Алтын Урда хатын-кызлары



«Казан Кремле» музей-тыюлыгында гаҗәеп зур вакыйга булды: «Алтын Урда һәм Кара диңгез буйлары. Чыңгызлар империясе сабаклары» дигән күргәзмә ачылды. Шунысын да әйтеп үтәргә кирәк, XIII–XIV гасырда яшәгән югары даирә хатын-кызының портреты әлеге күргәзмәнең визит карточкасы булды. 

Россия һәм Беларусьның күренекле музейлары эшчәнлеге нәтиҗәсендә шушы күргәзмә проекты да тормышка ашырылды. Музей фәне югары дәрәҗәдә булган 8 музейның экспонатлары урын алды анда. 

Казан музей-тыюлыгының «Эрмитаж» үзәге – илнең ике зур музееның берләштерелгән төре. 

Петербургтагы  «Эрмитаж» музее хезмәткәре, әлеге проектның оештыручысы  Марк Крамаровский: «Без Алтын Урда чорындагы хатын-кыз образына игътибар иттек. Алар Алтын Урданың казанышларында, яулап алуларында әһәмиятле роль уйнаган. Алтын Урдадагы яулап алулар хатын-кызның интуициясенә һәм зирәк акылына нигезләнгән. Бу чорда гендер тигезлеге мәҗүсилек заманнарыннан ук килгән традицияләргә барып тоташа», – ди. 

Күргәзмәгә куелган һәр әйберне игътибар белән карарга кирәк. Чөнки һәркайсының үз тарихы бар. Кырымның Симферополь музее тарафыннан җибәрелгән рамга куелган кое мине бик тәэсирләндерде. Ул 400 кг авырлыкта. Суфичылык беләзекләре, бәйрәмнәр, күз күрмәгән кошлар тасвирланган касәләр кабатланмас бизәкләре белән беркемне дә битараф калдырмас. Монгол хатын-кызының баш киеме күргәзмәнең йөзек кашы дәрәҗәсендә. Алтын һәм энҗеләр белән бизәлгән биек башлык эчендә бүгенге көнгәчә язулы төргәкләр сакланган. Урта гасырларда ул баш киемнәре эченә догалы төргәкләр теккәннәр. 

 Мыеклы сугышчы сурәтләнгән  гаҗәеп таш стела, касә тоткасын бизәгән аждаһалар, пыяла савытлар,  Мисырның мәмлүк солтаны Бейбарс гербы төшерелгән ваза, арыслан авызын ерткан батыр сурәтләнгән билбау... Иманым камил, бу күргәзмә Алтын Урда турындагы белемнәребезне тагын да арттырыр, халыклар һәм милләтләр арасындагы мәдәни багланышларны үстерер. Алтын Урда чорын өйрәнгәндә бу проект зур ачыш булып тора.   

                                                                                            

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    11506
    5
    144
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    7184
    1
    94
  • 8054
    2
    54
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9102
    1
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 сентябрь 2020 - 01:53
    Без имени
    Мин Дэ нэкъ шулай 32 яшемдэ 2 кызым белэн ялгыз калдым,ирем бер хатын бн чыгып китте ,1 елдан кире кайтты, гафу итэ алмадым,шартлатып араны оздем.Ул хатыннан-хатынга йореп,45 яшьтэ асылынып улде,чыгып киткэн хатын 10 еллап, психбольницада яши.Э мин ,Аллага шокер ,ирлэр булдыра алмаган ирлэр эшен эшлэп,кызларымны устереп,эле Дэ исэн- сау эшлэп ятам.Хатын-кыз ялкау булмаса,беркайчан да югалмый,аларга АллахеТэгалэ безгэ коч бирэ.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 25 сентябрь 2020 - 02:10
    Без имени
    Минем кияу Дэ нэкъ шулай качып-посып ,никах укытып,узенен классташы белэн 5 ел инде яшэп ята.10 еллык классташлар очрашуыннан сон айный алмады.Бик тырышып яшерсэ дэ,тэжрибэле кузгэ куренеп тора.Ул да шуннан сон дин юлына кереп китте.Имеш диндэ 4 хатын да рохсэт ителэ.Узлэре бугенге кондэ БИК рэхэт яшэсэлэр дэ,ата-ананын азгынлыгы очен балалар узлэренен авырулары,газаплы тормышлары ,улемнэре белэн жавап бирэ.Чонки рэнжу,куз яшьлэре узенэ тошмэсэ,балаларга тошэ.Хэр кеше шуны онытмасын Иде.Алар бит ойгэ кайтасы акчаны,гаилэнен зур ойлэр салып,иркен тормышта яшисе доходларын илтеп икенче хатынга бирэ.Гаилэдэ беркайчан да артык акча булмый.Ойдэге хатын белэн бергэлэп эшлэп,чит хатынны содержать итэлэр.2 нче хатын булып яшэргэ ризалык бируче хатыннар,акылыгызга килегез,ул ирлэрнен акчасы тозлы куз яшьле,рэнжешле акчалар,беркайчан сезгэ бэхет китермэячэк,авырлык,авырулар белэн корэшу очен тотылып бетэчэк.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 23 сентябрь 2020 - 15:08
    Без имени
    👍👍👍
    ​ Адашкан шәүләләр
  • 23 сентябрь 2020 - 19:18
    Без имени
    Великовозрастный балаларны карарга жигелергэ кем кушты? Узегез гаепле бит!!!
    Ана рәнҗүе төшәргә дә мөмкин
  • 23 сентябрь 2020 - 15:25
    Без имени
    Шундый тәрбияви әсәрләр иҗат итүчеләр бик сирәк шул.Урының җәннәт түрләрендә булсын иде,Туфан абый
    Сиңа дигәне...
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...