Ризаэддин ФӘХРЕДДИН турында 10 кызыклы факт – 2:

  • Казыйлык вакытында башкарган иң зур эшләренең берсе – Диния нәзарәтенең гасыр буе бер бүлмәнең идәнендә тәртипсез, таркау яткан архивын тәртипкә китерү.
 
  • Уфада яшәгәндә ул 29 исемдәге әдәби, тарихи, педагогик хезмәтләр бастырып чыгара. Аларның кайберләре унар, уникешәр тапкыр басыла, чөнки бу китапларга татарларда гына түгел, кардәш төрки халыкларда да ихтыяҗ зур була.
 
  • «Башкалар йорт-җир, мал-туар җыйганда, мин китап җыйдым», – ди ул. Аның китапханәсендә мәшһүр әдипләрнең, тарихчыларның, дин галимнәренең Каһирә, Бәйрут, Истанбул һәм башка көнчыгыш шәһәрләреннән яздырып алган гарәп, фарсы, төрки телләрдә язылган китаплары тупланган. Бу китапларның бер өлешен сирәк басмалар һәм кулъязмалар  тәшкил иткән.
 
  • Казый мөфтияттә эшләү дәверендә бер мәртәбә дә ришвәт алмаган. Төрле губерналардан имтихан бирергә килгән шәкертләрдән бүләк алмаган, аларны гыйлеменә карап бәяләгән.
 
  • Метрика кенәгәләрен алып бару кагыйдәләрен төзи, мәхәлләләр арасындагы мөнәсәбәт, зәкят, никах-аерылышу, мирас малын бүлү мәсьәләләре буенча күп карарлар кабул итә.
 
  • Фидакяр хезмәте өчен, 1894 елда – көмеш, 1897 елда алтын медаль белән бүләкләнә.
 
  • Казыйлык хезмәте срогы тулганын да көтмичә, гыйлем, журналистлык өлкәсендә эшен киңрәк мәйданда җәелдерер өчен. «Вакыт» газетасының нәширләре – бертуган Шакир һәм Закир Рәмиевләр, мөхәррире Фатыйх Кәриминең чакыруы буенча, 1906 елны Уфадан китәргә карар кыла, бөтен гаиләсе белән Оренбургка күченә.
 
  • 1907 елны бертуган Рәмиевләр Оренбург губернаторыннан татар телендә яңа журнал нәшер итәргә рөхсәт алалар. «Шура» журналының баш мөхәррирре итеп Ризаэддин Фәхреддин билгеләнә.
 
  • «Шура»  журналы сәхифәләре аша галимнең исеме төрки-татар һәм мөселман дөньясына таныла. Оренбургта торган елларда, шәһәргә килгән күренекле кешеләрнең бик күбесе аның белән күрешеп китә торган була. Килгән һәркемне галимнең хатыны яки кызлары чәй, бал, варенье, чәкчәк, алма бәлеше белән сыйлаган.
 
  • Ул бик күп кешеләр белән хат язышкан. Хатка җавап бирмәүне кимчелек дип санаган.
Гөлнур Хәсәншина әзерләде

Фотода: Ризаэддин Фәхреддин.
«Ризаэтддин Фәхреддин мемораил музее» сәхифәләреннән. Әлмәт районы Кичучат авылы.

Ризаэддин ФӘХРЕДДИН турында 10 кызыклы факт – 1

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Әни мине яратмады... Без тирә-яктагылар өчен идеаль гаилә идек. Гаиләсен кайгырткан ир, бәхетле хатын, талантлы уллары, тыйнак кызлары. Әмма тормышта бөтенләй башкача булды. 
    7635
    0
    53
  •  Алиментка бирсәң...  Мине әнием тәрбияләп үстерде. Миңа 3 яшь булган вакытта, әти башка хатынга өйләнгән. Ничек кенә авыр булмасын, әни зарланмады, сыкранмады.
    3270
    3
    43
  • 4423
    2
    28
  • Ул чыннан да бәхетле Шикләнерлек берни дә юк иде. Элеккегә караганда ешрак ашыйсы килүенә дә аптырамады.  Сәрия элек тә тамаксау иде. Башкалар кебек тазарудан курыкмады. Алар нәселендә ашаганга карап артык авырлык җыю булганы юк иде әле. Киресенчә, аның тәненә бераз ит кундырасы килә. Чөнки ул үзе ябык: коры сөяктән генә торган кызлар да, үзе дә ошамый. Күлмәкләре тараеп киткәндәй булгач: «Яңа кием алырга җай чыкты», – дип сөенде.
    3464
    1
    25
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан