Бишек җыры 

Кадерле укучыларыбыз! Сайтыбызда әниләргә, балалар тәрбиясенә багышланган проект башлап җибәрәбез. Әниләрнең бәхетле мизгелләре дә, борчулары да күп була. Бергәләп фикер алышырбыз, күңелне борчыган сорауларга җавап табарбыз. 

 

 

Аллаһу, Аллаһу, кәҗәләрне талга ку, 

Кәҗә талны кимерсен, кызым йоклап симерсен... 

Минем бишек җырым шундый иде. Үземне хәтерли башлаганнан бирле дәү әни мине зур йомшак мендәргә сала да, тыныч кына шул көйне көйли башлый. Йоклап китәр алдыннан күз алдымда һаман берүк күренеш тасвирлана: купкан рәшәткәләрне аралый-аралый кизләү өстенә бер көтү кәҗәләр кереп бара. Керә баралар, яшькелт тал чыбыкларын чәйни дә башлыйлар, ә мин ятам, ятам, йокыга китә башлыйм һәм тазарам, тазарам, тазарам... 

Сеңлем тугач, дәү әни инде аягын алга таба сузып утыра да, аяк өстенә зур мендәр, мендәр өстенә кечкенә Гүзәлне сала һәм җырларга керешә: 

Аллаһу, Аллаһу, кәҗәләрне талга ку... 

Курчаклар да шулай йоклады безнең, башка уенчыклар да. Инде үзем әни булырга җыенгач, бишек җырларының яшь балалар өчен мөһимлеге турында күп ишеттем. Иремә дә аңлаттым. 

Бишек җырлары аша ана белән баланың рухи дөньясы якыная, уртак бер самимилек барлыкка килә. Әнинең ягымлы тавышы сабыйга уңай тәэсир итә, тынычландыра. Әниләрдән, әбиләрдән ишетеп үскән җырлар онытылмый. Бала күңеленә шулай итеп әни назы, туган тел сеңә... Әлбәттә, бүгенге заман балаларын бишек җырлары белән тәрбияләмиләр, бу – искелек диючеләр дә булыр. Әмма халык җырлары, табышмаклар, әкиятләр, такмаклар, җырлы-биюле уеннар халкыбызның гомерлек тәрбия чарасы ул. Мин шулай уйлыйм. 

Китаплардан берничә бишек җырын язып алдык та, кичен һава суларга чыккач туачак сабыебызга икәүләп  шул җырларны җырлап йөрү гадәтен керттек. 

...Бала тудыру йортына мин иртәрәк кердем. Җәйнең иң кызу көннәре иде. Палатада берүзем генә. Эссе! Тәрәзәне төнгә ачык калдырам. Бервакыт җан ачысы белән өзгәләнеп кычкырган тавышка уянып киттем. Күрше корпустан ишетелә иде бу тавыш. Тизрәк барып тәрәзәне яптым. Күңелгә курку иңде. Йоклап булмый. Минем тулгак ачылары ничек узар? Мин дә шулай башкаларны куркытырлык итеп кычкырырмынмы икән?.. Йә Аллам... Таңга кадәр күзгә йокы кермәде. Өйдән алып килгән блокнот белән ручканы тартып чыгардым. Нидер язып тынычланасы иде. Бераз уйланып утырганнан соң, дәү әнинең «Аллаһу»ы искә төште. Бераз көйләп утырганнан соң, туачак кызыма багышланган җыр сүзләре языла башлады... Сәгать ярым вакыт уздымы икән, үзебезнең бишек җыры барлыкка килде. 

Аллага шөкер, исән-сау туды кызым. Палатада ике әни, бергәләп, бала мәшәкатьләре белән яши башладык. Ими каптырырга өйрәнәбез, бергәләп елыйбыз, шатланабыз. Андый чакта серләр уртак була, бөтен тормыш вакыйгаларын барлап чыгабыз. Кызымны ашатам да, «Аллаһу» көенә кызыма багышланган җырны җыйрлыйм. Бу җырны ишетүгә нарасыем тынычлана, мес-мес итеп йоклап та китә. Шатлыгым арта, очып кына йөрисе килә андый чакта! Менә күршем Алсуның малае гына тынгысыз. Баштарак минем бишек җырыма битараф иде Алсу, әллә ишетә, әллә юк. Сизәм, бервакыт үрсәләнеп елаган малаена карап, ул да сүзсез генә нидер көйләргә тырыша. Тырыша, тырыша, эзгә төшә алмый... Яшь әнигә кечкенә чагында бишек җыры җырламаганнар иде бугай... Тәмам изаланып бетте Алсу. Баласын күтәреп коридорга чыгып китте... 

...Төнлә, бала елавыннан түгел, Алсуның җырлавыннан уянып киттем. Улына карап, «Туган тел»не  җырлап утыра иде ул... 

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (3)
Cимвол калды:
  • 30 март 2020 - 08:01
    Без имени
    Бишек жыры итеп барлык монлы койлэрне дэ койли идем. Колhу алланы да, элхэмне дэ. Бала гына тугел, узем дэ тынычлана идем!
  • 10 сентябрь 2019 - 20:26
    Без имени
    Кәҗәләр турында җырны мин иремнән ишеттем. Әби миңа шулай дип җырлаган ди ул. Симерү турында бераз кәмит булса да, без аны балаларга җырлыйбыз. Ә үзем ике балама да "Бер кыз бала җыр чыгарган"ны җырладым. Көй белмәсәм дә, колагыма аю баскан булса да җырлыйм. Иң матур бишек җыры - ул әниең җырлаган җыр дип саныйм. Ноталарга туры килмәсә дә.
  • 9 сентябрь 2019 - 16:31
    Без имени
    Кызлар! Сезнең дә яратып җырлый торган бишек җырларыгыз бардыр. Языгыз әле!
Шушы ук темага
Хәзер укыйлар
  • 7652
    4
    106
  • Яңа йорт Әлфия йокысыннан уянуга, янында яткан иренең чигә чәчләренә саклык белән генә кагылды да, аны уятудан куркып, иреннәре
    8987
    5
    66
  • Син мине гафу ит Экраннарга «Зөләйха күзләрен ача» фильмы чыккач, күпләр андагы кайнана образын кабул итә алмады. Татар карчыклары андый усал булмаган, дигән фикерләр дә ишетелде. Бүген язарга теләгән вакыйгам – геройларымның исемнәре үзгәртелсә дә, тормыштан алынган чын хәл. Арабызда Галимҗан Ибраһимовның Сабирасыдай («Татар хатыны ниләр күрми») усал кайнаналар әле дә бармы дигән сорауга җавап табарсыз сез анда.
    8790
    2
    58
  • 7505
    0
    54
Соңгы комментарийлар
  • 6 август 2020 - 00:58
    Без имени
    Исән - сау Илдар! Тырыша- тырмаша Рузалиясе белән яшәп ята. Сәламәтлеге алга таба түгел, алай да бирешми. Һәр көнгә сөенеп, Аллага шөкер дип яшиләр. Юмористик хикәяләре һәрдаим "Татарстан яшьләре" битендә дөнья күрә. Биш китабы чыкты, алтынчысының табадан төшкәнен көтәләр.
    Мәхәббәт сурәте
  • 5 август 2020 - 20:19
    Без имени
    Ачыктан ачык ирегезгэ эйтегез, без кем сон сина дип. Нармальный хатын яшь баласы булган килененэ булышыр иде, сездэ узем эзерлэп идем дип. Юбилей бит диеп. Э малае аркылы эш йортмэс иде. Или узегез кайнана бн ачыктан ачык сойлэшегез. Акылы булса анлар. Э болай тавыш тын булмагач, сезгэ ошый дип уйлый. Ир кеше ойдэ нэрсэ бар нэрсэ югын белми ул. Тавыш чыга дип тэ курыкмагыз, бер чыгада бетэ ул. Э бала бн берни эйтмичэ, ачуыгвзны эчкэ йотып кайтып китеп, доресен эйтергэ кирэк. Алар ял итэсе килгэндер дип кенэ уйларга может.
    Көйсез кайнана хикмәтләре
  • 5 август 2020 - 14:02
    Без имени
    Роза апа Камалитдонва мин Фирдания белэн1984 нче елларда ялгышмасам Котлы Бокэш больницасында яттык Фирдания бик матур ,жор телле безнен кунеллэрне кутэреп шул вакытта ук безне колдерэ иде.Мин анын шундый хэлдэдэ авырлыкларга бирешмичэ уз кунелен узе куруенэ исем акылым китте.Мин андый чибэр сылу кыз кургэнем юк иде.Анын кургэннэрен ходай тэгалэ дошманынада курсэмэсен.Фирдания сэламэт бул матур шигырьлэрен матур жырларын белэн безне соендереп тор.Ходай тэгалэ сине рэхмэтеннэн ташламасын.Рафаилгэдэ исэнлек саулык сабырлык бирсен
    ​Бәхетем
  • 5 август 2020 - 13:05
    Без имени
    Фикерегезне калдырыгыз дияседэ бит,узегез язганны бастырмыйсыз
    Көйсез кайнана хикмәтләре
  • 5 август 2020 - 10:40
    Без имени
    Җәннәт аналарның аяк астында, онытма балакаем. Бу хәдис күбесенчә егет кешеләргә кагыла. Сабыр булу кирәк
    Көйсез кайнана хикмәтләре
Реклама
Реклама
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...