляция барды. Бик күп илләр милли йортларын оештырган. Ягъни кайсыдыр паркта, кайсыдыр ресторанда урын арендалаганнар. Олимпиада практикасында еш кулланыла бу. Мин Ирландия, Россия, Австрия, Бразилиянең милли йортларында булдым. Алар иртәдән кичкә кадәр эшли, анда да турыдан-туры трансляция бара. 

Беренче көннәрдә стадионнар тулып җитмәгән (соңыннан гына трибуналар күз ачып йомганчы тула иде). Кызганычка каршы, мин дә ярышларны мәйданнан ук күзәтә алмадым. Россия гражданы буларак, билетны махсус оештырылган веб-сайт аша квота кысаларында гына сатып алала идем. Ә Бөекбритания җирендә бу мөмкин түгел иде инде, билетлар шул ил кешеләренә генә сатылды. 
 
Лондон сүзендә торды: мин чыннан да бер атна буе бәйрәмдә яшәп кайттым. 


Башта безнең спортчылар җиңүләр белән әллә ни шатландыра алмады. Россия туристларының кәефе төшүен төшмәде, әмма борчылу бар иде. 

Ә менә Олимпиада ахырына таба, җиңел атлетика буенча ярышлар башлангач, безнең җыелма командага җиткәне булмады. 
Шуны да әйтәсем килә: без гел беренче булырга өйрәнгән. Мөгаен, бу Советлар Союзы чорыннан калган гадәттер. Һәм безнең өчен көмеш, бронза – медаль түгел, алтын гына булсын. Чынлыкта, бу дөрес түгел. Безнең спортчылар беренче көннәрдә дә күп тапкыр-лар икенче, өченче урыннарны яулады бит. Ни генә дисәң дә, көмеш белән бронза да – Олимпиада медальләре, һәм алар да бик зур казаныш. Планетаның иң яхшы өч спортчысы арасында дигән сүз бит ул! 
 
Миңа күп спортчыларыбызның  җиңүләрен ватанга һәм җанатарларга багышлавы бик ошады. 

Үзебезнең спортчыларга хәерхаһлы булырга кирәк, алар өчен бу җиңү дә бик кадерле. Аларга безнең теләктәшлек мөһим, ватаннарында аларны яратуларын һәм көтеп алуларын белү кирәк. Британия җанатарлары нәкъ шуның белән аерыла да: алар уеннарда катнашкан һәр спортчы-сын ихлас ярата, беренче унлыкка керсә дә, спортчыны алкышларга күмә, зурлап, газета-журналларга язып чыга.


Җиңүләр турында 
Озак еллар инде спортта лидер булып АКШ белән Кытай кала. Мин белгеч түгел, Олимпиадалар белән кызыксынып баручы буларак кына бу уңайдан ниндидер фикер әйтә алам. Без элек, Советлар Союзы булып яшәгәндә, беренче урыннарны яулый идек. Әгәр бу юлы да Россия һәм БДБ илләренең медальләрен кушып санасак, Кытай белән АКШтан күпкә алда булыр идек. Аннары, без – авыр туксанынчы елларны кичергән халык. Туксанынчы елларда балалар аз туды. Хәзер Олимпиа­дада чыгыш ясаучы спортчылар­ның төп өлеше – туксанынчы елгылар. Ул вакытта илне саклап калыргамы, мәгарифкә игътибарны арттырыргамы, спорт белән шөгыльләнергәме – кыйбла да анык кына билгеле түгел иде әле. Атаклы спортчылар бармак шартлату белән генә барлыкка килми бит, аларга күп көч салырга кирәк. Зур җиңүләр ныклы база, мәктәп, әзерлек таләп итә. Без акрын-акрын спорттагы шушы традицияләрне торгызып киләбез. Безнең җыелма команда Пекиндагы Олимпиадага караганда уңыш­лырак чыгыш ясады,  димәк, дүрт ел эчендә без яңа чемпионнар үстерә алганбыз. 

Кытайга килгәндә исә, анда Олимпиадага әзерләнү системасы машина сыман, диләр. Спортчының дөньякүләм танылырлык шанслары барлыгын күрәләр икән, аның тормышы туктаусыз әзерлеккә әйләнә. Бер мизгел өчен генә еллар буе чыныктырылган кылыч сыман, алтын медален яулаганнан соң ул инде тормышта үз урынын таба алмый. Ә бит спорт – беренче чиратта, сәламәтлек, ул үзмаксат булырга тиеш түгел. 

АКШта спортка бизнес-струк­тура­ларның ярдәме зур. Талантлы спортчыларның иганәчеләре, партнерлары бар. Ә бу спортта бик мөһим, чөнки халыкара дәрәҗәдәге спорт арзан була алмый.

Спортның нәфис гимнастика, җиңел атлетика, синхрон йөзү, фигуралы шуу, биатлон, хоккей кебек төрләрендә Россия спортчы­ларына җиткәннәре юк. Әгәр без шушы төрләрдә калышабыз икән, моның өчен чыннан да борчылырга кирәк. Мәсәлән, йөгерүдә африка­лы­ларны узуы кыен. Бу төр – аларның таҗы. Аның каравы, безнең һәр җиңү­нең матур, сокландыргыч, истә кала торган тарихы бар. Алия Мостафина, Елена Исинбаева, Юлия Зариповалар уңышына ничек шатланмыйсың инде?! Волейбол командасының җиңүен генә искә алыгыз! Бу җиңү безнең өчен шулкадәр көтеп алынган иде, хәтта ышануы кыен булды. Яки хатын-кызлар марафонында 42 километр­дан артык йөгереп, өченче килгән Татьяна Петрова-Архипованы искә төшерик. Африка кызын узып бит ул! Аның бронзасы да безнең өчен алтын бәясенә тора!

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Гөр-гөр килеп яшәү «Бар әле...» дигән эш барлыгын беләсезме? Без белми идек, Актаныш районы Пучы авылында аңлаттылар.
    3130
    5
    121
  • Сихерләнгән йөзек Лилиананы бүлмә уртасындагы урындыкка утыртты Һаҗәр апа. Үзе, уң кулын кызның башына куеп, дога укый башлады. Биш минут чамасы үтте бугай. Шул вакытта кеше ышанмаслык хәл булды...
    10634
    5
    102
  • Җизнәм Көнозын елап ятам, миндә берәрсенең эше булсачы! Чынында еламыйм да инде хәзер, туйдым, күз яшьләре дә чыкмый, көчәнсәм дә.
    10175
    5
    67
  • «Бүтән әнием юк...» – Әнием Картлар йортында минем...
    8747
    11
    61
  • Дуслыкның чиге бармы? Искән җил аның күлмәген тәненә сылады да, түгәрәкләнеп килгән корсагы сизелде. Ир моны күреп, тетрәнеп китте. Ул сүз әйтә алмаслык дәрәҗәгә җитте. Хатынының корсагыннан күзен ала алмады.
    5440
    0
    57
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 26 ноябрь 2021 - 08:49
    Без имени
    Элбэттэ, мондый очракта хатын-кыз бик авыр хэлгэ юлыга. Кунакларны хезмәтләндерү хатын-кызга тошэ, эзерлэу, юу, якты йөз курсэту. Ботен кеше дә алай булдырылмый. Монда аңлашу юлын эзләргә кирэк. Болай хисләренә ирек биргәндә, узенне алама кеше итеп курсэтергэ момкинсен. Мондый очракта ир кеше дә башын эшлэтергэ тиеш. Кэусэр
    Иремнең туганнары...
  • 24 ноябрь 2021 - 17:17
    Без имени
    Безнен авылга мед училишаны бетереп яшь фельдшер килде каядыр бер 60 елларда.Без элдя балаларгына идек Узе урыс идеТося апа дия идек. Гомере буе эшляде ,кон или тон дими иде.Безнен авылда иргядя чыкты ике баласыда булды. Бик матур тормош иттеляр.Тося апа бик яхшыкеше..Бик куплярне улемнян коткарды эчудян калдырды.Эле инде анарга каядыр 86 яшендя ул.Тагын сауляклы бяхетле аллахы умер бирсену узеня.Без аны эледя яратабыз и хормят итябез.А
    Кайтаваз
  • 24 ноябрь 2021 - 13:13
    Без имени
    🙏👍
    Кышкы былбыллар. № 2.
  • 24 ноябрь 2021 - 12:42
    Без имени
    Баланы ирга алыштырган хатыннарны бер кайчан да анламаячакмын. Ничек итеп уз баланны шул хатле мескен итарга була? Ани кеше баланы ботен жил-давылдан сакларга.якларга тиеш. А ул узен гена уйлый. А Разия исемле кеше узе укытучы булып эшлаган. А узе шундый усал.кешелексез кеше. Ул мина калса лаеклы тугел укытучы исемен йеретерга. Ничек ул балаларга акыл бирган? Исем кита
    Канатсыз кош баласы
  • 24 ноябрь 2021 - 18:07
    Без имени
    Нэсимэ апа бик акыллы яхшы кунелле иде. Урыны жэннэттэ булсын.
    Син янымда булган чакта гына...
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан