Алтын Урда хатын-кызлары



«Казан Кремле» музей-тыюлыгында гаҗәеп зур вакыйга булды: «Алтын Урда һәм Кара диңгез буйлары. Чыңгызлар империясе сабаклары» дигән күргәзмә ачылды. Шунысын да әйтеп үтәргә кирәк, XIII–XIV гасырда яшәгән югары даирә хатын-кызының портреты әлеге күргәзмәнең визит карточкасы булды. 

Россия һәм Беларусьның күренекле музейлары эшчәнлеге нәтиҗәсендә шушы күргәзмә проекты да тормышка ашырылды. Музей фәне югары дәрәҗәдә булган 8 музейның экспонатлары урын алды анда. 

Казан музей-тыюлыгының «Эрмитаж» үзәге – илнең ике зур музееның берләштерелгән төре. 

Петербургтагы  «Эрмитаж» музее хезмәткәре, әлеге проектның оештыручысы  Марк Крамаровский: «Без Алтын Урда чорындагы хатын-кыз образына игътибар иттек. Алар Алтын Урданың казанышларында, яулап алуларында әһәмиятле роль уйнаган. Алтын Урдадагы яулап алулар хатын-кызның интуициясенә һәм зирәк акылына нигезләнгән. Бу чорда гендер тигезлеге мәҗүсилек заманнарыннан ук килгән традицияләргә барып тоташа», – ди. 

Күргәзмәгә куелган һәр әйберне игътибар белән карарга кирәк. Чөнки һәркайсының үз тарихы бар. Кырымның Симферополь музее тарафыннан җибәрелгән рамга куелган кое мине бик тәэсирләндерде. Ул 400 кг авырлыкта. Суфичылык беләзекләре, бәйрәмнәр, күз күрмәгән кошлар тасвирланган касәләр кабатланмас бизәкләре белән беркемне дә битараф калдырмас. Монгол хатын-кызының баш киеме күргәзмәнең йөзек кашы дәрәҗәсендә. Алтын һәм энҗеләр белән бизәлгән биек башлык эчендә бүгенге көнгәчә язулы төргәкләр сакланган. Урта гасырларда ул баш киемнәре эченә догалы төргәкләр теккәннәр. 

 Мыеклы сугышчы сурәтләнгән  гаҗәеп таш стела, касә тоткасын бизәгән аждаһалар, пыяла савытлар,  Мисырның мәмлүк солтаны Бейбарс гербы төшерелгән ваза, арыслан авызын ерткан батыр сурәтләнгән билбау... Иманым камил, бу күргәзмә Алтын Урда турындагы белемнәребезне тагын да арттырыр, халыклар һәм милләтләр арасындагы мәдәни багланышларны үстерер. Алтын Урда чорын өйрәнгәндә бу проект зур ачыш булып тора.   

                                                                                            

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8739
    10
    103
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8827
    8
    69
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4507
    4
    50
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5754
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан