Җан авазы


Гыйльмулла ЗӘКИЕВ, Татарстан, Балтач. 

Башкортстанның талантлы һәм күренекле шагыйрәләреннән берсе Нәфисә ХӘБИБДИЯРОВА белән мин моннан берничә ел элек интернет челтәре аша танышкан идем. Шигырьләрен укыдым да, таң калдым... Өммәтебез – милләтебез өчен горурлык белән сугарылган, туган телебезнең бөтен нечкәлекләрен белеп бик оста файдаланучы, үзенең кичерешләрен һәм хисләрен кабатланмас образлар аша һәркемнең күңел түренә, рухына җиткерә белүче шагыйрәнең иҗаты минем бөтен барлыгымны яулап алды. Һәрбер шигырен зарыгып көтеп алып, фикер алышуларда катнашып, аның белән язышып аралаша башладык һәм чын «интернет дуслар» булып киттек.

Бер ел элек Нәфисәнең вакытсыз үлеме турындагы хәбәр бөтен укучыларын, иҗатташларын, туганнарын, дусларын өнсез калдырды, барыбызның да уртак кайгысына әверелде. Җаннарны тетрәндергән югалту ачысы шигърият сөючеләрнең берсен дә битараф калдырмады. Интернетта танылган шагыйрьләрнең дә, яңа гына каләм тибрәтә башлаган иҗатчыларның да Нәфисәгә багышланган шигырьләре, чын куңелдән кайгы уртаклашкан язмалары чыга башлады. Әлеге язмаларны Нәфисәнең үз шигырьләре белән баетып, Сөекле Шагыйрәбезнең үзенә билгеләп уздырырга язмаган 60 яшьлек юбилее уңаеннан кечкенә генә истәлек – бүләгебез булсын дип, җыентык туплап, китап итеп бастыру теләге туды. Инде ул җыентык дөнья күрде... Бу эшне башкарып чыгуда миңа уртак дусларыбыз – Свердловск өлкәсеннән Физәлия Дәүләтгәрәева, Башкортстаннан мөгаллимә – шагыйрә Зилә Кәшфуллина, Казаннан әдәбият сөюче Мәүлидә Галәветдинова һәм башкалар зур ярдәм итте. Аларга чын күңелдән олы рәхмәтләремне һәм чиксез ихтирамымны ирештерәм. 
Бүген – 19 октябрь – Нәфисәнең мәңгелеккә киткән көне... 
Урыннары оҗмах түрләрендә булсын!

Сезнең игътибарга Нәфисә Хәбибдиярованың шигырьләрен тәкъдим итәм. 
 

Көлдән терелермен 

 Карап торуга мин җиле тынган
Җиләс көзге көннәр ише генә,
Җиде келә салып бикләгәнмен
Кайнар хисләремнең ишегенә.
Карап торуга мин – тынган давыл,
Әйтерсең лә, туйган бөтерелеп.
Тын таңнарда нурдан моңнар үреп,
Янам кабат, көлдән бер терелеп...
Көлдән тереләмен, күңел кузын
Каплап торган бары сабырлыгым.
Ялгышмагыз, сүнгән, сүрелгән дип,
Ялкынланып ярсып кабынамын. 
 

Чулпы чыңы

Чаганнарның чулпы чыңын алып,
Җил йөгереп керде кочакка.
Ычкынды да, җирне, күкне кочып,
Кереп китте көзге учакка.

Шәфәкъ утларыннан ялкын алып,
Болытларга өрде сулышын.
Чулпы чыңы булып көзге кичтә,
Елады ул моңга тулышып.

Чаганнарның чулпылары чыңлап,
Чагу нурлар булып түгелде.
Саф яктылык булып эркелеп,
Сәйлән энҗеседәй сибелде.
 

Җиде юл чатларында

Канатларым каурый түгел –
Күңел генә канатлы.
Кош юлыннан китәр идем,
Алып барлык газапны.

Җилләрдә чайкалып торам,
Җиде юл чатларында.
Китәр идем, килеп алса
Канатлы атларым ла.

...Кош юллары ап-ак икән,
Әллә каурый канаттан.
Газапларым җанда чайкап,
Күңелемне канатам.

Моңнар эчеп басып торам
Җиде юл чатларында.
Килеп алмады, нигәдер,
Канатлы атларым да.

Әкияттә генәдер ул
Ак канатлы, серле ат.
Моңсу җилләрдә чайкалам
Газаплы җанны айкап.

...Җирдә калдым җилне кочып,
Җиде юл чатларында,
Сынык канат, җаным – газап,
Янымда ятлар гына. 
 

Аңлый алмас...

Нинди дәрьяларга ташланыйм соң,
Юып кына бетмәс хәсрәтем,
Җуелмаслык күңел җәрәхәтем –
Аңлый алмас дус-әхирәтем.

Сер сөйләрлек дуслар бармы әле? –
Заман шавы айкый җан түрен.
Дуска ачар өчен йөрәгеңне
Нигә шиккә кала бу күңел?

Әллә заман үзгәрттеме икән –
Дуслар да бит хәзер бик кырыс,
Әллә инде үзем чыныктыммы –
Әллә кырыс, әллә хас...корыч...

 
Алмаларны кемгә сакладым?

Көзләр җиткәнлеген тоймый калдым,
Бәргәләнеп җилләр иссә дә,
Җилкапкадан кемне көтәм соң мин,
Килми калганлыгын белсәм дә.

Көзләр җиткәнлеген сизми калдым –
Агачында әле алмалар,
Алмаларны кемгә сакладым соң,
Янган күңелемне алдалап?

Көзләр үткәнлеген күрми калдым,
Кыйгач яңгырлары яуганда,
Керфекләрдә яшьләр икәнлеген
Тоймаганмын тамчы тамганда.

...Инде килсә, кышлар җиткән икән,
Җилкапканы күмгән ак карлар.
Шәмнәр булып алмагачта яна
Кышка калган сары алмалар.

...Инде килсә, кышлар җиткән икән... 


Сары яфрак – келәм

 Бу көзләрдә миләш ялкыныннан
 Җанкаема кузлар салалмадым,
 Тезәлмәдем гәрәбәдәй төймә,
 Шәфәкъ – нурдан илһам алалмадым.

 Мин болай да ялкын. Ялгыз янам.
 Кичерешем – вулкан лавасыдай,
 Көзге шәфәкъ – чәчкә генә әле,
 Алма исле көзнең һавасы да.

 Алма таты җанны кузгата да,
 Кичерешләр айкый бәгыръләрне,
 Яфракларда – хыял балкышлары,
 Чуак көннәр тансык – кадерләнде.

 Яфрак кыштырдавын бер сер итеп
 Җанга салам шигырь юлы белән,
 Үзем ялгыз, күңелемнән һаман
 Парлап киләм, сары яфрак – келәм.
 

Көтмәде

 Антлар эчтем аны сагынмам, дип,
 Тик йөрәгем кабул итмәде.
 Сыны, карашлары, елмаюы
 Күз алдымнан һаман китмәде.

 Җилләргә дә куштым: «Әйтмәгез – дип, –
 Миннән, – дидем, – сәлам әйтмәгез.
 Үпкәләдем, чынлап үпкәләдем -
 Битләреннән аның үпмәгез.

 Җилләр, битләремнән үпмәгез, дим, –
 Чәчләремнән сыйпап үтмәгез.
 Керфек очларымда – күз яшьләрем,
 Берүк, җилләр, аңа әйтмәгез!”

 Антлар эчтем, мәңге сагынмам, дип,
 Тик йөрәгем кабул итмәде,
 Мин сагындым антка карамыйча.
 Тик ул гына мине көтмәде.
 –Үпкәләмә, – диеп юатмады,
 Кочагына алып үпмәде...


 Сагыш кала

Назлар һәм сөюләр тулы
Мәхәббәттән җырлар туа.
Киң Җиһанда, Кош юлында
Моңлы, зарлы җаннар кала.

Без китәрбез Кош юлыннан –
Җырларда-канатларда.
Җирдәге сөю-моңнарны
Алып йолдызлыкларга.

Язлар үтсә сөю белән,
Көзләрдән сагыш кала.
Сөюләрдән ялкынланып
Җаннарда моңнар кала. 
 

 Ак әремнәр 

 Әремнәрне нишләп күрмәдем соң
 Зәңгәр гөлгә җырлар язганда?
 Югыйсә бит әрем әчеләре
 Сабый чактан саклана җанда.

 Ачы җилләр кубып торган чакта
 Сыенганын гөлнең әремгә,
 Сынам-сынам диеп торганында,
 Таҗларына бозлар бәргәндә.

 Әрем исләреннән исердемме,
 Исердемме гөлләр исеннән?
 Әрем ачылары уйга салды,
 Айнытты ак хыял хисемнән.

 Әллә кушылганмы гөлчәчәкнең
 Хуш исенә әрем ачысы?
 Балачакның бер ядкаре микән,
 Хыялымның татлы тамчысы?

 ...Ак әремнәр үскән аланнардан
 Ничә кабат инде урадым,
 Кар астында калган әремнәрнең
 Гафу итүләрен сорадым.


Соңладык

Иң тирәндә яткан серләремне
Үземә дә куркам чишәргә.
Йөрәк серем күңелемә әйтсәм –
Күп сорамам дөрләп китәргә.

Шуңа күрә сер капчыгым бәйләп,
Сагыш ефәгенә урадым.
Йөрәгемнең иң-иң уртасына
Яшердем бит хисләр буранын.

Аһ, ул буран купса! Нишләргә соң?
Бер елый да алмыйм бушанып.
Яшьлегемнән калган сөю хисен
Кабындырсам кабат, ышанып?

Аһ, булса соң, булса ул чаткылар
Өмет кабызырлык! 
Их, соңладык...
Ник язмышның алсу шәфәгынең
Янар чәчәкләре булмадык.


Җан авазы

Елый тик җан гына телгәләнеп,
Өзелә йөрәк бәргәләнеп.
Күздән тамалмаган ачы яшь тә
Җаннан өзелеп төшәр әрнеп.

Кулъяулыклар һич тә кирәк түгел,
Керфекләрдә тамчы яшем юк.
Яннарымда юк бер юатучым,
Җанкаемны аңлар кешем юк.

Күзләремнән яшьләр эркелмәде,
Мин еларга күптән оныттым.
Хәсрәтемне җан эчендә саклап,
Әрнүләрем нигә соң йоттым.

...Их, еларга иде бер түгелеп,
Җан әрнемәс иде тилмереп,
Ак кулъяулык белән яшьләремне
Берәү сөртсә икән үрелеп!
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8583
    10
    103
  • Егетемне кыйнадым – Ышанмыйсызмы? Чынлап әйтәм! Ул бу хакта хәтта полициягә хәбәр иткән.
    8855
    2
    71
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8681
    8
    68
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4280
    4
    49
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан