Бала тугач корбан чалу мәҗбүриме? 

 

Шунысы шатлыклы, әби-бабаларыбыз башкарган төрле матур йолалар безнең тормышыбызда торган саен зуррак урын ала бара. Яшь әти-әниләр дә гаилә учагы тергезгәндә, бала туганда башкарыла торган йола-гадәтләрне яңадан торгызырга тырышалар. 

Шундый йолаларның берсе – бала тугач корбан чалу. Ул бала сау-сәламәт үссен дигән ният белән чалына. Бу йола турында төгәлрәк итеп безгә «Туган авылым» мәчете имам-хатыйбы Илнар хәзрәт Зиннәтуллин сөйләде. 

Реклама

– Шуны аңларга кирәк: бала тугач корбан чалу – мәҗбүри гамәл түгел. Әгәр кеше моны эшләмәсә дә бернинди гөнаһ булмый. Ул бер саваплы эш булып санала. Шуңа күрә мөмкинлеге булмаган кешеләр корбан чала алмадык дип борчылмасыннар. Инде әгәр чалырга телиләр икән, малай туса – ике, кыз туса бер корбан чалына. Бала тугач корбан чалу – гакыйка корбаны дип атала. Ул башка корбаннар кебек үк чалына, «Фәлән улы фәлән исеменнән гакыйка корбаны» дип ниятләнә. Корбанны әти кеше исеменнән дә, бала исеменнән дә чалырга мөмкин, принципиаль аермасы юк. Гадәттә, корбанны бала туганнан соң, җиденче көнне чалалар. Ягъни күпме иртәрәк булса, шулкадәр әйбәтрәк дибез. Әгәр ул вакытка әти-әнинең мөмкинлеге юк икән, корбанны бала балигъ булганчы (13-14 яшькә җиткәнче) чалырга да мөмкин. Әгәр инде ул вакытка кадәр дә корбан чалынмаган икән, олы кешеләр үз-үзләренә дә чала ала. Шуны да белеп торырга кирәк: гакыйка корбанын Корбан гаете вакытында чалына торган корбан (вәҗип) белән бутарга ярамый. Вәҗип корбаны – мәҗбүри ул. Корбан гаетендә бер сарыклык акчаң бар икән, син гает корбаны чалырга тиешсең. 

– Корбан итен ничек дөрес бүлергә, кемгә бирергә? 

Теләгән кеше корбан итен үзенә дә калдыра ала. Кайберәүләр бер өлешен үзендә калдыра, бер өлешен мохтаҗларга тарата, бер өлешеннән мәҗлес оештыра. Корбан иртәрәк чалынса, аннары балага кырык көн булгач, корбан итеннән бәби ашы үткәрергә була. Балага исем кушу мәҗлесе белән, бәби ашын бутыйлар кайчак. Балага исем тугачтын ук кушыла, ә бәби ашы кырык көн булгач уздырыла. Бәби ашына дуслар-якыннар чакырыла, чалынган корбаннан ашлар, ризыклар пешерергә була. 

– Рәхмәт, хәзрәт! 

Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 7970
    10
    249
  • ТУГАН ЙОРТ БУСАГАСЫ  Җиңел велосипедының бер як мөгезенә аскан авыр сумкасын йорттан-йортка йөри-йөри бушатып бетергәч, Гүзәлия өенә табан атлады. Замана үзгәрү белән, кеше белән кеше арасындагы элемтә чаралары арта бара...
    8404
    9
    198
  • Бәхет шәүләсе ​​​​​​​Тиранның төрлесе була. Кул күтәреп, җәберләп кенә торучыны түгел, кешене рухи яктан басып, иреген чикләп яшәүчеләргә карата да әйтелә ул. Карап торышка менә дигән ир, кайгыртучан әти дип уйларлык кешеләр дә гаиләдә тиран булып чыгарга мөмкин.
    8397
    6
    128
  • Ике туй – бер ир «Ике тапкыр кияүгә чыгарсың», – диде миңа чегән хатыны. Күзләремә яшь килде...
    7248
    3
    110
  • Кардагы эзләргә ни булыр?!  Урамда кар-буран уйный. Әллә быелның беренче бураны инде?! Юл кырыйларында кар эскерте өелеп тормаганга шулай тоеламы соң, әллә яуганы да эреп бетә баргангамы. Һәр яуган кар, сукмакларны тутырып бөтерелгән буран бу кышның беренчесе сыман... 
    6942
    0
    106
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2020 - 19:42
    Без имени
    Юк, хозай курхэтмэсен, ошондай азымга этэргэн Ир менэн бер кондэ тормас инем...
    ​Ачы көнбагыш
  • 29 гыйнвар 2020 - 03:22
    Без имени
    Бик матур язма! Дорес язылган.Узе сайлаган хонэргэ гомер буе тугры булган,яратып башкарган ,ярдэмгэ килергэ хэрвакыт эзер булган медицина кешелэренэ дан!!! Мин дэ язмадагы Рэшидэ гэ ошаган фельдшерны белэм.40 елдан артык бер авылда яшэп,эшлэп тирэ-яктагы 6 авылга медицина ярдэме курсэтуче Зилэ Кинзяшева хакында язасым килде.Зилэ узе Башкортостаннын Авыргазы районында туып ускэн.Кырмыскалы районынын Тансаит авылына медучилищены беткэч эшкэ жибэрелэ 1978 елда .шул елдан башлап элеге конгэ кадэр , пенсиядэ булуына карамастан,Зилэбез хэрбер ярдэмгэ мохтаж кешегэ медицина хезмэте курсэтэ.КЕМ.кайсы авылда,жэйме,кышмы ,буран,янгырмы -йогереп ярдэмгэ килэ. Шулай ук ул узенен тормышында кешелэр конлэшерлек итеп алып бара.Тормыш иптэше Анур белэн якты матур йорт салып кереп ике эзмэвердэй егет устереп ,аларны ойлэндереп ,оныкларына шатланып яшилэр.Зилэбез авылда гына тугел район кулэмендэ хормэтле кеше. Чын кунелемнэн килэчэктэ дэ аларга исэнлек саулык белэн озын гомер,шатлык телим!
    Кайтаваз
  • 28 гыйнвар 2020 - 17:34
    Без имени
    👍👍👍
    Кайтаваз
  • 27 гыйнвар 2020 - 21:12
    Без имени
    Кая барабыз, ә?!Мондый бер гаиләне белә идем, массовое явление дип Белми идем.
    Бала «ярамый» сүзен белергә тиешме, әллә юкмы? 
  • 28 гыйнвар 2020 - 00:30
    Без имени
    Әхлак берлә әдәбият бергә булырлар, бер кавемнең әдәбияты нинди рәвештә булса, әхлагы да шул рәвештә булыр.( Ризаэддин ФӘХРЕДДИН. ) Бу әсәрне укыса ни дип әйтер иде икән?!
    Ай сылуы
Реклама
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...